Examkin

Question

Difficulty: HardTemel Hakların Kötüye Kullanılmaması ve Yabancıların Hakları

Türkiye'de çalışma izniyle bulunan yabancı uyruklu (K), Türkiye Cumhuriyeti'nin insan haklarına dayanan demokratik ve laik niteliğini ortadan kaldırmayı amaçlayan bazı faaliyetler yürütmüştür. Bu durumun tespit edilmesi üzerine idare tarafından (K)'ya yönelik çeşitli idari tedbirler alınmış ve (K), bu sürece itiraz edebilmek için idarenin elindeki şahsına ait belgelere ulaşmak istemiştir. 1982 Anayasası'nın temel hakların sınırlandırılması, kötüye kullanılamaması (2001 yılı değişiklikleri dâhil) ve yabancıların durumu hakkındaki hükümleri dikkate alındığında, bu hukuki vakıa ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (K)'nın idarenin elindeki belgelere ulaşmak amacıyla kullanacağı bilgi edinme ve Kamu Denetçisine başvurma hakkı, ancak vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında 'karşılıklılık' ilkesinin bulunması şartıyla kullandırılabilir.Answer
  2. B
    Devletin (K)'nın anayasal düzeni hedef alan faaliyetlerine karşı alacağı tedbirler, olağanüstü hâl ilanına gerek olmaksızın Anayasa'nın 15. maddesindeki hakların durdurulması rejimine göre uygulanır.
  3. C
    (K)'nın toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme gibi devletin müdahale etmemesini gerektiren negatif statü hakları, 14. maddedeki kötüye kullanma yasağının anayasal kapsamı dışında tutulur.
  4. D
    Yabancıların temel hak ve hürriyetlerinin sınırlandırılmasında 'milletlerarası hukuka uygunluk' yeterli bir kriter olduğundan, (K)'nın faaliyetlerinin kısıtlanması kanun yerine doğrudan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile de yapılabilir.
  5. E
    (K), bilgi edinme talebinin reddi üzerine, İdare Mahkemesi gibi olağan kanun yollarını tüketmeyi beklemeksizin, ihlalin yabancılık statüsünden kaynaklandığı gerekçesiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir.

Answer

(K)'nın bilgi edinme ve Kamu Denetçisine başvurma haklarını kullanabilmesinin, kendi ülkesi ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) bulunması şartına bağlı olduğunu belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 74. maddesine göre; vatandaşlar ve 'karşılıklılık' (mütekabiliyet) esası gözetilmek kaydıyla Türkiye'de ikamet eden yabancılar dilekçe hakkına, bilgi edinme hakkına ve Kamu Denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Olayda (K)'nın bilgi edinme hakkını kullanabilmesi, münhasıran Anayasa'daki bu karşılıklılık şartının gerçekleşmesine bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 16. maddesindeki yabancıların durumu ile 14. maddedeki kötüye kullanma yasağının kapsamını analiz etmek.
Yabancıların haklarının milletlerarası hukuka uygun olarak 'kanunla' sınırlanabileceği ve 2001 değişikliğiyle de pekiştirilen hakları kötüye kullanma yasağının istisnasız herkesi bağladığı tespit edilir.
Olaydaki (K)'nın statüsüne ve eylemlerine uygulanacak temel anayasal rejimin genel çerçevesini belirlemek için.
2
Yabancıların özel olarak düzenlenmiş dilekçe ve bilgi edinme haklarına ilişkin Anayasa'nın 74. maddesindeki şartları incelemek.
Bu hakların (bilgi edinme, dilekçe, Kamu Denetçisine başvuru) kullanımının yabancılar açısından açıkça 'karşılıklılık' (mütekabiliyet) esasına bağlandığı görülür.
Vakıadaki bilgi edinme talebinin anayasal zeminini ve doğru seçeneği doğrudan tespit etmek için.
3
Çeldirici seçeneklerdeki idari, yargısal ve yasama organı tasarruflarına dair anayasal hataları tespit etmek.
Olağan dönemde hakların durdurulamayacağı (Madde 15 ihlali), kişi haklarının CBK ile sınırlanamayacağı ve bireysel başvuru öncesi olağan yargı yollarının tüketilmesi gerektiği teyit edilerek diğer şıklar elenir.
Diğer ifadelerin hukuken yanlış olduğunun anayasal normlara dayandırılarak kesinleştirilmesi için.

Key Concept

Temel Hakların Yabancılar Bakımından Sınırlandırılması ve Karşılıklılık İlkesi
Rate this question

Topics

Temel Hakların Kötüye Kullanılmaması ve Yabancıların Hakları

More questions from this topic