Examkin

Ticari İşletme Hukuku

126 questions

Question 1Question →

Tacir (A), bir ticari iş kapsamında Tacir (B) ile akdettiği sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın fahiş olduğunu, bu miktarın ödenmesinin ticari geleceğini tehlikeye sokacağını ve ekonomik mahvına yol açacağını ileri sürerek mahkemeden cezai şartın indirilmesini talep etmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, tacir olmanın hukuki sonuçları bağlamında bu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tacir, her durumda basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlü olduğundan, kararlaştırılan cezai şartın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemez.

Answer

Tacir, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü altında olduğu için aşırı yüksek olsa dahi cezai şartın indirilmesini talep edemez.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 22. maddesi uyarınca, bir tacir, borçlandığı cezai şartın aşırı yüksek (fahiş) olduğu gerekçesiyle indirilmesini mahkemeden isteyemez. Bu kuralın temel dayanağı, TTK m. 18/2'de düzenlenen tacirin 'basiretli bir iş adamı gibi hareket etme' yükümlülüğüdür. Tacir, imzaladığı sözleşmenin ekonomik sonuçlarını öngörebilecek yetkinlikte kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Tarafların tacir sıfatının kontrol edilmesi
Olayda her iki tarafın da tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari bir işten kaynaklandığı tespit edilir.
Tacir olmanın özel sonuçlarının uygulanabilmesi için kişinin tacir sıfatına sahip olması gerekir.
2
Basiretli iş adamı ilkesinin uygulanması
Tacir (A), TTK m. 18/2 uyarınca kendi ticari faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlüdür.
Tacir, imzaladığı sözleşmedeki cezai şartın sonuçlarını önceden öngörmeli ve basiretli davranmalıdır.
3
TTK m. 22 hükmünün uygulanması
Kanun, tacirin fahiş olduğu gerekçesiyle ücret veya cezai şartın indirilmesini isteyemeyeceğini açıkça belirtir.
Bu hüküm, ticari hayatın güvenliğini ve sözleşmeye bağlılığı korumak amacıyla getirilmiş bir emredici kuraldır.

Key Concept

Tacirin Basiretli İş Adamı Gibi Davranma Yükümlülüğü ve Cezai Şartın İndirilememesi

Hints

1
Tacirin basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğünü hatırlayın.
2
Borçlar Kanunu'ndaki cezai şart indirimi kuralı ile Ticaret Kanunu m. 22 arasındaki ilişkiyi düşünün.

Practice More

Tacir olmanın diğer sonuçlarından olan 'iflasa tabi olma' ve 'ticari defter tutma' yükümlülüklerini de inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 2Question →

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili doktrin çerçevesinde, bir organizasyonun 'ticari işletme' olarak nitelendirilmesini sağlayan temel unsurların hukuki mahiyeti ve sınırları göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ekonomik faaliyet unsurunun gerçekleşmiş sayılması için işletmenin fiilen kâr elde etmesi veya bu kârın pay sahiplerine dağıtılması şart olmayıp; faaliyetin piyasaya (dışa) dönük olması ve gelir sağlama potansiyeli taşıması yeterlidir.

Answer

Ekonomik faaliyetin gerçekleşmesi için kârın fiilen elde edilmesi veya dağıtılması zorunlu değildir; dışa dönük olması ve gelir sağlama hedefi yeterlidir.
Türk Ticaret Kanunu'na göre bir işletmenin ticari işletme sayılabilmesi için 'gelir sağlamayı hedef tutan' bir faaliyet yürütmesi gerekir. Doktrinde kabul edildiği üzere, bu unsur için faaliyetin dışa (piyasaya) dönük olması yeterlidir. İşletmenin o yıl zarar etmesi veya elde edilen gelirin bir vakıf/dernek işletmesinde olduğu gibi kamu yararına harcanıp ortaklara dağıtılmaması, işletmenin 'ticari işletme' olma vasfını değiştirmez.

Step-by-Step Solution

1
TTK 11. maddedeki unsurları tespit etme
Ticari işletme; ekonomik faaliyet (gelir sağlama hedefi), devamlılık, bağımsızlık ve esnaf sınırını aşma unsurlarından oluşur.
Tanımın yasal dayanağını belirlemek için.
2
Ekonomik faaliyet unsurunun kapsamını inceleme
Kanun 'gelir sağlamayı hedef tutan' ifadesini kullanır. Bu, subjektif bir niyetin (gelir elde etme amacı) varlığını gerektirir ancak objektif bir sonuç (fiilen kâr elde edilmesi) veya kârın paylaşılması zorunluluğunu (şirketlerin aksine) içermez.
Kâr amacı ile kârın fiilen gerçekleşmesi arasındaki farkı ayırt etmek için.
3
Diğer unsurları eleme
Mevsimlik faaliyet devamlılığa engel değildir; işletmenin ayrı bir kişiliği yoktur; konu sınırlaması yoktur ve esnaf sınırı cirosal limitlere bağlıdır.
Seçeneklerin yanlışlığını teyit etmek için.

Key Concept

Ticari İşletmenin Unsurları ve Gelir Sağlama Hedefi

Practice More

Tacir sıfatının kazanılması ve bu sıfata bağlanan sonuçlar arasındaki farkları inceleyerek ticari işletme unsurlarının pratik sonuçlarını pekiştirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

Bir gerçek kişi tacir, ticari faaliyetlerini tamamen durdurmuş, işletmesini kapatmış ve bu durumu ticaret siciline tescil ettirerek ilan ettirmiştir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümleri çerçevesinde, bu kişinin tacir sıfatını kaybetmesi ve buna bağlı iflas sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Gerçek kişi tacirin iflas yoluyla takibe tabi olma durumu, ticaret sicilinden terkin ilan edildiği tarihten itibaren 11 yıl daha devam eder.

Answer

Gerçek kişi tacirin iflas yoluyla takibe tabi olma durumu, ticaret sicilinden terkin ilan edildiği tarihten itibaren 11 yıl daha devam eder.
Gerçek kişilerde tacir sıfatı, ticari işletmenin faaliyetine son verilmesiyle fiilen sona erse de, hukuk düzeni alacaklıları korumak amacıyla bu kişilerin iflas sorumluluğunu hemen sona erdirmemiştir. İcra ve İflas Kanunu'nun 4444. maddesi uyarınca, ticareti terk eden bir tacirin bu durumu ticaret siciline bildirmesi ve ilan ettirmesi gerekir. Bu ilandan itibaren 11 yıl boyunca, eski tacir hakkında iflas yoluyla takip yapılmaya devam edilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Gerçek kişilerde tacir sıfatının sona erme anının belirlenmesi
Tacir sıfatı, ticari işletmenin faaliyetine son verilmesiyle (fiilen) sona erer.
Gerçek kişilerde tacir sıfatı fiili bir duruma (işletme faaliyetine) bağlıdır.
2
İflas sorumluluğunun süresinin incelenmesi
İcra ve İflas Kanunu madde 4444 uyarınca, ticareti terk edenler hakkında iflas yoluyla takip, ilandan itibaren 11 sene müddetle devam eder.
Alacaklıların, tacirin ticareti terk ederek iflas takibinden kaçmasını önlemek amaçlanmıştır.

Key Concept

Gerçek Kişilerde Tacir Sıfatının Kaybı ve İflas Sorumluluğunun Devamı

Hints

1
Gerçek kişilerde tacir sıfatının sona ermesi ile iflas hukukundaki sorumluluğun devam süresi farklı değerlendirilir.
2
İcra ve İflas Kanunu'nun 44. maddesi, ticareti terk eden kişilerin alacaklılardan kaçmasını önlemek için bir bekleme süresi öngörür.
3
Bu süre, terk durumunun ticaret sicilinde ilan edilmesinden itibaren başlar ve tam 11 yıldır.

Practice More

Ticareti terk eden tacirin mal beyanında bulunma zorunluluğunu ve bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin cezai sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 4Question →

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), bir iktisadi organizasyonun "ticari işletme" olarak kabul edilebilmesi için bazı temel unsurların bir arada bulunması gerektiğini hükme bağlamıştır. Bu unsurlar arasında iktisadi bir gaye gütme, faaliyetin devamlı olması ve bağımsız bir yapıda yürütülmesi yer almaktadır.

TTK'daki tanım dikkate alındığında, bir organizasyonun ticari işletme sayılabilmesi için bu unsurların yanında kümülatif olarak aranan diğer temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Faaliyetin, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşacak düzeyde olması

Answer

Bir organizasyonun ticari işletme sayılabilmesi için gereken kümülatif unsurlardan dördüncüsü, faaliyetin esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşacak düzeyde olmasıdır.
Faaliyetin esnaf işletmesi sınırını aşması yönündeki seçenek doğrudur; çünkü Türk Ticaret Kanunu m. 11, bir iktisadi organizasyonun ticari işletme sayılabilmesi için bu dört unsurun (iktisadi gaye, devamlılık, bağımsızlık ve esnaf sınırını aşma) kümülatif olarak bir arada bulunmasını şart koşar.

Step-by-Step Solution

1
Ticari işletmenin kanuni tanımını analiz edin.
TTK m. 11/1 uyarınca ticari işletme; esnaf işletmesi sınırını aşan, gelir hedefleyen, devamlı ve bağımsız işletmedir.
Tanım, bir organizasyonun ticari işletme sayılması için gereken tüm kümülatif unsurları içerir.
2
Verilen unsurları karşılaştırın.
Soruda sayılan 'iktisadi gaye', 'devamlılık' ve 'bağımsızlık' unsurlarına ek olarak 'esnaf sınırını aşma' kriteri eksiktir.
Ticari işletmeyi esnaf işletmesinden ayıran temel hukuki ölçüt bu sınırın aşılmış olmasıdır.

Key Concept

Ticari İşletmenin Unsurları

Hints

1
Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki temel ayrım noktasını düşünün.

Practice More

Esnaf ve tacir ayrımının sonuçlarını (ticaret sicili, unvan kullanımı, iflasa tabi olma) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 5Question →

Bir ilçede küçük ölçekli bir fırın işleten (A), işlerini büyüterek modern makineler almış ve günlük üretim kapasitesini önemli ölçüde artırmıştır. Bu gelişme sonucunda işletmenin yıllık işlem hacmi, ilgili Cumhurbaşkanı Kararı ile esnaf için belirlenen sınırın üzerine çıkmıştır.

Buna göre, (A)'nın işletmesinin hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşletme hacminin yasal sınırı aşmasıyla birlikte organizasyon, tescilden bağımsız olarak 'ticari işletme' niteliği kazanır.

Answer

İşletme hacminin yasal sınırı aşmasıyla birlikte organizasyonun kendiliğinden ticari işletme niteliği kazanmasıdır.
Türk Ticaret Kanunu madde 1111 uyarınca bir organizasyonun ticari işletme sayılabilmesi için gelir sağlama hedefi, devamlılık, bağımsızlık ve esnaf sınırını aşma unsurlarının kümülatif olarak bulunması gerekir. Olayda fırın işletmesinin hacminin yasal sınırı aşması, diğer unsurlar da mevcut olduğu için tescile bakılmaksızın işletmenin ticari işletme niteliği kazanmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Unsur Analizi
İşletmenin devamlılık, bağımsızlık ve gelir sağlama hedefi unsurlarına sahip olduğu tespit edilir.
Ticari işletmenin temel yapı taşlarını doğrulamak için gereklidir.
2
Hacim Kontrolü
İşletmenin yıllık işlem hacminin Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen esnaf sınırını geçtiği belirlenir.
Esnaf işletmesi ile ticari işletme arasındaki yasal sınırı saptamak için bu adım kritiktir.
3
Hukuki Niteleme
Organizasyonun artık bir 'ticari işletme' olduğu sonucuna varılır.
Türk Ticaret Kanunu madde 1111 uyarınca sınırın aşılması, işletmeyi ticari işletme haline getirir.

Key Concept

Ticari İşletme ve Esnaf İşletmesi Ayrımında Hacim Kriteri

Hints

1
Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınırı kimin belirlediğine ve bu sınırın etkisine odaklanın.

Practice More

Tacir sıfatının kazanılması ve bu sıfata bağlanan sonuçlar (unvan seçme, defter tutma gibi) konusunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question →

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 11. maddesinde tanımlanan "ticari işletme" kavramının unsurları ile ilgili doktrin ve mevzuat hükümleri dikkate alındığında;

I. Gelir sağlamayı hedefleyen bir ekonomik faaliyetin bulunması
II. Faaliyetin bir defaya mahsus olmayıp devamlılık arz etmesi
III. İşletmenin, başka bir işletmeye idari ve hukuki açıdan bağlı olmaksızın dış ilişkilerinde bağımsız hareket edebilmesi
IV. İşletmenin hacim ve mahiyet itibarıyla Cumhurbaşkanınca çıkarılan kararnamede gösterilen esnaf işletmesi sınırlarını aşması

yukarıdaki unsurlardan hangilerinin, bir yapının hukuken "ticari işletme" olarak nitelendirilebilmesi için kümülatif (birlikte) gerçekleşmesi zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: I, II, III ve IV

Answer

Ekonomik faaliyet, devamlılık, bağımsızlık ve esnaf işletmesi sınırlarının aşılması unsurlarının tamamı (I, II, III ve IV) kümülatif olarak bulunmalıdır.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 11/1 uyarınca; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedefleyen faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Bu tanım gereği ekonomik faaliyet (iktisadi gaye), devamlılık, bağımsızlık (müstakillik) ve esnaf sınırının aşılması unsurlarının dördü de kurucu niteliktedir ve bir tanesinin bile eksikliği durumunda yapı ticari işletme vasfını kazanamaz.

Step-by-Step Solution

1
TTK 11. madde hükmünün incelenmesi
Ticari işletmenin tanımındaki kurucu unsurların saptanması.
Yasal tanım, ticari işletmeyi esnaf işletmesi sınırını aşan, gelir hedefleyen, devamlı ve bağımsız yapı olarak tanımlar.
2
Ekonomik faaliyet ve devamlılık kriterlerinin analizi
Bir defalık kazançların ticari işletme kurmayacağı, süreklilik niyetinin şart olduğunun belirlenmesi.
Ticari hayatın istikrarı için faaliyetin tesadüfi değil, organize ve sürekli olması gerekir.
3
Bağımsızlık ve esnaf sınırı ayrımının yapılması
Şubelerin neden bağımsız işletme sayılamayacağının ve esnaf ile tacir ayrımının temel kriterinin anlaşılması.
Bağımsızlık dış ilişkilerde özerkliği, esnaf sınırı ise işletmenin büyüklüğünü temsil eder; her ikisi de kurucu unsurdur.

Key Concept

Ticari İşletmenin Kurucu Unsurları

Practice More

Tacir sıfatının kazanılması ve bu sıfata bağlanan sonuçlar (basiretli iş adamı gibi davranma, iflasa tabi olma vb.) incelenmelidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question →

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde, bir ticari işletmenin devri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ticari işletme devri sözleşmesinin geçerli olması için yazılı şekilde yapılması ve ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi zorunludur.

Answer

Ticari işletme devri sözleşmesinin geçerli olması için yazılı şekilde yapılması ve ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi zorunludur.
Ticari işletmenin devri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre, devir sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı şekilde yapılması ve ardından ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi şarttır. Bu düzenleme ile işletmenin aktif ve pasifleri bir bütün olarak, ayrıca bir işleme (tapu devri, tescil vb.) gerek kalmaksızın devralana geçer.

Step-by-Step Solution

1
Ticari işletmenin devrinde geçerlilik şartlarını kontrol et.
6102 sayılı TTK m. 11/3 uyarınca devir sözleşmesinin yazılı yapılması ve ticaret siciline tescil/ilanı zorunludur.
Bu şartlar devrin hukuken geçerli bir sonuç doğurması için aranan kurucu unsurlardır.
2
Devredenin borçlardan sorumluluk süresini ve unvan devri kuralını incele.
Sorumluluk süresi 2 yıl olup, ticaret unvanı işletmeden ayrı devredilemez.
Yasada yer alan emredici hükümler bu süreleri ve devir kapsamını sınırlandırmıştır.

Key Concept

Ticari İşletmenin Devri Şartları ve Sonuçları

Hints

1
Ticari işletme devrinde sözleşmenin şekli ve ticaret siciliyle ilişkisini hatırlayın.

Practice More

Borçlardan sorumluluk süresinin başlangıç tarihini (bildirim/ilan) ayrıca inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 8Question →

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, bir ticari işletmenin devri ve bu devrin tarafların sorumlulukları üzerindeki etkisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ticari işletmeyi devreden kişi, devirden önce doğmuş olan borçlardan dolayı, devrin alacaklılara ihbar edildiği veya ilan edildiği tarihten itibaren iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olmaya devam eder.

Answer

Ticari işletmeyi devreden, devirden önceki borçlardan dolayı bildirim veya ilan tarihinden itibaren iki yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu m. 202 uyarınca, ticari işletmeyi devreden tacir, devirden önce doğmuş olan borçlardan tamamen kurtulmaz. Alacaklıları korumak amacıyla, devrin alacaklılara ihbar edildiği veya ilan edildiği tarihten itibaren iki yıl boyunca devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalmaya devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Ticari işletme devrinde devredenin sorumluluk süresini belirle.
İki yıl.
Türk Borçlar Kanunu m. 202 ve Türk Ticaret Kanunu m. 11 uyarınca devredenin sorumluluğu iki yıl ile sınırlandırılmıştır.
2
Sorumluluk süresinin başlangıç anını tespit et.
Alacaklılara ihbar veya ilan tarihi.
Kanun, sürenin işlemesi için alacaklıların devirden haberdar edilmesini şart koşar.
3
Sorumluluğun niteliğini kontrol et.
Müteselsil sorumluluk.
Devralan ile devreden, eski borçlardan birlikte (müteselsilen) sorumlu tutulur.

Key Concept

Ticari İşletmenin Devrinde Müteselsil Sorumluluk
Estimated Time:1m 15s
Question 9Question →

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, bir ticaret unvanının devri ile ilgili aşağıdaki kurallardan hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ticaret unvanı, ticari işletmeden ayrı olarak devredilemez.

Answer

Ticaret unvanı, ticari işletmeden ayrı olarak devredilemez.
Türk Ticaret Kanunu'nun 49. maddesine göre ticaret unvanı ticari işletmeden ayrı olarak devredilemez. Bu kural emredici niteliktedir ve kamu güvenliğini sağlamayı amaçlar. Bir işletme devredildiğinde, taraflar aksini kararlaştırmamışsa unvan da devredilmiş sayılır; ancak unvanın işletmeden bağımsız olarak devri mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Ticaret unvanının hukuki niteliğini ve işletme ile olan bağını belirlemek.
Ticaret unvanı, taciri tanıtan ve kural olarak bağlı olduğu ticari işletme ile bir bütün teşkil eden unsurdur.
Ticari hayatta dürüstlük ve unvanın yanıltıcı olmaması ilkeleri, unvanın işletmeden koparılmamasını gerektirir.
2
Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 49. maddesindeki devir hükmünü uygulamak.
TTK m. 49 uyarınca, ticaret unvanı işletmeden ayrı devredilemez; işletmenin devri aksi kararlaştırılmadıkça unvanı da kapsar.
Unvanın bölünmezliği ilkesi gereği, unvan ancak ait olduğu işletme ile birlikte hukuki işleme konu olabilir.

Key Concept

Ticaret Unvanının Bölünmezliği ve İşletmeye Bağlılığı

Practice More

İşletme adının (ticaret unvanından farklı olarak) devir şartlarını ve marka ile olan farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 10Question →

Türk Ticaret Kanunu sistemine göre, ticaret siciline yapılan tescil işlemleri kural olarak açıklayıcı (bildirici) niteliktedir. Ancak bazı özel durumlarda tescil, bir hukuki sonucun doğması veya bir hakkın kazanılması için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ticaret siciline tescilin kurucu etkiye sahip olduğu durumlardan biridir?

Show answer & explanation

Answer: Limited şirketlerin tüzel kişilik kazanması

Answer

Limited şirketlerin tüzel kişilik kazanması, tescilin kurucu etkiye sahip olduğu bir durumdur.
Ticaret şirketlerinin (Limited, Anonim vb.) tüzel kişilik kazanması süreci, tescilin 'kurucu' etkisine en tipik örnektir. Şirket sözleşmesi imzalansa dahi, tescil gerçekleşmeden tüzel kişilik ve dolayısıyla tacir sıfatı doğmaz. Bu nedenle tescil, hukuki durumu bizzat yaratan işlemdir.

Step-by-Step Solution

1
Tescilin kurucu ve açıklayıcı etkileri arasındaki farkı analiz etme.
Kurucu etki, hukuki sonucun tescil anında doğmasıdır; açıklayıcı etki ise önceden var olan bir durumun sicile işlenmesidir.
Soruda tescil şartının bir hakkın doğumu için zorunlu olduğu hal sorulmaktadır.
2
Ticaret şirketlerinin (tüzel kişilerin) oluşum sürecini değerlendirme.
Türk Ticaret Kanunu uyarınca, limited ve anonim şirketler gibi ticaret şirketleri ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanırlar.
Tüzel kişiliğin doğumu tescile bağlı olduğu için bu işlem kurucu niteliktedir.

Key Concept

Ticaret Siciline Tescilin Kurucu (İhdasi) Etkisi
Question 11Question →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkının geçerli bir şekilde kurulabilmesi için sözleşmenin düzenlenmesinin yanı sıra gerçekleştirilmesi zorunlu olan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Rehin sözleşmesinin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesi

Answer

Rehin hakkının doğumu için sözleşmenin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesi zorunludur.
Ticari işletme rehni, 6750 sayılı Kanun gereğince teslimsiz bir rehin türüdür. Bu rehnin geçerli bir şekilde kurulabilmesi ve rehin hakkının doğabilmesi için rehin sözleşmesinin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesi kurucu bir şarttır.

Step-by-Step Solution

1
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'ndaki kuruluş esaslarını belirle.
6750 sayılı Kanun, ticari işletme rehninin tescil ile kurulacağını öngörür.
Bu kanunla birlikte eski teslim şartı ortadan kalkmış, tescil sistemi getirilmiştir.
2
İlgili sicil birimini tespit et.
Tescilin yapılacağı yer Taşınır Rehni Sicili'dir (TARES).
Ticaret sicili işletmenin kendi bilgileri içindir, rehin hakları için TARES yetkilidir.

Key Concept

Ticari işletme rehni, zilyetliğin devri gerekmeksizin (teslimsiz), sözleşmenin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescili ile kurulan bir haktır.

Practice More

Rehnin kapsamına giren unsurları (ticaret unvanı, işletme tesisatı vb.) inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 12Question →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletmenin tamamı veya bir kısmı üzerinde rehin tesis edilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Rehin Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur ve bu tescil rehin hakkının doğumu için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.

Answer

Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Rehin Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur ve bu tescil rehin hakkının doğumu için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.
6750 sayılı Kanun uyarınca, ticari işletme rehni gibi zilyetliğin devredilmediği taşınır rehinlerinde rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Bakanlık tarafından tutulan Rehin Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur. Bu tescil işlemi, hakkın doğumu için gerekli olan 'kurucu' (ihdasi) nitelikteki bir işlemdir.

Step-by-Step Solution

1
İlgili kanun hükmünün belirlenmesi
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK)
Ticari işletme rehni artık bu kanun hükümlerine tabidir.
2
Rehnin kuruluş anının ve yönteminin tespiti
Sözleşme + Rehin Sicili'ne (TARES) tescil
Zilyetlik devredilmediği için hakkın aleniyeti tescil ile sağlanır.
3
Tescilin hukuki niteliğinin analizi
Kurucu (İhdasi) etki
Tescil yapılmadan rehin hakkı hukuk aleminde doğmuş sayılmaz.

Key Concept

Ticari İşletme Rehninin Kurucu Tescil İlkesi

Practice More

Rehnin kapsamına giren unsurların (ticaret unvanı, makineler, sınai haklar) 'belirlilik ilkesi' çerçevesinde nasıl listelenmesi gerektiğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 13Question →

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca, tacir sıfatına sahip olan bir kişinin, kendi ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde göstermesi gereken özen yükümlülüğünün standardı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi

Answer

Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etme zorunluluğu
Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesinin 2. fıkrası, tacirin ticari işletmesiyle ilgili tüm faaliyetlerinde göstermesi gereken standardı 'basiretli bir iş adamı' olarak belirlemiştir. Bu, tacirin yaptığı işin risklerini önceden öngörmesi, gerekli tedbirleri alması ve piyasa koşullarına uygun profesyonel bir dikkat sergilemesi gerektiği anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Kişinin hukuki statüsünün belirlenmesi
Soru kökünde kişinin 'tacir' olduğu belirtilmiştir.
Türk Ticaret Kanunu'ndaki özel özen yükümlülükleri tacir sıfatına bağlanmıştır.
2
İlgili kanun maddesinin tespiti
6102 sayılı TTK m. 18/2 (Tacir olmanın hükümleri).
Tacirin özen standardı bu maddede açıkça tanımlanmıştır.
3
Özen ölçütünün niteliğinin değerlendirilmesi
Basiretli bir iş adamı standardı, objektif ve profesyonel bir ölçüttür.
Tacirin, kendi kişisel özelliklerinden bağımsız olarak, işin gerektirdiği tüm tedbirleri alması ve öngörüde bulunması beklenir.

Key Concept

Basiretli İş Adamı Gibi Davranma Yükümlülüğü (TTK m. 18/2)

Practice More

Tacirin basiretli davranma yükümlülüğünün, aşırı yararlanma (gabin) ve cezai şartın indirilmesi konularındaki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 14Question →

Tacir (A), işletmekte olduğu ticari işletmesini tüm aktif ve pasifiyle birlikte (B)’ye devretmek üzere bir sözleşme yapmış; ancak taraflar işletmenin ticaret unvanının (A)’da kalması konusunda mutabık kalmışlardır. Sözleşme adi yazılı şekilde tanzim edilmiş ve ticaret siciline tescil ile ilan edilmiştir. İşletmenin devri anında vadesi gelmemiş olan ve ödenmesine henüz 8 ay bulunan bir kredi borcu mevcuttur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, bu devir işleminin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşletmeyi devreden (A)’nın vadesi gelmemiş kredi borcundan doğan müteselsil sorumluluğu, borcun muaccel olduğu tarihten itibaren başlayacak olan iki yıllık sürenin geçmesiyle sona erer.

Answer

İşletmeyi devreden kişinin müteselsil sorumluluğu, borcun vadesine göre değişen başlangıç tarihlerinden itibaren hesaplanan iki yıllık bir süreye tabidir; borç henüz muaccel olmadığından bu süre muacceliyet tarihinde başlar.
Ticari işletme devrinde devredenin sorumluluğu, devralanla birlikte iki yıl boyunca müteselsilen devam eder. TBK 202/2 gereğince bu sürenin başlangıcı borcun muacceliyet durumuna göre belirlenir. Olayda banka kredisinin vadesine 8 ay olduğu belirtildiğinden, iki yıllık sorumluluk süresi borcun vadesinin dolduğu (muaccel olduğu) tarihten itibaren başlayacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Devredenin sorumluluk türü ve süresinin tespiti
Müteselsil sorumluluk, 2 yıl
TBK m. 202 uyarınca işletmeyi devreden, devralanla birlikte iki yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalır.
2
Sorumluluk süresinin başlangıç anının analizi
Henüz vadesi gelmemiş borçlar için muacceliyet (vade) tarihi
Kanun koyucu, muaccel borçlar için bildirim veya ilan tarihini; müstakbel (vadesi gelmemiş) borçlar için ise borcun muaccel olduğu tarihi sürenin başlangıcı olarak kabul etmiştir.
3
Ticaret unvanının devir kapsamındaki hukuki durumunun kontrolü
Unvanın kapsam dışı bırakılabileceği tespiti
TTK m. 49/2 'aksi kararlaştırılmamışsa' ibaresiyle, taraflara unvanı devretmeme imkânı tanımıştır.

Key Concept

Ticari İşletme Devrinde Sorumluluk Süreleri ve Kapsam

Alternative Method

Borcun muacceliyet tarihini kontrol ederek sürenin başlangıcını saptamak ve unvan devrindeki irade serbestisini göz önünde bulundurmak.
Estimated Time:3m 0s
Question 15Question →

Kendi adına bir ticari işletme açtığını sirküler ve gazete ilanları ile halka duyurmuş olan bir devlet memuru, işletmeyi henüz fiilen işletmeye başlamamış ve ticaret siciline tescil ettirmemiştir. Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde, bu kişinin hukuki statüsü ve tacir olmanın sonuçlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır ve tacir olmanın tüm hak ve borçlarına sahip olur.

Answer

Fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır ve tacir olmanın tüm hak ve borçlarına sahip olur.
Türk Ticaret Kanunu m. 12/2 uyarınca, bir ticari işletmeyi kurup açtığını sirküler, gazete gibi ilan araçlarıyla halka bildiren gerçek kişi, işletmeyi fiilen işletmeye başlamamış olsa bile 'tacir' sayılır. Aynı Kanun'un 14. maddesi ise devlet memurları gibi ticaret yapması yasaklanmış kişilerin bu yasağa aykırı hareket etmeleri durumunda dahi tacir sıfatını kazanacaklarını açıkça düzenlemiştir. Bu nedenle kişi, fiilen başlamasa ve tescil yaptırmasa dahi yaptığı ilanla tacir sıfatını kazanır ve tacir olmanın tüm hak ve borçlarından sorumlu olur.

Step-by-Step Solution

1
Kişinin yaptığı ilanın hukuki etkisini belirle.
Türk Ticaret Kanunu m. 12/2 uyarınca; bir ticari işletmeyi kurup açtığını sirküler, gazete veya diğer araçlarla halka bildiren kişi, fiilen işletmeye başlamasa dahi tacir sayılır.
Kanun, halka güven veren bu tür beyanların sahibini, üçüncü kişilerin korunması amacıyla henüz faaliyete başlamasa bile tacir olarak nitelendirir.
2
Kişisel yasaklılık (devlet memurluğu) durumunun tacir sıfatına etkisini analiz et.
TTK m. 14 uyarınca; kişisel durumları nedeniyle ticaret yapmaktan men edilen kişiler, bu yasağa aykırı hareket ederlerse yine tacir sayılırlar.
Hukuka aykırı bir durumun (memuriyet yasağını delmek), kişiyi tacir olmanın ağır sorumluluklarından (örneğin iflas) kurtarmaması gerekir.
3
Sonuçları birleştir.
Kişi hem m. 12/2 (ilan) hem de m. 14 (yasaklılık) kapsamındaki şartları taşıdığından, tescil veya fiili başlangıç olmasa da tacirdir ve tüm sonuçlara katlanır.
İlan yoluyla tacir sayılma, gerçek kişiler için fiilen işletmeye başlama kuralının kanuni bir istisnasıdır.

Key Concept

İlan Yoluyla Tacir Sıfatının Kazanılması (Farazi Tacirlik)
Estimated Time:2m 0s
Question 16Question →

Ticari işletmenin bir bütün olarak devredilmesi ve bu devrin hukuki sonuçları ile ilgili olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ticari işletmeyi devreden kişi, işletmenin devirden önceki borçlarından dolayı devralan ile birlikte iki yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalmaya devam eder.

Answer

Ticari işletmeyi devreden kişinin, işletme borçlarından dolayı devralanla birlikte iki yıl boyunca müteselsilen sorumlu kalmaya devam edeceği ifadesi doğrudur.
Türk Borçlar Kanunu madde 202 uyarınca, bir işletmeyi devralan kişi, işletme borçlarından ilan veya ihbar tarihinden itibaren sorumlu olur. Ancak devreden kişi de bu borçlardan dolayı devralanla birlikte iki yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalmaya devam eder. Bu süre muaccel borçlar için ilan/ihbar tarihinden, henüz muaccel olmamış borçlar için ise muacceliyet tarihinden itibaren başlar.

Step-by-Step Solution

1
Devir sözleşmesinin geçerlilik şartlarını kontrol et.
Sözleşmenin yazılı yapılması ve ticaret siciline tescili zorunludur.
Türk Ticaret Kanunu madde 11/3 uyarınca bu işlemler geçerlilik şartıdır.
2
Devreden ve devralanın borçlardan sorumluluk süresini belirle.
Devreden, devirden önceki borçlardan 2 yıl boyunca sorumludur.
Türk Borçlar Kanunu madde 202 müteselsil sorumluluk süresini 2 yıl olarak belirlemiştir.
3
Ticaret unvanının devredilebilirlik kuralını incele.
Unvan işletmeden ayrı devredilemez.
Ticaret unvanı işletmeye bağlıdır ve ayrılmazlık ilkesi esastır.

Key Concept

Ticari işletmenin devrinde müteselsil sorumluluk ve unvanın ayrılmazlığı

Practice More

Ticari işletme rehni ile devir arasındaki farkları incelemek sorumluluk rejimini daha iyi kavramanıza yardımcı olabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question →

İşletme sahibi (K), sahibi olduğu ticari işletmesini tüm aktif ve pasif unsurlarıyla birlikte (L)’ye devretmek üzere yazılı bir sözleşme yapmış ve bu devir işlemi usulüne uygun olarak ticaret siciline tescil edilerek ilan edilmiştir. Devir sözleşmesinde işletmenin ticaret unvanının devredilip devredilmeyeceğine dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, bu devir işleminin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ticaret unvanı, sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı için devir kapsamına dâhildir ve devreden (K), muaccel borçlardan dolayı ilan tarihinden itibaren 22 yıl boyunca (L) ile birlikte müteselsilen sorumludur.

Answer

Ticaret unvanının aksi kararlaştırılmadıkça devir kapsamına dahil olması ve devredenin borçlardan dolayı ilan tarihinden itibaren iki yıl boyunca müteselsilen sorumlu kalması doğru hukuki sonuçtur.
Türk Ticaret Kanunu m. 26/2 uyarınca, ticari işletmenin devri, taraflar aksini kararlaştırmadıkça ticaret unvanının devrini de kapsar. Ayrıca Türk Borçlar Kanunu m. 202 uyarınca, işletmeyi devreden kişi, işletme borçlarından dolayı devralanla birlikte 22 yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalır. Bu süre muaccel borçlar için bildirim veya ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Step-by-Step Solution

1
Ticaret unvanının devir kapsamındaki durumunu tespit etme
TTK m. 26/2 uyarınca, aksi kararlaştırılmamışsa unvan işletme devriyle birlikte devredilmiş sayılır.
Ticaret unvanı işletmenin devamlılığını sağlayan unsurlardan biridir ve işletmeden ayrı devredilemez.
2
Devredenin borçlardan sorumluluk süresini belirleme
TBK m. 202/2 uyarınca, devreden önceki borçlardan devralanla birlikte 22 yıl süreyle müteselsilen sorumludur.
Alacaklıların korunması amacıyla devreden kişinin sorumluluğu belirli bir süre daha devam ettirilir.
3
Sorumluluk süresinin başlangıç anını saptama
Süre, muaccel borçlar için ilan tarihinden; müeccel (vadesi gelmemiş) borçlar için ise muacceliyet tarihinden itibaren başlar.
Sorumluluğun işletilebilir olması için borcun istenebilir (muaccel) hale gelmiş olması gerekir.

Key Concept

Ticari işletme devrinde unvanın kendiliğinden devri ve devredenin iki yıllık müteselsil sorumluluğu.

Practice More

Devredenin sorumluluk süresinin muaccel ve müeccel borçlar bakımından başlangıç farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 18Question →

Ticaret sicili, ticari hayatın güvenliğini ve şeffaflığını sağlamak amacıyla oluşturulmuş bir resmi kayıt sistemidir. Sicile yapılan tescil işlemlerinin hukuki sonuçları ise işlemin niteliğine göre kurucu (ihdasi) veya açıklayıcı (bildirici) olabilmektedir.

Buna göre, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) çerçevesinde ticaret siciline tescil ve tescilin sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sermaye şirketlerinin tüzel kişilik kazanması için şirket sözleşmesinin noter tarafından onaylanması yeterli olup; sicile tescil işlemi bu süreçte sadece açıklayıcı bir etkiye sahiptir.

Answer

Sermaye şirketlerinin tüzel kişilik kazanması noter onayıyla değil, ticaret siciline tescil ile gerçekleşir ve bu tescil kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.
Sermaye şirketlerinin (anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler) tüzel kişilik kazanması ancak ticaret siciline tescil edilmeleriyle mümkün olur. Türk Ticaret Kanunu'na göre tescil gerçekleşmeden tüzel kişilik oluşmaz. Bu nedenle sermaye şirketlerinin kuruluşundaki tescil işlemi, hukuki bir durumun doğmasını sağladığı için 'kurucu' (ihdasi) bir etkiye sahiptir. İfadenin tescili sadece açıklayıcı bir duyuru olarak nitelemesi yasal düzenlemelere aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tescilin etki türlerini analiz etme
Tescil kural olarak açıklayıcıdır; ancak şirket kuruluşu veya unvan koruması gibi hallerde kurucudur.
Hukuki bir sonucun doğumu tescile bağlıysa kurucu, tescilden önce doğmuş bir durum ilan ediliyorsa açıklayıcı etki söz konusudur.
2
Şirketlerin tüzel kişilik kazanma anını değerlendirme
Sermaye şirketleri (Anonim, Limited) ticaret siciline tescil edildikleri an tüzel kişilik kazanırlar (TTK m. 355, 588).
Tescil, tüzel kişiliğin doğumu için yasal bir ön şarttır ve bu durum tescilin kurucu etkisidir.
3
Görünürlük (açıklık) ilkelerini kontrol etme
Tescil edilmeyen hususların iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülememesi (olumsuz açıklık) ve ilan-tescil farkında ilanın esas alınması doğrudur.
Ticari güvenliğin sağlanması için sicil kayıtlarının ve ilanların üçüncü kişiler nezdindeki hukuki güvenliği korunmalıdır.

Key Concept

Ticaret siciline tescilin kurucu (ihdasi) ve açıklayıcı (bildirici) etkileri ile açıklık (görünürlük) ilkeleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 19Question →

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerine göre, ticaret şirketleri (anonim, limited, kolektif, komandit ve kooperatif şirketler) 'tacir' sıfatını tam olarak hangi anda kazanırlar?

Show answer & explanation

Answer: Şirketin ticaret siciline tescil edildiği an

Answer

Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescil edildiği an
Ticaret şirketleri (şahıs ve sermaye şirketleri), ticaret siciline tescil edildikleri anda tüzel kişilik kazanırlar. Türk Ticaret Kanunu m. 16 uyarınca, ticaret şirketleri tacir sayıldıkları için tüzel kişilik kazandıkları tescil anı aynı zamanda tacir sıfatını kazandıkları andır.

Step-by-Step Solution

1
Ticaret şirketlerinin tacir sıfatının kaynağını belirle
TTK m. 16 uyarınca ticaret şirketlerinin tacir sayıldığı tespit edilir.
Kanun, ticaret şirketlerini tüzel kişi tacirler kategorisinde düzenlemiştir.
2
Tüzel kişiliğin ve tacir sıfatının kazanılma anını saptar
Tüzel kişiliğin ticaret siciline tescil ile kazanıldığı ve bu anın tacir sıfatı için de belirleyici olduğu sonucuna varılır.
Gerçek kişilerin aksine tüzel kişilerde tescil, tacir sıfatı bakımından kurucu etkiye sahiptir.

Key Concept

Tüzel Kişi Tacirlerde Tacir Sıfatının Tescil ile Kazanılması
Estimated Time:45s
Question 20Question →

Ticari işletme sahibi bir tacirin, finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla işletmesinin tamamı üzerinde rehin tesis etmek istemesi durumunda, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca rehnin kapsamı ve kuruluşu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşletmenin tamamı üzerinde rehin kurulması hâlinde; ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve sınai mülkiyet hakları, taraflar aksini kararlaştırmadıkça rehnin kapsamına dahil olur.

Answer

İşletmenin tamamı üzerinde rehin kurulması halinde ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve sınai mülkiyet haklarının, aksi kararlaştırılmadıkça kendiliğinden rehnin kapsamına dahil olmasıdır.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 5. maddesine göre, bir ticari veya esnaf işletmesinin tamamı üzerinde rehin kurulması halinde; ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve fikri ve sınai mülkiyet hakları, taraflarca aksi kararlaştırılmadığı sürece rehnin kapsamına girer. Bu düzenleme işletmenin bir bütün olarak değerini korumayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Rehin kapsamının belirlenmesi
6750 sayılı Kanun madde 5 uyarınca kapsam tespit edilir.
İşletme rehninin neleri içerdiğini yasal düzenleme çerçevesinde anlamak gerekir.
2
Aksi kararlaştırılmadıkça dahil olan unsurların kontrolü
Unvan, işletme adı, tesisat ve sınai hakların listede olduğu görülür.
Ticari işletmenin ekonomik bütünlüğünü korumak adına Kanun bu unsurları varsayılan kapsamda saymıştır.

Key Concept

Ticari İşletme Rehninin Kapsamı (TİTRK m. 5)
Page 1 / 7Next