Question

Difficulty: HardSiyasi Haklar: Siyasi Partilere İlişkin Esaslar ve Denetim

1982 Anayasası'na göre, siyasi partilerin uyacakları esaslar ve siyasi partilere uygulanacak yaptırımlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan veya Türk uyrukluğunda olmayan kişi ve kurumlardan maddi yardım alan siyasi partiler hakkında, Anayasa Mahkemesince fiilin ağırlığına göre sadece devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılma kararı verilebilir.
  2. B
    Siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun mali denetimi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine Sayıştay tarafından yerine getirilir.
  3. C
    Partisinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olan milletvekilinin milletvekilliği statüsü, Anayasa Mahkemesinin kapatma kararının Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda okunmasıyla kendiliğinden düşer.
  4. Bir siyasi partinin temelli kapatılmasına beyan veya eylemleriyle sebep olan üyeler, Anayasa Mahkemesinin kesin kararının Resmî Gazete'de gerekçeli olarak yayımlanmasından başlayarak beş yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve denetçisi olamazlar.Answer
  5. E
    Hakkında kapatma davası açılmış olan bir siyasi partinin yetkili organ kararıyla kendisini feshetmesi hâlinde, Anayasa Mahkemesindeki dava düşer ve parti kurucuları hakkında siyasi yasak kararı verilemez.

Answer

Bir siyasi partinin temelli kapatılmasına beyan veya eylemleriyle sebep olan üyelere beş yıl süreyle siyasi yasak uygulanmasını ifade eden seçenektir.
1982 Anayasası'nın 69. maddesine göre, bir siyasi partinin temelli kapatılmasına beyan veya eylemleriyle sebep olan üyeler, Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya ilişkin kesin kararının Resmî Gazete'de gerekçeli olarak yayımlanmasından başlayarak beş yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve denetçisi olamazlar. Bu kural siyasi partilere ilişkin yaptırımların temel sonuçlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Yabancı yardım alma durumunda uygulanacak yaptırımı Anayasa'ya göre değerlendir.
Yabancı odaklardan yardım alan partiler için yegane yaptırım temelli kapatılmadır, alternatif yaptırım uygulanamaz.
Anayasa'nın 69. maddesi bu durumu hakime takdir yetkisi bırakmaksızın kesin bir kapatma sebebi olarak düzenlemiştir.
2
Siyasi partilerin mali denetiminin hangi organ tarafından yapıldığını belirle.
Mali denetim yetkisi münhasıran Anayasa Mahkemesine aittir, Sayıştay sadece yardım sağlayan kurum konumundadır.
Yüksek mahkemelerin anayasal yetkileri ile diğer denetim organlarının işlevlerinin ayrıştırılması esastır.
3
Kapatmaya sebep olan milletvekilinin vekilliğinin düşme anını ve usulünü tespit et.
Milletvekilliği statüsü, mahkeme kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla kendiliğinden doğrudan sona erer, meclis kararına veya Genel Kurula bildirimine gerek yoktur.
Anayasa'nın 84. maddesi bu düşme hâlini özel olarak düzenlemiş ve diğer düşme hâllerinden (örneğin kesin hüküm giymeden) ayırmıştır.
4
Kapatma davası devam ederken partinin feshedilmesinin etkisini incele.
Partinin feshedilmesi kapatma davasını düşürmez ve siyasi yasakların uygulanmasını engellemez.
Hukuku dolanarak yaptırımlardan kaçınmanın önüne geçilmesi hedeflenmiştir.

Key Concept

Siyasi partilerin uyacakları esaslar, mali denetimi ve yaptırımların hukuki sonuçları
Rate this question