Examkin

Question

Difficulty: HardSorumsuzluk Anlaşmaları (TBK 115)

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 115. maddesinde düzenlenen 'sorumsuzluk anlaşmaları'na ilişkin hukuki rejim dikkate alındığında, borçlunun borca aykırılıktan doğan sorumluluğunun önceden sınırlandırılması veya kaldırılması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Borçlunun ağır kusurundan doğacak sorumluluğunu önceden kaldıran anlaşmalar kesin hükümsüzdür; ancak kanunla verilen bir imtiyaza dayanan işletmelerde hafif kusurdan doğacak sorumluluğun önceden kaldırılması da geçersizdir.Answer
  2. B
    Borçlu, ister hafif ister ağır kusurlu olsun, tüm kusur derecelerinden doğacak sorumluluğunu önceden yapılan bir anlaşma ile geçerli olarak kaldırabilir.
  3. C
    Uzmanlığı gerektiren bir hizmetin ifası sırasında doğacak hafif kusurdan sorumluluğun kaldırılmasına dair anlaşmalar, hizmetin niteliğine bakılmaksızın her zaman geçerlidir.
  4. D
    Sorumsuzluk anlaşmaları ancak borca aykırı fiil gerçekleştikten sonra yapılabilir; ifadan önce yapılan tüm sorumsuzluk anlaşmaları emredici hükümlere aykırılık nedeniyle hükümsüzdür.
  5. E
    Borçlu ağır kusurundan doğacak sorumluluğunu tamamen kaldıramasa da, ödenecek tazminat miktarını önceden sembolik bir rakamla sınırlayan kısmi sorumsuzluk anlaşmaları her durumda geçerlidir.

Answer

Borçlunun ağır kusurundan doğacak sorumluluğunu önceden kaldıran anlaşmalar kesin hükümsüzdür; ancak kanunla verilen bir imtiyaza dayanan işletmelerde hafif kusurdan doğacak sorumluluğun önceden kaldırılması da geçersizdir.
Türk Borçlar Kanunu m. 115/1 uyarınca, borçlunun ağır kusurundan (kast ve ağır ihmal) sorumlu olmayacağına dair önceden yapılan anlaşmalar kesin hükümsüzdür. Aynı maddenin 2. fıkrası ise, bir imtiyaza dayalı işletmelerde (örneğin elektrik dağıtımı, demiryolu işletmeciliği vb.) hafif kusurdan doğacak sorumluluğun bile kaldırılamayacağını emrederek genel kurala bir istisna/ekleme getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Genel kuralın (TBK 115/1) tespiti.
Borçlunun kastından ve ağır ihmalinden (ağır kusur) doğacak sorumluluğun önceden kaldırılması kesin hükümsüzdür.
Kanun koyucu, kişilerin en ağır kusurlarından dahi sorumlu olmayacaklarını önceden kararlaştırmalarını kamu düzenine aykırı bulmuştur.
2
Özel sınırlamaların (TBK 115/2) tespiti.
Kanunla verilen bir imtiyaza (monopol/imtiyazlı işletme) dayalı bir hizmet sunuluyorsa, hafif kusurdan sorumsuzluk da geçersizdir.
Alacaklının bu tür işletmelerden hizmet alma zorunluluğu bulunduğu için, zayıf tarafı koruma amacı güdülmüştür.
3
Uzmanlık gerektiren işlere (TBK 115/3) ilişkin hükmün değerlendirilmesi.
Hizmet uzmanlık gerektiriyorsa hafif kusurdan sorumsuzluk anlaşması hakimin takdiriyle geçersiz kılınabilir.
Profesyonel standartların korunması ve dürüstlük kuralı gereği uzman borçlunun sorumluluğu daha sıkı denetlenir.

Key Concept

Sorumsuzluk Anlaşmalarının Sınırları (Emredici Hükümler)

Practice More

TBK 116'da düzenlenen 'Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk' durumundaki sorumsuzluk anlaşmaları ile TBK 115'teki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Sorumsuzluk Anlaşmaları (TBK 115)

More questions from this topic