Question

Difficulty: MediumKanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

Modern anayasal düzenimizde yasama fonksiyonunun en tipik işlemi olan kanunların yapım süreci, sadece meclis içindeki aşamaları değil, aynı zamanda Cumhurbaşkanının onay ve yayımlama yetkilerini de kapsar. Bu çerçevede, kanunların yasalaşma ve yürürlüğe girme aşamalarına ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

  1. A
    Yasama meclisinde kabul edilen olağan kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından en geç otuz gün içinde Resmî Gazete'de yayımlanır veya bir daha görüşülmek üzere meclise iade edilir.
  2. B
    Bir kanunun metninde yürürlüğe giriş tarihine dair özel bir hüküm yer almıyorsa, söz konusu kanun kural olarak Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihi izleyen kırk beşinci gün yürürlüğe girer.
  3. C
    Cumhurbaşkanı tarafından veto edilerek geri gönderilen bir kanunun yasama organınca aynen kabul edilebilmesi için, toplantıya katılan milletvekillerinin salt çoğunluğunun kararı yeterli kabul edilir.
  4. Bütçe kanunları istisna olmak üzere Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte meclise geri gönderebilir.Answer
  5. E
    Anayasa değişikliğine dair kanun teklifleri ile olağan kanun teklifleri aynı oylama usulüne tabi olup, her iki teklifin de genel kurulda kabul edilebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyu şarttır.

Answer

Bütçe kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından iade edilemeyeceği istisnasını belirten ve diğer kanunlar için iade yetkisini tanımlayan ifade doğrudur.
Anayasa'nın 89. maddesi açık bir şekilde Cumhurbaşkanının, Meclis tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlayacağını veya gerekçesiyle meclise geri göndereceğini, ancak bütçe kanunlarının bu hükme tabi olmadığını düzenlemektedir. Bütçe kanunları, yasama sürecinin aksamadan işlemesi gereken hayati metinler olduğu için Cumhurbaşkanının veto yetkisi dışında bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının kanunları inceleme ve iade süresini değerlendir.
Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı, meclis tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar veya iade eder.
Süre sınırlarının doğru bilinmesi, 30 gün gibi çeldirici ifadelerin elenmesini sağlar.
2
Kanunların yürürlüğe girme tarihlerine ilişkin kuralı incele.
Kanunda aksi belirtilmedikçe kanunlar Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.
Eski sistemde uygulanan 45 gün kuralının yürürlükten kalktığının tespit edilmesi gerekir.
3
İade edilen kanunların Meclis tarafından yeniden kabulü (vetonun aşılması) için gereken oy çoğunluğunu belirle.
Meclis, iade edilen kanunu ancak 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (en az 301 milletvekili) ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı yayımlamak zorunda kalır.
Toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile üye tamsayısının salt çoğunluğu arasındaki anayasal ayrımın yapılması zorunludur.
4
Cumhurbaşkanının veto yetkisinin istisnasını tespit et.
Bütçe kanunları, devlet hizmetlerinin aksamaması amacıyla Cumhurbaşkanı tarafından Meclis'e iade edilemeyen yegâne kanunlardır.
Hangi ifadenin mevcut anayasal kurallarla tam olarak örtüştüğünü kesinleştirmek için istisnaların bilinmesi gerekir.

Key Concept

Kanunların Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması, iade (veto) usulleri ve yürürlüğe giriş kuralları
Rate this question