Examkin

Cumhurbaşkanı Seçimi Usulü ve Süresi

14 questions

Question 1Question →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde uygulanacak "ikame" usulüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boşalan adaylık, birinci oylamadaki sıraya göre doldurulur ve seçim öngörülen tarihte yapılır.

Answer

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında adaylardan birinin eksilmesi durumunda, boşalan yer birinci oylamadaki başarı sırasına göre doldurulur ve seçim takvimi korunur.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; boşalan adaylığın, birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi anayasal bir zorunluluktur. Bu ikame işlemi seçim takvimi içinde yapılır ve takvim kural olarak değişmez.

Step-by-Step Solution

1
Aday eksilmesi durumunun hukuki dayanağını tespit etme
1982 Anayasası Madde 101 ve 6271 sayılı Kanun Madde 4 hükümleri incelenir.
Seçim sürecindeki aday değişikliklerinin anayasal çerçevesini anlamak gerekir.
2
İkame (yerine geçme) kuralını uygulama
Birinci oylamada en çok oy alan ilk iki adaydan biri elenirse, 3. sıradaki (veya o da yoksa sıradaki) aday ikinci oylamaya dahil edilir.
Halkın ilk turdaki iradesinin sürekliliğini sağlamak için sıradaki en yüksek oyu alan aday sürece dahil edilir.
3
Zaman ve usul kısıtlarını değerlendirme
İkinci oylama için öngörülen süre içinde ikame yapılarak seçim gerçekleştirilir.
Anayasa, bu durumun seçim takvimini bütünüyle sıfırlamadığını veya otomatik bir erteleme getirmediğini öngörür.

Key Concept

İkinci oylamada aday ikamesi usulü

Hints

1
İkinci turda aday eksilirse, süreci sıfırlamak yerine ilk turdaki sonuçlara bakılır.
2
Anayasa Madde 101, boşalan yerin 'birinci oylamadaki sıraya göre' doldurulacağını söyler.

Practice More

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda uygulanacak referandum usulünü inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 2Question →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi nedeniyle oylamanın referandum şeklinde yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu referandum sonucunda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu (%50 + 1) alamaması durumunda izlenecek hukuki yol ve bu süreçte makamın temsili ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Answer

Sadece Cumhurbaşkanlığı seçiminin yenilenmesi ve yeni başkan seçilene dek mevcut Cumhurbaşkanının görevine devam etmesi gerekir.
Anayasa’nın 102102. maddesine göre, ikinci oylamaya tek adayın kalmasıyla yapılan referandumda salt çoğunluk sağlanamazsa, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Bu süreçte devletin en üst makamında bir boşluk oluşmaması için, yeni seçilen kişi göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan mevcut Cumhurbaşkanı görevine devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık eksilmesi durumunu analiz etme
İkinci oylamaya katılacak iki adaydan biri elenirse, yerine birinci oylamadaki sıradaki aday gelir. Eğer ikame sonrası tek aday kalırsa seçim referanduma dönüşür.
Anayasa Madde 102102 uyarınca seçimlerin demokratik meşruiyetini korumak için tek aday kalsa bile halk oylaması zorunludur.
2
Referandum sonucunu değerlendirme
Referandumda geçerli oyların salt çoğunluğu (%50 + 1) alınamazsa seçim tamamlanamamış sayılır.
Cumhurbaşkanı seçilmek için halkın mutlak çoğunluğunun desteği şart koşulmuştur.
3
Yenileme kapsamını belirleme
Bu özel durumda sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.
Anayasa'nın açık hükmü gereği, seçimlerin birlikte yenilenmesi kuralının (Madde 116116) istisnasını oluşturur.
4
Görev süresini netleştirme
Mevcut Cumhurbaşkanı, yenisi seçilip ant içene kadar görevinde kalır.
Yürütmede istikrar ilkesi gereği, seçimlerin sonuçlanamadığı hallerde 'vekalet' değil, 'görevin devamlılığı' esası uygulanır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum Başarısızlığı ve Görevin Devamlılığı

Hints

1
Seçimlerin birlikte yapılması kuralının Anayasa'da istisna olarak belirtildiği tek duruma odaklanın.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca; Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek adayın kalması ve bu adayın yapılan oylamada geçerli oyların salt çoğunluğunu alamayarak seçilememesi durumunda izlenecek hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Answer

Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.
1982 Anayasası'nın 101. maddesinin son fıkrası uyarınca, ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde yapılan oylamada adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda 'sadece Cumhurbaşkanı seçimi' yenilenir. Ayrıca 106. madde uyarınca, seçimlerin yenilenmesi kararında yenisi göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Bu durum, yürütmedeki istikrar ve süreklilik ilkesinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
İkinci oylamada tek aday kalması durumunun hukuki niteliğini belirle.
Bu durumda oylama bir 'referandum' (onay oylaması) şeklinde yapılır.
Anayasa m. 101/4 uyarınca, tek aday kalması halinde seçmenler adayın seçilip seçilmemesi yönünde oy kullanır.
2
Referandumun başarısızlık (salt çoğunluk alamama) durumundaki sonucunu analiz et.
Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.
Anayasa m. 101 son fıkrası: 'Oylamada, adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması hâlinde, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.' ifadesini içerir.
3
Seçim yenilenmesi sürecinde mevcut Cumhurbaşkanının statüsünü tespit et.
Mevcut Cumhurbaşkanı, yenisi seçilene kadar görevini sürdürür.
Anayasa m. 106 son fıkrası gereği, seçimlerin yenilenmesi durumunda yenisi göreve başlayıncaya kadar eskisi devam eder.

Key Concept

Referandum usulü başarısız olan Cumhurbaşkanlığı seçiminde münferit yenilenme ve süreklilik ilkesi.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılacağını ve vekalet usulünü inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 4Question →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının görev süresi ve seçim dönemi ile ilgili olarak; ikinci döneminde bulunan bir Cumhurbaşkanının, bir defa daha aday olabilmesi aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine bağlıdır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda Cumhurbaşkanı tekrar aday olabilir.
1982 Anayasası'na göre bir kişi normal şartlarda en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak Anayasa'nın 116. maddesi bu kurala tek bir istisna getirmiştir: Cumhurbaşkanı ikinci dönemindeyken Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verirse, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha adaylık hakkı kazanır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının görev süresi kuralını belirleme
Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
Anayasa'nın 101. maddesindeki temel sınırlamayı anlamak için.
2
İstisnai durumu (Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi) analiz etme
Eğer Cumhurbaşkanı ikinci döneminde ise ve TBMM seçimlerin yenilenmesine karar verirse, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.
Anayasa'nın 116. maddesindeki özel hükmü tespit etmek için.
3
Gerekli nitelikli çoğunluğu kontrol etme
TBMM'nin seçimleri yenileme kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üç (3/53/5) çoğunluğu gerekir.
Doğru seçeneği sayısal verilerle teyit etmek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı dönem sınırı ve Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi istisnası

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması durumunda yapılacak seçimlerin usulü ve vekalet süreçlerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question →

1982 Anayasası'nın 2017 değişiklikleri ile düzenlenen güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçim usulü, adaylık süreci ve makamın boşalması durumunda izlenecek prosedürlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamanın tek adayla yapılması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Answer

İkinci oylamanın tek adayla yapılması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
İkinci oylamanın tek adayla yapılması durumu, Anayasa'nın 101. maddesinde açıkça referandum usulüne bağlanmıştır. Bu oylamada adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir. Eğer aday bu çoğunluğu sağlayamazsa, genel seçimler (yasama) etkilenmeden sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi sil baştan yenilenir. Bu mekanizma, yürütme organının başının belirlenmesindeki tıkanıklıkları aşmak için tasarlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kalma ve tek adaylı referanduma dönüşme şartlarını değerlendirin.
İkinci turda adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü sonrası tek aday kalırsa referandum usulü (salt çoğunluk) uygulanır.
Anayasa Madde 101 uyarınca seçimlerin aksamaması ve demokratik meşruiyetin sağlanması amaçlanır.
2
Referandumun başarısız olması durumunda ortaya çıkacak hukuki sonucu tespit edin.
Adayın salt çoğunluğu alamaması halinde TBMM seçimleri etkilenmez, sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.
Anayasa'da bu özel durum için yasama ve yürütme seçimlerinin eş zamanlı yenilenmesi kuralına istisna getirilmiştir.
3
Makamın boşalması ve Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi arasındaki farkları analiz edin.
Makamın boşalmasında süre 4545 gün iken, yenileme kararı 3/53/5 çoğunluk gerektirir ve Cumhurbaşkanına ek adaylık hakkı verebilir.
Farklı hukuki statülerin sonuçlarının anayasal olarak ayrıştırılması gerekir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve Referandum Prosedürü
Estimated Time:3m 0s
Question 6Question →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin birinci oylamasında gerekli çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle yapılacak olan ikinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde uygulanacak usul aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bu oylama referandum şeklinde yapılır ve aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alırsa seçilmiş olur.

Answer

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda, bu oylama referandum (onay oylaması) şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Bu durumda adayın Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu (yüzde elliden bir fazla) alması zorunludur. Eğer aday bu çoğunluğu sağlayamazsa, sadece o zaman Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tur sonuçlarını değerlendir.
Geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamadığı için ikinci tura geçilir.
Anayasa'ya göre ilk turda %50+1 oy alan aday çıkmazsa seçim ikinci tura kalır.
2
İkinci tura katılım şartlarını kontrol et.
İkinci oylamaya, birinci oylamada en çok oy alan iki aday katılır.
Süreç en çok oy alan iki adayın yarışması üzerine kuruludur.
3
Tek aday kalması durumundaki özel usulü belirle.
Adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi nedeniyle tek aday kalırsa referandum yapılır.
Anayasa Madde 101/4 hükmü uyarınca tek adaylı seçim referandum usulüne tabidir.
4
Referandumun sonucunu doğrula.
Geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.
Referandumda basit çoğunluk değil, geçerli oyların yarısından bir fazlası şartı aranır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum Usulü

Practice More

Cumhurbaşkanlığı seçiminde referandumda salt çoğunluk sağlanamazsa hangi sürecin işleyeceğini araştırınız.
Estimated Time:50s
Question 7Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanlığı seçim usulü ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5’ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Answer

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu düzenleme, partilerin güçlerini birleştirerek aday gösterebilmesine imkan tanımaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Aday gösterme yetkisini analiz et
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler (tek başına veya birlikte) ve 100 bin seçmen aday gösterebilir.
Anayasa madde 101'deki adaylık kriterlerini belirlemek için.
2
Seçim turlarını ve eşikleri değerlendir
1. turda geçerli oyların salt çoğunluğu, 2. turda ise en çok oyu alan iki adaydan birinin geçerli oyların çoğunluğunu alması gerekir.
Seçilme yeter sayısı kriterlerini netleştirmek için.
3
Tek aday durumunu kontrol et
Tek aday kalırsa oylama referanduma dönüşür ve geçerli oyların salt çoğunluğu aranır.
Seçim sürecindeki özel durumları değerlendirmek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Adaylığı ve Seçim Tur Esasları
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question →

1982 Anayasası’nın 2017 değişiklikleri sonrası güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığına seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için en az 50.00050.000 seçmenin imzası yeterlidir.

Answer

Cumhurbaşkanlığına seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için gerekli olan imza sayısı 50.000 değil, en az 100.000'dir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Dolayısıyla elli bin seçmen imzasıyla aday gösterilebileceği ifadesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık kriterlerini gözden geçir
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmen aday gösterebilir.
Anayasa'nın 101. maddesi aday gösterme usullerini belirler.
2
Seçmen imzası şartını doğrula
Gerekli imza sayısının 100.000 olduğu tespit edilir.
50.000 rakamı kanuni veya anayasal bir dayanağı olmayan yanıltıcı bir veridir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü

Hints

1
Adaylık için gerekli seçmen imza sayısını hatırlamaya çalışın.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin ne kadar süre içinde yapılacağını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 9Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasının tek adaylı bir referanduma (halk oylamasına) dönüşmesi ve bu oylamada adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu (50%+150\% + 1) alamaması durumunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Show answer & explanation

Answer: Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.

Answer

Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek adayın kalması halinde bu oylama referandum usulüyle yapılır. Eğer aday geçerli oyların salt çoğunluğunu (50%+150\% + 1) alamazsa, Anayasa açıkça 'sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir' hükmünü amirdir. Bu durumda TBMM seçimleri etkilenmez.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylama kurallarını analiz et.
İkinci oylamaya tek aday kalması durumunda oylama referandum şeklinde yapılır.
Anayasa Madde 101 uyarınca aday eksilmesi durumunda izlenecek usul budur.
2
Referandumun başarısızlık sonucunu belirle.
Aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa seçim yenilenir.
Anayasa metni, bu durumda yasama organının etkilenmeyeceğini, sadece başarısız olan seçimin (Cumhurbaşkanlığı) tekrarlanacağını belirtir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçim Başarısızlığı ve Seçimlerin Yenilenmesi

Hints

1
Cumhurbaşkanlığı seçim süreci sonuçlanmadığında hangi organın seçimi havada kalır?
2
Anayasa'nın 101. ve 116. maddeleri arasındaki farka dikkat edin; biri sürecin kendiliğinden yenilenmesini, diğeri siyasi bir kararla yenilenmeyi düzenler.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda seçim takviminin nasıl işlediğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 10Question →

1982 Anayasası’nın 2017 yılındaki değişikliklerle düzenlenen güncel hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için en az 50.00050.000 seçmenin yazılı teklifi gereklidir.

Answer

Cumhurbaşkanlığına seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için gerekli olan yazılı teklif sayısı yüz bindir; elli bin seçmen imzası anayasal olarak yeterli değildir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığına en az yüz bin seçmenin yazılı teklifiyle aday gösterilebilir. Seçenekte belirtilen elli bin rakamı anayasal düzenlemeye aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Aday gösterme yollarını belirle.
Üç yol vardır: Siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100.000100.000 seçmen.
Anayasa'nın 101. maddesinde adaylık usulü bu şekilde sınırlandırılmıştır.
2
Seçim turlarındaki çoğunluk şartlarını kontrol et.
1. turda salt çoğunluk (%50+1\%50+1), 2. turda veya referandumda geçerli oyların çoğunluğu aranır.
Seçim sisteminin iki turlu yapısını ve geçerlilik kriterlerini doğrulamak için.
3
Seçmen imzası için gereken alt sınırı teyit et.
Gerekli imza sayısının 100.000100.000 olduğu görülür.
Soru kökündeki elli bin ifadesinin yanlışlığını kanıtlamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçim Usulü (Madde 101)
Estimated Time:50s
Question 11Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimi usulü ve süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir; bu çoğunluk ilk oylamada sağlanamazsa ikinci oylama yapılır.

Answer

Cumhurbaşkanı seçimi genel oyla yapılır ve geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilir; bu oran sağlanamazsa ikinci oylama yapılır.
Anayasa'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu aranır. Eğer bu çoğunluk sağlanamazsa, ilk oylamayı takip eden ikinci Pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu seçenek, anayasal kuralı eksiksiz ve doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci oylama sonucunu analiz et.
Geçerli oyların %50+1\%50 + 1 (salt çoğunluk) oranına ulaşılıp ulaşılmadığına bakılır.
Anayasa'nın 101. maddesi ilk turda mutlak çoğunluk şartını getirmiştir.
2
İkinci oylama sürecini belirle.
İlk oylamada çoğunluk sağlanamazsa, oylamayı izleyen ikinci Pazar günü en çok oy alan iki aday arasında ikinci oylama yapılır.
Seçimin sonuçlanması için gerekli prosedürel takvim bu şekilde düzenlenmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Seçim Sistemi ve Karar Yeter Sayısı

Practice More

Cumhurbaşkanının ikinci oylamada tek aday kalması halinde yapılan referandumun geçerlilik şartlarını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 12Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nde görev yapmakta olan Cumhurbaşkanı (K), ardışık olarak ikinci dönemini icra etmektedir. Yaklaşan seçim dönemi öncesinde, siyasi kulislerde (K)'nin yeniden aday olup olamayacağı tartışılmaktadır. Anayasal kural gereği bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilmektedir; ancak yürürlükteki anayasal hükümlerde bu durumun açıkça düzenlenmiş tek bir istisnası bulunmaktadır.

Buna göre, ikinci dönemini icra eden Cumhurbaşkanı (K)'nin yapılacak ilk seçimlerde hukuken üçüncü kez aday olabilmesi, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine bağlıdır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi
Yürürlükteki Anayasa hükümlerine (Madde 116) göre, Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır ve bir kişi en fazla iki defa seçilebilir. Ancak bu kuralın Anayasa'da belirtilen tek bir istisnası vardır: Cumhurbaşkanının ikinci döneminde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. TBMM'nin bu kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu gereklidir. Bu nedenle meclisin 3/5 çoğunluğu ile aldığı yenileme kararı, adaylık yolunu açan doğru anayasal şarttır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının görev süresi ve seçilme sınırını hatırlamak.
Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır ve bir kimse en fazla iki defa seçilebilir.
Sorudaki kişinin ikinci döneminde olduğu belirtildiği için olağan şartlarda tekrar aday olamayacağı tespit edilir.
2
İki dönem kuralının anayasal istisnasını belirlemek.
Anayasa'nın 116. maddesine göre; Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.
Adaylık yolunu açan tek anayasal istisna TBMM'nin erken seçim (yenileme) kararı almasıdır. Cumhurbaşkanının kendisinin yenileme kararı alması bu hakkı vermez.
3
TBMM'nin seçimleri yenileme kararı alması için gereken karar yeter sayısını bulmak.
TBMM, üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
Karar yeter sayılarının doğru bilinmesi çeldirici seçenekleri elemek için şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Görev Süresi ve Üçüncü Dönem İstisnası
Question 13Question →

Anayasal sistemimizde Cumhurbaşkanının seçimi, adaylık süreçleri ve görev süresine ilişkin kurallar, demokratik işleyişin temelini oluşturur. Buna göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık usulleriyle ilgili aşağıdaki uygulamalardan hangisi Anayasa'nın emredici hükümlerine açıkça aykırıdır?

Show answer & explanation

Answer: Herhangi bir siyasi parti grubunun desteğini alamayan bağımsız bir kişinin, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmesi için en az elli bin seçmenin yazılı imzasını toplayarak Yüksek Seçim Kuruluna sunması

Answer

Seçmenler tarafından bağımsız bir Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi için 50.000 (elli bin) seçmenin imzasını yeterli gören uygulama Anayasa'ya aykırıdır; çünkü anayasal zorunluluk en az yüz bin (100.000) seçmenin imzasıdır.
Doğru cevap olan bu uygulamada Anayasa'ya açık bir aykırılık bulunmaktadır. 1982 Anayasası'nın 2017 değişiklikleri ile düzenlenen hükümlerine göre, seçmenler tarafından Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi için 'en az yüz bin (100.000) seçmenin' yazılı imzası gereklidir. İfade edilen 50.000 imza kuralı anayasal şartı sağlamaz.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki aday gösterme usullerini Anayasa'nın 101. maddesindeki güncel kurallarla karşılaştır.
Siyasi parti gruplarının, yüzde beş oy oranına sahip partilerin (tek veya birlikte) ve seçmenlerin aday gösterebileceği tespit edilir.
Anayasaya aykırı olan kuralı bulmak için adaylık şartlarının özneleri ve oranları doğrulanmalıdır.
2
Seçmenler tarafından aday gösterme usulündeki sayısal şartı değerlendir.
Anayasa'ya göre seçmenlerin aday gösterebilmesi için 'en az yüz bin seçmen' imzası şartı aranmaktadır.
Seçeneklerde yer alan elli bin imza ifadesinin doğruluğunu test etmek için kesin sayısal bilgiye ihtiyaç vardır.
3
Diğer seçeneklerdeki seçim turları, çoğunluk kuralları ve istisnai adaylık hallerini kontrol et.
Birinci turda salt çoğunluk, ikinci turda en çok oy alan iki adayın geçerli oy çoğunluğu kuralı ile TBMM'nin beşte üç çoğunlukla seçimi yenilemesi halinde ikinci dönemdeki Cumhurbaşkanının tekrar aday olabilmesi kurallarının doğru olduğu görülür.
Yanlış olan tek ifadenin elli bin imza kuralı olduğundan emin olmak için çeldiriciler elenir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Aday Gösterme Şartları ve Seçim Usulü
Question 14Question →

Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan edilen seçim takvimine göre Cumhurbaşkanı seçimi süreci başlamıştır. Son yapılan milletvekili genel seçimlerinde; K Partisi geçerli oyların %4'ünü, L Partisi ise %2'sini almıştır. Öte yandan, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 25 milletvekili ile temsil edilen M Partisi bir meclis grubu oluşturmuştur. Akademisyen (T) ise seçmenlerin desteğiyle bağımsız olarak Cumhurbaşkanlığına aday olmak istemektedir.

Geçerli anayasal hükümler çerçevesinde, bu aktörlerin Cumhurbaşkanı adayı gösterebilme yetkilerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: K ve L partileri, Mecliste grupları bulunmasa bile oylarının toplamı anayasal asgari sınırı karşıladığı için birlikte ortak aday gösterebilirler.

Answer

Mecliste temsil edilmeseler dahi son seçimlerde aldıkları geçerli oyların toplamı anayasal sınırı aşan K ve L partilerinin birlikte ortak aday gösterebileceğini belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir. K ve L partilerinin son seçimde aldıkları geçerli oyların toplamı %6 olup, anayasal asgari sınır olan %5'i geçtiği için, bu partiler Mecliste temsil edilip edilmediklerine bakılmaksızın birlikte hareket ederek Cumhurbaşkanı adayı gösterme hakkına sahiptirler.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki aktörlerin mevcut durumlarını Anayasa m. 101'de yer alan Cumhurbaşkanlığı aday gösterme şartlarıyla eşleştir.
K Partisi %4, L Partisi %2 oy almıştır. M Partisi meclis grubuna sahiptir. (T) ise seçmen adayı olmak istemektedir.
Hangi aktörün hangi anayasal usulü kullanabileceğini tespit etmek için.
2
K ve L partilerinin birlikte aday gösterip gösteremeyeceğini değerlendir.
K (%4) ve L (%2) partilerinin toplam oyu %6'dır. Anayasa'daki 'birlikte en az yüzde beş' şartını (%6 > %5) sağladıkları için ortak aday çıkarabilirler.
Siyasi partilerin tek başına veya birlikte %5 barajını geçmeleri aday göstermek için yeterlidir.
3
Diğer aktörlerin adaylık şartlarını kontrol ederek seçenekleri ele.
K Partisi tek başına %5'i bulamaz (Hazine yardımı %3'tür ama adaylık için yetmez). M Partisi grubu doğrudan aday gösterebilir, Meclis onayı gerekmez. (T)'nin adaylığı için 50.000 değil 100.000 imza lazımdır. Parti oyu ile seçmen imzası birleştirilemez.
Yanlış seçeneklerin hukuki gerekçesini netleştirmek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisine sahip kişi ve kurumlar ile bunların aranan sayısal yeterlilikleri
Cumhurbaşkanı Seçimi Usulü ve Süresi Practice Questions — KPSS Hukuk | Examkin