Question

Difficulty: MediumKamu Tüzel Kişiliği ve Kurulması

19821982 Anayasası'nın "İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği" başlıklı 123123. maddesine göre; "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur."

Buna göre, Türk idari teşkilatında yer alan aşağıdaki birimlerden hangisinin kendine ait ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmamaktadır?

  1. A
    Belediye İdaresi
  2. B
    Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu
  3. Diyanet İşleri BaşkanlığıAnswer
  4. D
    Köy İdaresi
  5. E
    Devlet Üniversiteleri

Answer

Diyanet İşleri Başkanlığı ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmayıp Devlet tüzel kişiliği içerisinde yer almaktadır.
Diyanet İşleri Başkanlığı, Anayasa'nın 136136. maddesinde düzenlenen bir kuruluştur ancak genel idare (Devlet tüzel kişiliği) içerisinde yer alır. Kendine ait mal varlığı, personeli ve bütçesi olan, merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Dolayısıyla merkezi idare ile arasındaki ilişki idari vesayet değil, hiyerarşidir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal kuralın hatırlanması
Kamu tüzel kişiliğinin (KTK) ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabileceği saptanmıştır.
Anayasa'nın 123123. maddesi KTK'nın yasal dayanağını belirler.
2
Devlet Tüzel Kişiliği ve Ayrı Kamu Tüzel Kişiliği ayrımının yapılması
Merkezi idare teşkilatındaki birimlerin (Bakanlıklar, Diyanet vb.) Devlet tüzel kişiliğini temsil ettiği, yerinden yönetim kuruluşlarının ise ayrı tüzel kişilikleri olduğu anlaşılmıştır.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği hiyerarşik yapı içindeki birimlerin ayrı tüzel kişiliği olmaz.
3
Seçeneklerdeki kurumların hukuki statülerinin incelenmesi
Belediye, Köy, TRT ve Üniversitelerin kendilerine ait bütçeleri ve karar organları olan ayrı tüzel kişiler olduğu, Diyanet'in ise Cumhurbaşkanlığına bağlı bir merkez teşkilatı birimi olduğu belirlenmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, genel bütçe içinde yer alan bir merkezi idare kuruluşudur.

Key Concept

Kamu tüzel kişiliği kavramı ve Devlet tüzel kişiliği ile ayrımı

Alternative Method

Bir birimin ayrı bir kamu tüzel kişiliği olup olmadığını anlamak için merkezle (Bakanlık/Cumhurbaşkanlığı) arasındaki denetim türüne bakılabilir. Eğer denetim yetkisi 'hiyerarşi' ise o birim devlet tüzel kişiliği içindedir (ayrı kişiliği yoktur); eğer denetim yetkisi 'idari vesayet' ise o birim ayrı bir kamu tüzel kişisidir.
Estimated Time:45s
Rate this question