Question

Difficulty: MediumHakların Korunması ve Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

1982 Anayasası çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) yoluna gidilebilmesi için ihlal edildiği iddia edilen hakların kapsamı ve başvuru şartları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar, hem Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden olmalı hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri kapsamındaki ortak koruma alanında yer almalıdır.Answer
  2. B
    1982 Anayasası'nda düzenlenen tüm temel hak ve hürriyetler, özellikle de sosyal ve ekonomik hakların tamamı, herhangi bir sınırlama olmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.
  3. C
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya ifade özgürlüğü gibi haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.
  4. D
    Bireysel başvuru, ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem veya eylem için öngörülen idari ve yargısal yollar tüketilmeden, nihai kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde doğrudan yapılmalıdır.
  5. E
    Bireysel başvuru yoluyla, bir temel hakkı ihlal ettiği ileri sürülen kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerinin iptali doğrudan Anayasa Mahkemesinden talep edilebilir.

Answer

Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar, hem Anayasa’da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokollerinde ortaklaşa korunan haklar olmalıdır.
Bireysel başvuru yolunda hakkın korunabilmesi için o hakkın hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alması hem de Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve buna ek protokollerin ortak koruma alanında bulunması şarttır. Bu durum, başvuru kapsamının belirlenmesindeki temel kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Başvuru konusunu belirle.
İhlal edildiği iddia edilen hak, 'ortak koruma alanı' içinde olmalıdır.
Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru incelemesinde yetkisi bu alanla sınırlandırılmıştır.
2
Başvuru ehliyetini kontrol et.
Gerçek kişiler ve sadece hakları ihlal edilen özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir.
Kamu tüzel kişilerinin kamu gücü karşısında birey gibi korunması söz konusu olmadığından başvuru ehliyetleri yoktur.
3
Başvuru usulünü değerlendir.
Tüm idari ve yargısal yollar tüketilmeli ve 30 günlük süreye uyulmalıdır.
Bireysel başvuru ikincil (istisnai) bir hak arama yoludur.

Key Concept

Ortak Koruma Alanı ve İkincillik İlkesi
Estimated Time:1m 0s
Rate this question