Kasten adam öldürmeye teşebbüs suçundan yargılanan doğuştan sağır ve dilsiz sanık (Y)'nin, suçun işlendiği tarihte on altı yaşını doldurduğu, ancak on yedi yaşını henüz tamamlamadığı tespit edilmiştir.
Türk Ceza Kanunu'nun kusurluluğu etkileyen hallere ilişkin hükümleri dikkate alındığında, mahkemenin (Y)'nin ceza sorumluluğunu belirlerken vereceği karara temel oluşturacak en doğru hukuki yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- İşlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediği adli raporla tespit edilmeli, sonucuna göre ceza sorumluluğu değerlendirilmelidir.Answer
- BOn beş yaşını doldurmuş olması nedeniyle ceza ehliyetinin varlığı karine olarak kabul edilmeli, ancak sağır ve dilsizlik hali gözetilerek verilecek cezada kanuni oranda yaş indirimi yapılmalıdır.
- CSağır ve dilsizlerde ceza ehliyeti on sekiz yaşın doldurulmasıyla başladığından, sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmeli ve zorunlu olarak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanmalıdır.
- DKusur yeteneğini etkileyen bu biyolojik durum karşısında sanığın ceza sorumluluğu mutlak olarak kalktığından beraat kararı verilmeli, ancak tehlikelilik hali devam ediyorsa tedavi amaçlı güvenlik tedbirine hükmedilmelidir.
- EOn altı yaşını doldurmuş olması tam ceza ehliyetine sahip olduğunu gösterdiğinden doğrudan suçun temel cezası üzerinden hüküm kurulmalı, sağır ve dilsizlik durumu sadece hakimin takdiri indirim sebebi (TCK m. 62) sayılmalıdır.
Answer
Doğru yaklaşım, sanığın işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediğinin uzman (adli) raporuyla tespit edilmesidir.
Türk Ceza Kanunu'nun 33. maddesine göre sağır ve dilsizler için yaş grupları, olağan yaş gruplarına üç yıl eklenerek uygulanır. Suç tarihinde 16 yaşını doldurmuş olan sanık, sağır ve dilsizler için öngörülen '15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olanlar' grubuna girmektedir. Bu yaş grubu, normal kişilerdeki '12-15 yaş' grubunun hukuki sonuçlarına tabidir. Dolayısıyla mahkeme, sanığa ceza verip veremeyeceğini belirlemek için öncelikle sanığın eyleminin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin (farik ve mümeyyizliğinin) bulunup bulunmadığını uzman raporuyla tespit etmek zorundadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sağır ve Dilsizlerde Ceza Ehliyeti Rejimi (+3 Yaş Kuralı)
Estimated Time:1m 15s