Examkin

Question

Difficulty: Very hardTicari İşletme Kavramı ve Unsurları

Bir eğitim vakfı, burs fonlarını desteklemek amacıyla piyasadaki özel polikliniklerle rekabet edecek düzeyde tıbbi analiz hizmeti veren geniş çaplı bir laboratuvar kompleksi işletmektedir. Bu yapı; vakıf merkezinden ayrı bir mekânda faaliyet göstermekte, kendine ait bir yönetim kadrosu ve muhasebe birimi barındırmakta, dış piyasaya (üçüncü kişilere) hizmet vermekte ve elde edilen tüm gelir doğrudan vakfın eğitim bursları fonuna aktarılmaktadır. Laboratuvarın yıllık cirosu ve personel sayısı, Cumhurbaşkanlığı kararı ile belirlenen esnaf işletmesi sınırlarını 1010 kat aşmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve doktrindeki ilkeler ışığında, söz konusu laboratuvar organizasyonunun "ticari işletme" niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Elde edilen gelirin vakıf amaçlarına tahsis edilmiş olması, organizasyonun "gelir sağlama hedefi" unsurunu ortadan kaldırdığı için yapı hukuken ticari işletme sayılamaz.
  2. B
    Vakıfların iktisadi gaye gütmeyen tüzel kişiler olması sebebiyle, bu tüzel kişilere bağlı olarak işletilen yapılar hacimlerine bakılmaksızın "esnaf işletmesi" hükümlerine tabidir.
  3. C
    Mülkiyetin vakfa ait olması ve vakıf ile organik bağın korunması, ticari işletme için gereken "bağımsızlık" unsurunun gerçekleşmesini engellediğinden müstakil bir ticari işletme oluşmamıştır.
  4. Gelirin harcandığı yerin niteliğine bakılmaksızın; iktisadi faaliyet, devamlılık, bağımsızlık ve esnaf sınırlarını aşma unsurları kümülatif olarak gerçekleştiğinden bu yapı bir ticari işletmedir.Answer
  5. E
    Söz konusu organizasyonun ticari işletme vasfını kazanabilmesi için Ticaret Siciline tescil edilmesi şarttır; tescilin kurucu etkisi nedeniyle tescil öncesi yapı işletme sayılamaz.

Answer

Laboratuvar kompleksi, gelir sağlama hedefi, devamlılık, bağımsızlık ve esnaf sınırlarını aşma kriterlerini kümülatif olarak sağladığı için bir ticari işletmedir.
Doğru seçenek, işletmenin gelirin harcandığı yerden bağımsız olarak tüm yasal unsurları taşıdığını belirten ifadedir. Türk Ticaret Kanunu uyarınca bir yapının ticari işletme sayılması için iktisadi bir faaliyet yürütmesi, faaliyetin devamlı olması, organizasyonun bağımsız olması ve çapının esnaf sınırlarını aşması yeterlidir. Laboratuvar kompleksi, piyasada rekabet ederek gelir sağlamayı hedeflemekte, kendi yönetimiyle bağımsız hareket etmekte ve büyük hacmiyle esnaf sınırlarını aşmaktadır; dolayısıyla tam teşekküllü bir ticari işletmedir.

Step-by-Step Solution

1
Ticari işletmenin kurucu unsurlarını (gelir sağlama hedefi, devamlılık, bağımsızlık, esnaf sınırlarını aşma) listeleyin.
Dört temel unsurun varlığı sorgulanmalıdır.
Bir yapının ticari işletme sayılması için bu unsurların tamamının aynı anda bulunması gerekir.
2
Olaydaki "gelir sağlama hedefi" unsurunu analiz edin.
Elde edilen gelirin vakıf amaçlarına (burs) aktarılması, faaliyetin iktisadi niteliğini değiştirmez; önemli olan piyasa koşullarında bedel karşılığı hizmet verilmesidir.
Doktrinde kârın paylaşılması (şirketlerde olduğu gibi) değil, gelirin hedeflenmesi yeterli görülür.
3
Organizasyonun "bağımsızlık" ve "devamlılık" unsurlarını değerlendirin.
Ayrı mekân, ayrı yönetim, ayrı muhasebe ve geniş çaplı hizmet sunumu bu unsurların mevcut olduğunu gösterir.
Bağımsızlık, işletmenin şube değil müstakil bir birim olarak dış çevreyle işlem yapabilmesidir.
4
İşletme hacmini esnaf sınırıyla kıyaslayın.
Hacmin esnaf sınırlarını 1010 kat aşması, yapının ticari işletme eşiğini geçtiğini kanıtlar.
Esnaf sınırlarını aşmak, ticari işletmeyi esnaf işletmesinden ayıran temel ölçüttür.

Key Concept

Ticari İşletmenin Kümülatif Unsurları ve İktisadi Gaye
Rate this question

Topics

Ticari İşletme Kavramı ve Unsurları

More questions from this topic