Question

Difficulty: Hardİptal Kararlarının Uygulanması ve Geriye Yürüme Etkisi

Bir kamu kurumunda görev yapan (B), girdiği "Görevde Yükselme Sınavı" sonucunda başarılı olmasına rağmen, hakkında yürütülen arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle ataması yapılmamıştır. (B) tarafından açılan iptal davasında idare mahkemesi, arşiv araştırmasına konu edilen verilerin soyut istihbari nitelikte olduğu ve hukuken geçerli bir nedene dayanmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar vermiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri ve iptal kararlarının hukuki mahiyeti dikkate alındığında, bu kararın uygulanmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İdare, mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde (B)'nin atama işlemini gerçekleştirmeli ve bu süreçte mahrum kaldığı mali ve özlük haklarını, işlemin tesis edildiği tarihten itibaren geçerli olacak şekilde iade etmelidir.Answer
  2. B
    İptal kararları kural olarak sadece geleceğe yönelik (ex nunc) sonuç doğurduğundan, (B) ancak mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren statü iadesi ve mali hak talebinde bulunabilir.
  3. C
    İdarenin kararı uygulama zorunluluğu, (B)'nin kararın tebliğinden itibaren en geç on beş gün içinde idareye yapacağı yazılı "kararın uygulanması" başvurusu ile başlar.
  4. D
    İdare, iptal edilen kadroya bir başka personelin atamasını yapmışsa, "fiili imkansızlık" gerekçesiyle mahkeme kararını uygulamayabilir ve davacıya sadece tazminat ödemekle yetinebilir.
  5. E
    Mahkeme kararının tebliğinden itibaren altmış günlük süre içinde hiçbir işlem yapılmaması durumunda, idarenin kararı uygulamayı reddettiği varsayılır ve davacının sadece tam yargı davası açma hakkı doğar.

Answer

İdarenin iptal kararını tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde, işlemin tesis edildiği tarihten itibaren geçerli olacak şekilde (geriye yürütülerek) uygulaması gerekir.
İdari yargı mercileri tarafından verilen iptal kararları, dava konusu edilen idari işlemi tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldırır. Bu durum 'geriye yürüme etkisi' olarak adlandırılır. 2577 sayılı İYUK madde 28 uyarınca idare, bu kararları gecikmeksizin ve tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde uygulamak zorundadır. Bu uygulama, davacının işlem tesis edilmeden önceki hukuki durumuna (statüsüne) döndürülmesini ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı mali hakların (maaş farkı, kıdem vb.) geçmişe dönük olarak ödenmesini kapsar.

Step-by-Step Solution

1
İptal kararının bağlayıcılığını tespit et.
İYUK 28/1 uyarınca idare, yargı kararlarını gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.
Anayasal bir zorunluluk olan yargı kararlarının uygulanması ilkesi gereğidir.
2
Azami uygulama süresini belirle.
Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez.
2577 sayılı Kanun'un emredici hükmü olan İYUK 28. maddesi bu sınırı çizmiştir.
3
İptal kararının hukuki etkisini (retroaktivite) analiz et.
İptal edilen işlem, hukuk aleminden tesis edildiği andan itibaren silinir (ex tunc).
İptal davasının amacı, hukuka aykırı işlemin tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılması ve 'status quo ante' (işlem öncesi durum) halinin sağlanmasıdır.

Key Concept

İptal Kararlarının Geriye Yürüme (Ex Tunc) Etkisi ve İYUK 28 Uygulama Süresi
Rate this question