Examkin

Question

Difficulty: MediumOlağanüstü Hal Rejimi

Büyük çaplı bir doğal afetin veya ülkenin tamamını etkileyen tehlikeli bir salgın hastalığın ortaya çıkması gibi kriz dönemlerinde, devletin hızlı ve etkili kararlar alabilmesi amacıyla olağanüstü yönetim usullerine başvurulmaktadır. Yürürlükteki anayasal kurallar çerçevesinde bu sürecin yönetimi ve karar alma mekanizmaları belirli esaslara bağlanmıştır.

Olağanüstü halin ilanı, süresi ve bu dönemde yürürlüğe konulacak hukuki düzenlemeler hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Olağanüstü hal Cumhurbaşkanı tarafından süresi altı ayı geçmemek üzere ilan edilir ve bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı şekil veya esas bakımından Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.Answer
  2. B
    Savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi veya ayaklanma hallerinde Cumhurbaşkanı, yetkilerini genişletmek amacıyla olağanüstü hal yerine doğrudan sıkıyönetim ilan etme hakkına sahiptir.
  3. C
    Olağanüstü hal döneminde Cumhurbaşkanı, olağan dönem kararnamelerinde olduğu gibi yalnızca sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilir; anayasada yer alan kişi hakları ve siyasi haklara kararnamelerle dokunamaz.
  4. D
    Olağanüstü hal süresince temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabilmesi için, idarenin eylem ve işlemlerinde hakkın özüne dokunmama ilkesine mutlak surette riayet etmesi zorunludur.
  5. E
    Cumhurbaşkanı olağanüstü hali yurdun tamamında veya belirli bir bölgesinde en fazla üç ay süreyle ilan edebilir ve bu karar yasama organı tarafından her defasında en fazla iki ay süreyle uzatılabilir.

Answer

Doğru cevap, olağanüstü halin Cumhurbaşkanı tarafından en fazla altı ay süreyle ilan edilebileceğini ve bu dönemde çıkarılan OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya uygunluk denetimi için Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamayacağını belirten ifadedir.
Yürürlükteki anayasal düzenlemelere göre, olağanüstü hal Cumhurbaşkanı tarafından süresi altı ayı geçmemek üzere yurdun tamamında veya bir bölgesinde ilan edilir. Olağanüstü hal ilanı kararı, Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur. Bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, temel hak ve hürriyetlerin (çekirdek haklar hariç) tamamını düzenleyebilen güçlü idari işlemlerdir. Anayasanın 148. maddesinin açık hükmü gereğince, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine dava açılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Olağanüstü hal (OHAL) ilan etme yetkisini ve ilan süresini anayasal çerçevede değerlendirmek.
OHAL, Cumhurbaşkanı tarafından yurdun tamamında veya bir bölgesinde en fazla 6 ay süreyle ilan edilir.
Anayasa madde 119 uyarınca olağanüstü hal ilan etme yetkisi yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanına aittir ve ilk ilan süresi 6 ayı geçemez.
2
OHAL döneminde çıkarılan kararnamelerin yargısal denetimini incelemek.
OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) Anayasa Mahkemesi denetimine tabi değildir.
Anayasanın 148. maddesinin açık lafzı uyarınca olağanüstü hallerde çıkarılan CBK'ların şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine dava açılamaz.
3
Çeldirici seçeneklerde yer alan hatalı rejim ve süre bilgilerini elemek.
Sıkıyönetim rejimi 2017'de kaldırılmıştır, OHAL'de hak sınırlama kriterleri olağan dönemden farklıdır ve OHAL uzatma süresi 2 ay değil 4 aydır.
Sistemimizde tek olağanüstü yönetim usulü OHAL'dir; 15. madde uyarınca haklar ölçülülük ilkesiyle durdurulabilir (öze dokunma yasağı uygulanmaz) ve süre sınırları anayasada kesin olarak (ilk ilan 6, uzatma 4 ay) belirtilmiştir.

Key Concept

Olağanüstü Hal İlanı, Süresi ve OHAL Kararnamelerinin Hukuki Rejimi
Rate this question

Topics

Olağanüstü Hal Rejimi

More questions from this topic