Question

Difficulty: MediumTakdiri İndirim Nedenleri

Sanık (C), haksız tahrik altında işlediği kasten yaralama suçundan dolayı yargılanmaktadır. Mahkeme yargılama neticesinde; sanığın faili olduğu suça ilişkin temel cezayı belirlemiş, olayda haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine kanaat getirmiş ve ayrıca sanığın geçmişini, sosyal ilişkilerini ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışlarını dikkate alarak hakkında "takdiri indirim" uygulamaya karar vermiştir.

Türk Ceza Kanunu'nun cezaların belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi ile takdiri indirim nedenlerine ilişkin hükümleri dikkate alındığında, mahkemenin izlemesi gereken usul ve esaslar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mahkeme, cezanın bireyselleştirilmesi ilkesi gereği öncelikle failin durumuna özgü olan takdiri indirim nedenini uygulayarak cezadan altıda bir (1/6) oranında indirim yapmalı, ardından suça ilişkin haksız tahrik indirimini uygulamalıdır.
  2. Mahkeme, temel ceza üzerinden önce haksız tahrik nedeniyle kanuni indirimi uygulamalı; sonrasında bulduğu ceza üzerinden takdiri indirim nedeni olarak tam altıda bir (1/6) oranında indirim yapmalı ve her iki indirimin de gerekçesini kararına yansıtmalıdır.Answer
  3. C
    Mahkeme, her iki indirim nedenini ayrı ayrı uygulamak yerine, temel ceza üzerinden haksız tahrik ve takdiri indirim oranlarını toplayarak tek bir indirim işlemi yapmalı ve takdiri indirim oranını altıda bir (1/6) ile üçte bir (1/3) arasında serbestçe belirlemelidir.
  4. D
    Takdiri indirim nedenleri ile kanuni bir indirim nedeni olan haksız tahrikin aynı olayda birleşmesi hâlinde, mahkeme yalnızca failin en çok lehine olan indirim nedenini uygulamalıdır; her ikisini peş peşe uygulayamaz.
  5. E
    Mahkeme, önce haksız tahrik nedeniyle cezadan indirim yapmalı, ardından takdiri indirim uygularken sanığın sırf mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışlarını da temel alarak cezayı yarısı (1/2) oranında indirmelidir.

Answer

Mahkeme, temel ceza üzerinden önce haksız tahrik nedeniyle kanuni indirimi uygulamalı; sonrasında bulduğu ceza üzerinden takdiri indirim nedeni olarak tam altıda bir (1/6) oranında indirim yapmalı ve her iki indirimin de gerekçesini kararına yansıtmalıdır.
Türk Ceza Kanunu'nun 61. maddesine göre cezanın belirlenmesinde önce teşebbüs, haksız tahrik, yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı gibi kanuni indirimler; en son ise takdiri indirim uygulanır. TCK'nın 62. maddesi gereği, süreli hapis cezalarında takdiri indirim oranı tam olarak 1/6'dır. Ayrıca, hakimin bu indirimi uygularken veya uygulamazken kararını gerekçelendirmesi anayasal ve kanuni bir mecburiyettir.

Step-by-Step Solution

1
TCK md. 61 uyarınca indirim ve artırım sırasını tespit et.
Temel ceza belirlendikten sonra sırasıyla teşebbüs, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve en son takdiri indirim uygulanır.
Cezanın belirlenmesinde sıralama hatası yapmamak kanuni bir zorunluluktur.
2
TCK md. 62 uyarınca süreli hapis cezalarındaki takdiri indirim oranını belirle.
Süreli hapis cezalarında takdiri indirim oranı, hakimin takdirine bırakılmış bir aralık (örneğin 1/6 ile 1/3 arası) değil, sabit olarak cezanın altıda biridir (1/6).
Kanun koyucu ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet dışındaki cezalarda uygulanacak takdiri indirim miktarını kesin olarak tayin etmiştir.
3
Takdiri indirim nedenlerinin uygulama şartlarını ve mahkemenin yükümlülüklerini değerlendir.
Mahkeme bu indirimi uygularken veya reddederken kararını gerekçelendirmeli ve sırf mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutumları (kravat takmak vb.) dikkate almamalıdır.
Yargılamanın şeffaflığı ve kanuni düzenlemeler, keyfiliğin önüne geçilmesi için gerekçe zorunluluğu ve şeklî davranış yasağı getirmiştir.

Key Concept

Cezanın Belirlenmesi ve Takdiri İndirim Nedenlerinin Uygulama Usulü
Rate this question