Question

Difficulty: MediumCumhurbaşkanı Seçimi Usulü ve Süresi

Anayasal sistemimizde Cumhurbaşkanının seçimi, adaylık süreçleri ve görev süresine ilişkin kurallar, demokratik işleyişin temelini oluşturur. Buna göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık usulleriyle ilgili aşağıdaki uygulamalardan hangisi Anayasa'nın emredici hükümlerine açıkça aykırıdır?

  1. A
    En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına yüzde beşini alamayan ancak birlikte hesaplandığında yüzde beş barajını geçen iki siyasi partinin ortak Cumhurbaşkanı adayı göstermesi
  2. B
    Birinci oylamada hiçbir adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu sağlayamaması üzerine yapılan ikinci oylamada, sadece ilk turda en çok oyu alan iki adayın yarışması ve geçerli oyların çoğunluğunu alan adayın seçilmesi
  3. Herhangi bir siyasi parti grubunun desteğini alamayan bağımsız bir kişinin, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmesi için en az elli bin seçmenin yazılı imzasını toplayarak Yüksek Seçim Kuruluna sunmasıAnswer
  4. D
    İkinci döneminde görev yapan Cumhurbaşkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi üzerine istisnai olarak yeniden aday olması
  5. E
    Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmayan ve anayasal seçilme yeterliliğine sahip bir sivil vatandaşın, en az yirmi milletvekilinden oluşan bir siyasi parti grubu tarafından doğrudan aday gösterilmesi

Answer

Seçmenler tarafından bağımsız bir Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi için 50.000 (elli bin) seçmenin imzasını yeterli gören uygulama Anayasa'ya aykırıdır; çünkü anayasal zorunluluk en az yüz bin (100.000) seçmenin imzasıdır.
Doğru cevap olan bu uygulamada Anayasa'ya açık bir aykırılık bulunmaktadır. 1982 Anayasası'nın 2017 değişiklikleri ile düzenlenen hükümlerine göre, seçmenler tarafından Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi için 'en az yüz bin (100.000) seçmenin' yazılı imzası gereklidir. İfade edilen 50.000 imza kuralı anayasal şartı sağlamaz.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki aday gösterme usullerini Anayasa'nın 101. maddesindeki güncel kurallarla karşılaştır.
Siyasi parti gruplarının, yüzde beş oy oranına sahip partilerin (tek veya birlikte) ve seçmenlerin aday gösterebileceği tespit edilir.
Anayasaya aykırı olan kuralı bulmak için adaylık şartlarının özneleri ve oranları doğrulanmalıdır.
2
Seçmenler tarafından aday gösterme usulündeki sayısal şartı değerlendir.
Anayasa'ya göre seçmenlerin aday gösterebilmesi için 'en az yüz bin seçmen' imzası şartı aranmaktadır.
Seçeneklerde yer alan elli bin imza ifadesinin doğruluğunu test etmek için kesin sayısal bilgiye ihtiyaç vardır.
3
Diğer seçeneklerdeki seçim turları, çoğunluk kuralları ve istisnai adaylık hallerini kontrol et.
Birinci turda salt çoğunluk, ikinci turda en çok oy alan iki adayın geçerli oy çoğunluğu kuralı ile TBMM'nin beşte üç çoğunlukla seçimi yenilemesi halinde ikinci dönemdeki Cumhurbaşkanının tekrar aday olabilmesi kurallarının doğru olduğu görülür.
Yanlış olan tek ifadenin elli bin imza kuralı olduğundan emin olmak için çeldiriciler elenir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Aday Gösterme Şartları ve Seçim Usulü
Rate this question