Question

Difficulty: MediumSiyasi Haklar: Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvuru Hakları

1982 Anayasası'nın "siyasi haklar ve ödevler" bölümünde düzenlenen dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma haklarının kapsamı ve kullanım şartları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmeleri, karşılıklılık esası gözetilmek ve Türkiye'de ikamet etmek şartlarının birlikte gerçekleşmesine bağlıdır.Answer
  2. B
    Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelemek amacıyla Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulmuştur.
  3. C
    Dilekçe ve bilgi edinme hakları, devletin mali imkânları ölçüsünde yerine getirilmesi gereken pozitif statü hakları (sosyal haklar) arasında yer alır.
  4. D
    Kamu denetçisine başvurma hakkı, 1982 Anayasası'nın ilk metninde düzenlenmiş olup sadece Türk vatandaşlarına tanınmıştır.
  5. E
    Yabancıların dilekçe ve bilgi edinme haklarını kullanabilmeleri için yalnızca Türkiye'de ikamet etmeleri yeterlidir; karşılıklılık şartı aranmaz.

Answer

Yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmesi için karşılıklılık esası ve Türkiye'de ikamet etme şartlarının birlikte bulunması gerekir.
Anayasa'nın 74. maddesi uyarınca, Türk vatandaşları ve Türkiye'de ikamet eden yabancılar, kendileriyle veya kamuyla ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve TBMM'ye başvurma hakkına sahiptir. Ancak yabancıların bu haktan yararlanabilmesi için hem karşılıklılık (kendi ülkelerinin de Türk vatandaşlarına bu hakkı tanıması) hem de Türkiye'de ikamet etme şartı aranmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 74. maddesini analiz etmek.
Dilekçe hakkının vatandaşlar için asli, yabancılar için ise şartlı bir siyasi hak olduğu belirlenir.
Anayasal hakların kimlere tanındığını ve hangi sınırlamalara tabi olduğunu anlamak gerekir.
2
Yabancılar için öngörülen spesifik şartları kontrol etmek.
Yabancılar için hem karşılıklılık hem de ikamet şartının kümülatif olarak arandığı saptanır.
Anayasa metnindeki 'karşılıklılık esası gözetilmek ve Türkiye'de ikamet etmek kaydıyla' ifadesi bu şartları zorunlu kılar.
3
Kurumsal yapı ve statü ayrımını değerlendirmek.
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun TBMM'ye bağlı olduğu ve bu hakların siyasi haklar olduğu teyit edilir.
2010 değişikliği ile getirilen kurumun idari bağlılığını ve hakkın hukuki niteliğini ayırt etmek sınavda kritik öneme sahiptir.

Key Concept

Siyasi Haklar ve Yabancıların Yararlanma Koşulları

Practice More

Kamu Başdenetçisi'nin seçim usulü ve TBMM'deki oylama turları ile ilgili düzenlemeleri tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question