Kusurluluk ve Cezayı Etkileyen Haller

Pazar yerinde akşam vakti tezgahını toplayan pazarcı (A), yan tezgahtaki (B)’ye ait olan ve renk ile şekil bakımından kendi kasalarıyla tamamen aynı olan boş plastik kasaları, kendi kasası olduğunu düşünerek kamyonetine yüklemiştir. Olayın ardından (B)’nin uyarısıyla kasaların kendisine ait olmadığı anlaşılmıştır.

Bu olayda (A)’nın ceza sorumluluğu ile ilgili Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ceza sorumluluğunu etkileyen hallerden biri olan akıl hastalığına ilişkin yapılan yargılamada; failin işlediği fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin tamamen ortadan kalkmadığı, ancak bu yeteneğin önemli ölçüde azaldığı saptanmıştır. Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca bu durumda fail hakkında aşağıdakilerden hangisine hükmedilmelidir?

Çiftçi (A), gece vaktinde mısır tarlasına giren bir yaban domuzu olduğunu düşünerek çalılıkların arkasındaki karaltıya doğru ateş etmiştir. Ancak (A)'nın ateş ettiği karaltı aslında tarlada ot toplamakta olan köylüsü (B)'dir ve (B) isabet eden mermi sonucunda hayatını kaybetmiştir. Bu olayda (A)'nın ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 32. maddesinin birinci fıkrası (32/1) kapsamında; akıl hastalığı nedeniyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği tamamen ortadan kalkan bir fail hakkında mahkemece verilecek karar ve uygulanacak yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

$10$ Mart $2011$ tarihinde doğan (A), $15$ Mart $2026$ tarihinde bir kasten yaralama fiili gerçekleştirmiştir. Yapılan inceleme sonucunda (A)’nın işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin (ayırt etme gücü) bulunduğu tespit edilmiştir. Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili olarak (A) hakkında uygulanacak ceza sorumluluğu rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumunda temizlik görevlisi olarak çalışan (A), mesai bitimine yakın bir zamanda laboratuvar bölümündeki masanın üzerinde duran ve üzerinde büyük harflerle "SAFSARI - TEMİZLİK SUYU" yazan cam bir kavanozu görür. (A), kavanozun içindeki sıvının gerçekten de sadece zararsız bir temizleme suyu olduğunu düşünerek, yerdeki kurumuş lekeleri çıkarmak amacıyla bu sıvıyı zemine döker. Ancak kavanozun içindeki sıvı, aslında laboratuvar şefinin yanlışlıkla o kavanoza koyduğu ve havayla temas ettiğinde zehirli gaz çıkaran çok güçlü bir asit bileşiğidir. Çıkan gazdan etkilenen ve o sırada odada bulunan stajyer (B) ağır şekilde zehirlenerek hastaneye kaldırılır. Yapılan bilirkişi incelemesinde, kavanozun üzerindeki etiketin yanıltıcı olduğu ancak sıvının renginin ve yoğunluğunun sudan belirgin şekilde farklı olduğu, (A)'nın biraz daha dikkatli olması durumunda bu farkı anlayabileceği tespit edilmiştir.

Buna göre, (A)'nın ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na göre, işlediği fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği tamamen ortadan kalkmamış ancak akıl hastalığı nedeniyle önemli ölçüde azalmış olan bir fail hakkında mahkemece aşağıdakilerden hangisine hükmedilmelidir?

Fiili işlediği sırada $16$ yaşını doldurmuş olan sağır ve dilsiz bir failin gerçekleştirdiği bir hırsızlık eylemi neticesinde ceza sorumluluğunun tayini ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Balıkçılıkla uğraşan (A), ilgili mülki idare amirliğine yazılı başvuruda bulunarak belirli bir gölde elektrik akımıyla avlanmanın yasal statüsünü sormuştur. İlgili makamdan gelen resmi yazıda, bölgedeki ekosistemi koruma amacıyla getirilen yeni kısıtlamaların henüz yürürlüğe girmediği ve mevcut yöntemin bir suç teşkil etmediği bildirilmiştir. Bu resmi yazıya güvenen (A), söz konusu yöntemi kullanmış ancak yeni yürürlüğe giren özel bir çevre kanunu uyarınca hakkında kamu davası açılmıştır. Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca, (A)'nın bu hatası ve ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de işlettiği sanayi tesisinde atık suları arıtmak için yeni bir kimyasal filtreleme yöntemi geliştiren (K), bu yöntemin ilgili çevre mevzuatına uygun olup olmadığı hususunda yetkili İl Müdürlüğüne tüm süreci teknik detaylarıyla açıklayan resmi bir başvuruda bulunur. İlgili kurum, yapılan inceleme sonucunda bu yeni yöntemin kanunda yasaklanan eylemler kapsamında olmadığını ve işletmede serbestçe kullanılabileceğini resmi bir yazıyla (K)'ye bildirir. (K), idarenin bu yazılı onayına tam bir güven duyarak sistemi kurar ve çalıştırır. Ancak daha sonra, aslında söz konusu filtreleme yönteminin Türk Ceza Kanunu'nun çevreyi kasten kirletme suçuna ilişkin hükümleri uyarınca mutlak surette yasaklandığı ve idarenin ilgili kanun maddesini tamamen yanlış yorumladığı ortaya çıkar.

Buna göre, (K)'nin ceza sorumluluğu ile ilgili olarak Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kasten yaralama suçunu işleyen fail hakkında yapılan incelemede, akıl hastalığı nedeniyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğinin tamamen ortadan kalkmadığı, ancak bu yeteneğinin önemli ölçüde azaldığı saptanmıştır.

Bu durumda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na göre fail hakkında uygulanacak yaptırım rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Gece vakti bir iş yerine girerek hırsızlık yapan (B) hakkında hazırlanan sağlık kurulu raporunda; kişinin akıl hastalığı nedeniyle işlediği fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azalmış olduğu, ancak bu durumun tam bir yetenek yoksunluğu boyutuna varmadığı tespit edilmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre, bu durumun (B)'nin ceza sorumluluğu üzerindeki hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Doğuştan işitme ve konuşma engelli olan Berk ile herhangi bir fiziksel veya zihinsel engeli bulunmayan arkadaşı Ali, birlikte plan yaparak bir teknoloji mağazasından değerli bir cihazı gizlice almışlardır. Olayın gerçekleştiği gün itibarıyla her iki çocuk da tam olarak on dört buçuk yaşındadır.

Türk Ceza Kanunu'nun kusurluluğu etkileyen hallerine ilişkin hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, faillerin ceza sorumluluğuna ilişkin olarak yapılacak en doğru hukuki tespit aşağıdakilerden hangisidir?

Mala zarar verme suçundan yargılanan sağır ve dilsiz sanık (M)'nin, eylemi gerçekleştirdiği tarihte $19$ yaşını doldurduğu tespit edilmiştir. Mahkeme, sanığın ceza sorumluluğunu belirlerken yaş küçüklüğü ile sağır ve dilsizliğe ilişkin kuralları birlikte dikkate almak zorundadır.

Buna göre, mahkemenin sanık (M) hakkında uygulayacağı ceza sorumluluğu rejimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir tiyatro oyununda sahnelenecek olan silahlı çatışma sahnesi öncesinde, oyuncu (A)'ya kullanması için sahnede görevli dekor sorumlusu tarafından boş bir kurusıkı tabanca verileceği bildirilmiştir. Ancak (A), sahne arkasında hazırlık yaparken kendi kullanacağı kurusıkı tabanca yerine, tiyatronun güvenlik görevlisinin masanın üzerine kısa süreliğine bıraktığı ve dış görünüş itibarıyla kurusıkı tabancaya çok benzeyen gerçek ve dolu tabancayı yanlışlıkla alır. Sahnede rolü gereği diğer oyuncu (B)'ye doğru nişan alıp tetiği çeken (A), gerçek silahtan çıkan mermiyle (B)'nin ağır yaralanmasına neden olur. Olay sonrası yapılan incelemede, (A)'nın silahı eline aldığında gerçek silah olup olmadığını kontrol etmediği ve asgari özeni göstermediği saptanmıştır.

Buna göre, (A)'nın ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ayşe, bir restoranda yemek yerken husumetli olduğu biri tarafından gizlice içeceğine katılan uyuşturucu maddenin etkisi altına girmiş ve bu durumun yarattığı bilinç kaybıyla etraftaki eşyalara zarar vermiştir. Öte yandan, aynı restoranda kendi isteğiyle aşırı miktarda alkol alan ve sarhoş olan Berk, hesaba itiraz ederek garsonla girdiği tartışma sonucu garsonu kasten yaralamıştır.

Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre, Ayşe ve Berk'in kusur yeteneği ve ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Görevi yaptırmamak için direnme eylemini gerçekleştiren (K) hakkında yargılama aşamasında düzenlenen adli sağlık kurulu raporunda; şahsın eyleminin hukuki anlam ve sonuçlarını kavrayabildiği, ancak mevcut psikiyatrik rahatsızlığı sebebiyle söz konusu fiile ilişkin davranışlarını yönlendirme yeteneğinde azalma olduğu saptanmıştır. Raporda, bu yetenek kaybının kişiyi kusursuz kılacak veya iradesini önemli derecede etkileyecek boyutta olmadığı da açıkça belirtilmiştir.

Bu bulgular ışığında, mahkemenin (K) hakkında uygulayacağı ceza ve güvenlik tedbiri rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ahmet, bir restoranda yemek yedikten sonra çıkarken vestiyerde asılı olan ve kendi montuna tıpatıp benzeyen Mehmet'e ait montu, kendi montu olduğunu düşünerek alıp götürür. Türk Ceza Kanunu'nun 30/1. maddesi çerçevesinde, Ahmet'in bu durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir oto tamirhanesinde usta olarak çalışan (A), işi bittikten sonra elindeki ağır bir somun anahtarını dükkânın loş bir köşesinde duran hurda bez yığınına doğru fırlatır. Ancak köşedeki o karaltı, bez yığını değil; üzerine koyu renkli ve yağlı bir iş tulumu giymiş, yere çömelerek düşürdüğü bir vidayı arayan çırağı (B)'dir. (A)'nın tam isabetle fırlattığı somun anahtarı (B)'nin başına çarpar ve (B) ağır şekilde yaralanır.

Bu olaydaki ceza sorumluluğu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kütüphanede ders çalışan (A), kütüphaneden ayrılırken masanın üzerindeki, kendi siyah sırt çantasına şekil ve renk olarak tamamen benzeyen (B)’ye ait çantayı kendi çantası sanarak alıp götürmüştür. Bu olayla ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?