Question

Difficulty: HardMilletvekili Seçilme Yeterliliği

1982 Anayasası'nda düzenlenen "milletvekili seçilme yeterliliği" hükümleri ve ilgili mevzuat bir bütün olarak değerlendirildiğinde; aşağıdaki aday adaylarından hangisinin milletvekili seçilmesi mümkün değildir?

  1. A
    19 yaşında olan, en az ilkokul mezunu ve askerlik hizmetini henüz yapmamış olmasına rağmen yasal olarak askerliğini tecil ettirmiş olan bir Türk vatandaşı
  2. B
    Taksirli suçlardan dolayı toplam 22 yıl hapis cezasına hüküm giymiş ve cezası tamamen infaz edilmiş olan bir Türk vatandaşı
  3. C
    Kasten işlediği bir suçtan dolayı toplam 1111 ay hapis cezasına mahkûm olan ve mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan bir Türk vatandaşı
  4. Zimmet suçundan dolayı mahkûm olan ancak daha sonra yürürlüğe giren bir genel af yasası ile cezası tüm hukuki sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkan bir Türk vatandaşıAnswer
  5. E
    Bir kamu kurumunda "işçi" statüsünde çalışan ve adaylık başvurusu sırasında mevcut görevinden istifa etmemiş olan bir Türk vatandaşı

Answer

Zimmet suçundan mahkûm olan ancak daha sonra çıkarılan bir genel af yasası ile cezası ortadan kalkan kişi, Anayasa'nın amir hükmü gereği affa uğrasa dahi seçilme yeterliliğine sahip olamaz.
Anayasa'nın 76. maddesine göre; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi suçlar ile terör eylemlerine katılma gibi suçlardan mahkûm olanlar, aldıkları ceza süresine bakılmaksızın ve affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler. Bu nedenle genel af, bu gruptaki suçlar için seçilme engelini ortadan kaldırmaz.

Step-by-Step Solution

1
Kişisel özelliklerin kontrolü (Yaş, Eğitim, Askerlik)
18 yaşını doldurmak, en az ilkokul mezunu olmak ve askerlik ile ilişiği bulunmamak (tecilli olmak dahil) yeterlidir.
2017 Anayasa değişiklikleri ile bu şartlar esnetilmiştir.
2
Genel mahkûmiyet kuralının incelenmesi
Taksirli suçlar hariç, kasten işlenen suçlarda toplam 11 yıl veya daha fazla hapis cezası engeldir.
Anayasa Madde 76'daki 'toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar' ifadesi kasti suçları kapsar.
3
Özel suç tiplerinin ve af etkisinin değerlendirilmesi
Zimmet, rüşvet, dolandırıcılık gibi suçlar 'yüz kızartıcı suç' kabul edilir ve affa uğramış olsalar dahi seçilmeye engeldir.
Anayasal engel mutlak olup özel bir disqualification (hak yoksunluğu) rejimi öngörülmüştür.
4
Kamu görevinden istifa şartının kontrolü
İşçi niteliği taşıyan kamu çalışanları için istifa zorunluluğu yoktur.
Anayasa sadece memur ve işçi olmayan diğer kamu görevlilerini bu kapsamda saymıştır.

Key Concept

Milletvekili seçilme yeterliliğinde 'yüz kızartıcı suçlar' ve 'af' ilişkisi.
Rate this question