Question

Difficulty: HardSened-i İttifak (1808)

Türk anayasa hukukunda "anayasacılık hareketleri" ile "anayasa" kavramları arasındaki ayrım gözetildiğinde, 1808 tarihli Sened-i İttifak'ın hukuki niteliği büyük önem taşır. Bu metin, Tanzimat Fermanı (1839) gibi Padişah'ın tebaasına tek taraflı olarak tanıdığı haklardan ziyade, iki farklı siyasi gücün karşılıklı irade beyanına dayanmaktadır. Buna göre, Sened-i İttifak’ın hukuki yapısı ve Türk anayasacılık tarihindeki yeri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Padişah'ın mutlak otoritesinden feragat ederek hazırladığı ve halkın temsilcilerine sunduğu tek taraflı bir ihsan belgesidir.
  2. B
    Halkın katılımıyla hazırlanan ve bireylere devlet karşısında yargısal güvence sağlayan ilk modern anayasa metnidir.
  3. Padişah ile taşradaki yerel güç odakları (Âyanlar) arasında akdedilmiş, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir "misak" (sözleşme) niteliğindedir.Answer
  4. D
    Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti üzerindeki baskıları ve doğrudan müdahalesi sonucunda kabul edilmiş uluslararası bir antlaşmadır.
  5. E
    Sadece askeri sınıfın (Yeniçeriler) yetkilerini sınırlayan ve Padişah'ın yürütme gücünü mutlaklaştıran idari bir düzenlemedir.

Answer

Sened-i İttifak, Padişah ile Âyanlar arasında imzalanan ve karşılıklı taahhütler içeren bir sözleşme (misak) niteliğindedir.
Doğru ifade, Sened-i İttifak'ın Padişah ile yerel güç odakları (Âyanlar) arasında akdedilmiş, karşılıklı hak ve borçlar içeren bir sözleşme (misak) niteliğinde olduğudur. Bu özellik, belgeyi hükümdarın tek taraflı iradesinden doğan fermanlardan ayıran temel hukuki farktır.

Step-by-Step Solution

1
Belgenin taraflarını belirle.
Padişah II. Mahmut ve taşra eşrafı olan Âyanlar.
Belgenin hukuki doğasını anlamak için kimler arasında imzalandığını bilmek gerekir.
2
Hazırlanış usulünü analiz et.
Tek taraflı bir irade değil, Alemdar Mustafa Paşa'nın arabuluculuğunda gerçekleşen bir pazarlık ve uzlaşma süreci.
Bu özellik onu fermanlardan (Tanzimat/Islahat) ayırır.
3
Hukuki niteliğini tanımla.
Bilateral (iki taraflı) bir işlem olan 'Misak' veya 'Pakt' özelliği.
Türk hukuk tarihinde Padişah'ın yetkilerinin ilk kez bir sözleşme ile sınırlanması bu belgeyle olmuştur.

Key Concept

Sened-i İttifak'ın Sözleşme (Misak) Niteliği

Practice More

Sened-i İttifak'ın Magna Carta Libertatum (1215) ile benzerliklerini ve Padişah'ın otoritesini kısıtlayan diğer belgelerle (Tanzimat, Islahat) farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question