Question

Difficulty: Medium1982 Anayasası'nın Hazırlanış Süreci ve Geçiş Dönemi

Türkiye'nin anayasal gelişim sürecinde asli kurucu iktidarların niteliği ve yetkileri dönemsel farklılıklar göstermektedir. 12 Eylül 1980 müdahalesi sonrasında oluşturulan Kurucu Meclis'in yapısı ve 1982 Anayasası'nın ilk halinde yer alan geçiş dönemi (Geçici Maddeler) hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    1982 Anayasası'nı hazırlayan Kurucu Meclis'in sivil kanadı olan Danışma Meclisi üyeleri, halk tarafından genel oyla seçilmiş ve geçiş dönemi sonunda Cumhuriyet Senatosu'na dönüşmüştür.
  2. B
    1961 Anayasası'nın benimsediği felsefenin aksine, 1982 Anayasası geçiş döneminde sendikal haklar ve grev gibi sosyal hakların kullanım alanını genişleterek sivil otoriteyi güçlendirmiştir.
  3. Geçici madde hükmü uyarınca, 12 Eylül 1980 tarihinden ilk genel seçimler sonucu toplanacak yeni TBMM'nin Başkanlık Divanı oluşuncaya kadar geçecek sürede Milli Güvenlik Konseyince çıkarılan kanunların Anayasa'ya aykırılığı iddia edilemez.Answer
  4. D
    Anayasa tasarısının hazırlanması sürecinde Danışma Meclisi asli karar organı olarak hareket etmiş, Milli Güvenlik Konseyi'nin yetkisi ise yalnızca tasarıyı şeklen onaylamakla sınırlandırılmıştır.
  5. E
    Anayasa Mahkemesinin soyut ve somut norm denetimi yetkileri geçiş döneminde en üst seviyeye çıkarılarak, Milli Güvenlik Konseyi kararlarına karşı bireysel başvuru yolu Anayasa ile doğrudan tanınmıştır.

Answer

Milli Güvenlik Konseyi döneminde çıkarılan kanun, kanun hükmünde kararname ve kararların Anayasaya aykırılığının iddia edilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın geçici 15. maddesinin ilk halinde, 12 Eylül 1980 ile ilk genel seçimler sonucu toplanacak yeni TBMM'nin Başkanlık Divanı oluşuncaya kadar geçecek sürede Milli Güvenlik Konseyi tarafından çıkarılan kanunlar, kanun hükmünde kararnameler ve alınan kararların Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı açıkça düzenlenmişti. Bu hüküm, darbe dönemi yasama faaliyetlerini anayasal yargı denetiminden muaf tutmayı amaçlamış asli kurucu iktidar tasarrufudur.

Step-by-Step Solution

1
Kurucu Meclis organlarının (Milli Güvenlik Konseyi ve Danışma Meclisi) yapısal özelliklerinin ve yetki hiyerarşisinin analiz edilmesi.
Danışma Meclisi'nin atanmış üyelerden oluştuğu ve anayasa tasarısı üzerindeki nihai kabul/red yetkisinin Milli Güvenlik Konseyi'nde (MGK) olduğu tespit edilir.
Asli kurucu iktidarın sivil-asker kanatları arasındaki mutlak yetki farkını netleştirmek için.
2
1982 Anayasası'nın ilk halinde yer alan geçiş dönemi hükümlerinin (Geçici Maddeler) incelenmesi.
Geçici Madde 15 uyarınca, 12 Eylül 1980 ile yeni TBMM'nin faaliyete geçeceği döneme kadar olan MGK tasarruflarına karşı anayasal yargı denetimi yolunun (Anayasa Mahkemesi) kapatıldığı saptanır.
Geçiş döneminde asli kurucu iktidarın kendi işlemlerini hukuki koruma altına alma iradesini kavramak için.

Key Concept

1982 Anayasası Geçiş Dönemi ve Asli Kurucu İktidar İşlemlerinin Yargısal Denetimi
Rate this question