Question

Difficulty: HardYerinden Yönetim İlkesi

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında yer alan yerinden yönetim kuruluşlarının hukuki rejimi ve merkezi idare ile olan ilişkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kuruluşların 'kamu tüzel kişiliğine' sahip olmalarının asli bir sonucudur?

  1. Merkezi idarenin bu kuruluşlar ve işlemleri üzerindeki denetim yetkisinin hiyerarşi bağına değil, ancak kanunla öngörülen sınırlar dahilinde kullanılan 'idari vesayet' yetkisine dayanmasıAnswer
  2. B
    Kuruluşların tüm gelir ve giderlerinin genel bütçe kapsamına alınarak, mali işlemlerinin merkezi idarenin doğrudan tasarrufuna ve yönetimine bırakılması
  3. C
    Merkezi idarenin, bu kuruluşların işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik bakımından denetleyerek, uygun bulmadığı kararları doğrudan değiştirme yetkisine sahip olması
  4. D
    Bu kuruluşların taşra birimlerinin, merkeze danışmadan işlem yapabilmesini sağlayan 'yetki genişliği' ilkesinden faydalanarak doğrudan devlet adına hareket etmesi
  5. E
    Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, idari bütünlük gereği merkezi idarenin hiyerarşik yapısına dahil edilerek devlet tüzel kişiliğinin bir parçası sayılması

Answer

Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetiminin hiyerarşi değil, idari vesayet şeklinde tezahür etmesi
Yerinden yönetim ilkesinin hayata geçirilmesi için ilgili birimin devlet tüzel kişiliğinden ayrılması ve kendi kamu tüzel kişiliğine sahip olması zorunludur. Kamu tüzel kişiliğine sahip olmanın en temel ve zorunlu hukuki sonucu, merkezi idarenin bu birim üzerindeki yetkisinin hiyerarşik bir emir-talimat yetkisi olmaktan çıkıp, anayasal bir denetim türü olan ve ancak kanunla öngörülen hallerde kullanılabilen 'idari vesayet' yetkisine dönüşmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Yerinden yönetim kuruluşlarının hukuki statüsünü belirle.
Yerinden yönetim kuruluşları (mahalli idareler ve hizmet kuruluşları), devlet tüzel kişiliğinden ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
Anayasa'nın 123. maddesi uyarınca yerinden yönetim, özerklik ve ayrı tüzel kişilik gerektirir.
2
Ayrı kamu tüzel kişileri arasındaki denetim türünü analiz et.
Farklı kamu tüzel kişileri arasında hiyerarşi bağı kurulamaz. Bu birimler arasındaki denetim bağı ancak 'idari vesayet' olabilir.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içindeki üst-ast ilişkisidir; idari vesayet ise özerk kuruluşların bütünlüğünü sağlamak için kanunla verilen sınırlı bir denetim yetkisidir.
3
Seçeneklerdeki 'merkezden yönetim' ve 'hiyerarşi' özelliklerini ele.
Genel bütçe, yerindelik denetimi ve yetki genişliği gibi kavramlar merkezden yönetimle veya hiyerarşiyle ilişkilidir; yerinden yönetimle çelişir.
Seçeneklerdeki çeldiriciler, öğrencinin hiyerarşi-vesayet ve merkez-yerinden yönetim ayrımlarındaki bilgi düzeyini test eder.

Key Concept

Kamu tüzel kişiliği ve idari vesayet ilişkisi

Practice More

İdari vesayet makamının yetkilerinin sınırlarını ve bu yetkilerin 'yerindelik' denetimi içerip içermediği ile ilgili yargı kararlarını incelemek bu konudaki hakimiyetinizi artıracaktır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question