Question

Difficulty: MediumTacir Sıfatının Kazanılması ve Kaybı

Devlet memuru olarak görev yapan (A), tabi olduğu mevzuattaki ticaret yasağına rağmen bir kitap evi açmış ve bu işletmeyi fiilen işletmeye başlamıştır. (A), memuriyet siciline zarar gelmemesi amacıyla bu durumu ticaret siciline tescil ettirmemiş ve herhangi bir ilan yoluna da gitmemiştir. Bu olayla ilgili Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Gerçek kişilerde tacir sıfatı ticaret siciline tescil ile kazanıldığından, tescil yaptırmayan (A) tacir sıfatını kazanamaz.
  2. Ticaret yapması yasak olmasına rağmen işletmeyi fiilen işletmeye başladığı için (A) tacir sıfatını kazanır ve tacir olmanın tüm hukuki sonuçlarına tabi olur.Answer
  3. C
    Devlet memurlarının ticaret yapması emredici hükümlerle yasaklandığından, (A)'nın yaptığı işlemler batıldır ve tacir sıfatı doğmaz.
  4. D
    (A), tacir sıfatını kazansa dahi kamu görevlisi olması sebebiyle tacir olmanın en ağır sonucu olan iflas yoluyla takibe tabi tutulamaz.
  5. E
    (A), işletmesini ticaret siciline tescil ettirmediği ve halka duyurmadığı sürece sadece esnaf sayılır.

Answer

Mesleki yasağa rağmen işletmeyi fiilen işletmeye başladığı için tacir sıfatını kazanır ve tacir olmanın tüm hukuki sonuçlarına tabi olur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 14. maddesi açıkça belirtir ki; kişisel durumları veya yaptıkları işler dolayısıyla bir ticari işletmeyi işletmekten yasaklanmış olan kimse, bu yasağa aykırı hareket ederse tacir sıfatını kazanır. Olayda (A), memuriyet yasağına rağmen işletmeyi fiilen işletmeye başladığı için TTK 12/1 uyarınca tacir sıfatını kazanmıştır. Tescil yaptırmamış olması bu sıfatın kazanılmasına engel değildir çünkü gerçek kişilerde tescil kurucu bir unsur değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kişinin hukuki statüsünün (gerçek kişi) ve eyleminin (fiilen işletme) tespiti
Bir gerçek kişi, bir ticari işletmeyi kendi adına kısmen de olsa işletmeye başlarsa tacir sıfatını kazanır (TTK 12/1).
Gerçek kişilerde tacir sıfatının kazanılması için temel kural fiilen işletmeye başlamaktır.
2
Mesleki yasakların tacir sıfatına etkisinin değerlendirilmesi
Kişisel durumları veya yaptıkları meslek (memuriyet, hakimlik vb.) nedeniyle ticaret yapması yasaklananların bu yasağa aykırı davranması tacir sıfatını kazanmalarını engellemez (TTK 14/1).
Hukuk güvenliği ve üçüncü kişilerin korunması amacıyla, yasağa rağmen ticaret yapanın tacir sayılması kabul edilmiştir.
3
Tescilin etkisinin analizi
Gerçek kişilerde tescil bildiri (açıklayıcı) niteliktedir; tescil olmasa dahi fiilen işletme ile sıfat kazanılır.
Tescilin kurucu etkisi gerçek kişilerde değil, ticaret şirketleri gibi tüzel kişilerde söz konusudur.

Key Concept

Gerçek Kişilerde Tacir Sıfatının Kazanılması ve Yasakların Etkisi

Practice More

Tüzel kişilerde (özellikle ticaret şirketlerinde) tacir sıfatının tescil ile kazanılması kuralını ve tescilin oradaki kurucu etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question