Question

Difficulty: MediumTicaret Sicili ve Tescilin Etkileri

Mobilya üretimi alanında faaliyet gösteren bir tesis kuran Can, işletmesini kendi adına işletmeye başlamış; aynı dönemde işletmesinin muhasebe ve finansman işlerini yürütmesi için Efe'yi geniş yetkilerle ticari temsilci olarak atamıştır. İşlerini daha da büyütmeyi hedefleyen Can, bir süre sonra arkadaşı Deniz ile bir araya gelerek bir limited şirket kurma kararı almış ve şirket esas sözleşmesini noter huzurunda imzalamışlardır.

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, bu olaydaki işlemlerin ticaret siciline tescili ve tescilin etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Can'ın gerçek kişi olarak "tacir" sıfatını kazanması ticaret siciline tescil edilmesine bağlı olduğundan, işletmenin tescili tacir sıfatı yönünden kurucu etkiye sahiptir.
  2. B
    Mobilya üretim tesisinin hukuken bir "ticari işletme" olarak nitelendirilebilmesi için ticaret siciline tescil edilmesi, kanunda öngörülen kurucu bir şarttır.
  3. Can ve Deniz'in kuracağı limited şirketin tüzel kişilik kazanması ticaret siciline tescille gerçekleşeceğinden, bu işlemde tescilin kurucu (ihdasî) etkisi söz konusudur.Answer
  4. D
    Efe'nin ticari temsilci olarak atanmasına ilişkin tescil işlemi, sadece üçüncü kişilere karşı değil, Can ile Efe arasındaki iç ilişkide de yetkinin doğması için kurucu niteliktedir.
  5. E
    Limited şirketin kuruluşu aşamasında hazırlanan şirket esas sözleşmesi, taraflar arasında imzalandığı anda tüzel kişiliği doğurduğundan tescil işlemi sadece açıklayıcı (bildirici) etkiye sahiptir.

Answer

Can ve Deniz'in kuracağı limited şirketin tüzel kişilik kazanması ticaret siciline tescille gerçekleşeceğinden, bu işlemde tescilin kurucu (ihdasî) etkisi söz konusudur.
Türk Ticaret Kanunu sisteminde ticaret siciline tescil kural olarak açıklayıcı (bildirici) etkiye sahiptir; yani hukuki durum tescilden bağımsız olarak önceden doğar, tescil sadece bu durumu üçüncü kişilere bildirir. Ancak kanunun istisnai olarak açıkça belirttiği hâllerde tescil kurucu (ihdasî) etkiye sahiptir ve hukuki durum ancak tescil işlemiyle doğar. Tüm ticaret şirketlerinin (anonim, limited, kollektif vb.) tüzel kişilik kazanması, ticaret siciline tescil edildikleri anda gerçekleşir. Bu nedenle bir limited şirketin tescili, tüzel kişiliğin doğumu için mutlak surette kurucu bir etkiye sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki hukuki durumların (tacir sıfatı, ticari işletme vasfı, ticari temsilci ataması, şirket kuruluşu) tescil gereksinimlerini analiz et.
Hangi durumun tescilden önce fiilen doğduğu, hangisinin doğrudan tescil işlemi ile varlık kazandığı tespit edilir.
Tescilin kural olarak açıklayıcı (mevcut durumu bildiren), istisna olarak kurucu (yeni bir hukuki durum yaratan) etkisini ayırt etmek.
2
Gerçek kişinin tacir sıfatını ve ticari işletmenin varlığını değerlendir.
Can işletmeyi açtığı an tacir sıfatını kazanmış ve işletme hukuken var olmuştur. Bu konulardaki tescil işlemleri sadece açıklayıcıdır.
Gerçek kişilerde tacir sıfatı fiili duruma (işletmeye başlama) bağlanmıştır.
3
Ticari temsilcinin atanması işleminin tescil etkisini değerlendir.
Temsil yetkisi sözleşme ile iç ilişkide doğar; tescil işlemi üçüncü kişileri bilgilendirme (açıklayıcı etki) amacı taşır.
İç ilişkideki yetkilendirme tescile tabi bir kurucu işlem değildir.
4
Limited şirketin kuruluşunda tescilin etkisini değerlendir.
Kanun gereği tüm ticaret şirketleri tüzel kişiliklerini ticaret siciline tescil ile kazanır. Tescil olmadan tüzel kişilik doğmaz.
Sermaye şirketlerinin varlık kazanması mutlak olarak tescil anına (kurucu etki) bağlanmıştır.

Key Concept

Ticaret Siciline Tescilin Kurucu ve Açıklayıcı (Bildirici) Etkisi
Rate this question