Sened-i İttifak (1808) metninin içeriği, tarafı olan gruplar ve kapsadığı haklar incelendiğinde; bu belgenin Türk anayasacılık hareketleri içerisindeki özgün ve sınırlı yapısını belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- Tanınan hak ve yetkilerin halkın tamamına değil, sadece taşradaki güçlü bir sınıfa (Âyanlara) yönelik olmasıAnswer
- BPadişahın yetkilerini kendi isteğiyle, halka tek taraflı olarak bağışladığı bir lütuf (ihsan) niteliğinde olması
- COsmanlı Devleti'nde kuvvetler ayrılığı ilkesini hukuki metin düzeyinde benimseyen ilk belge olması
- DKanun-i Esasi'de olduğu gibi devletin temel teşkilat yapısını ve rejimini kapsamlı şekilde belirlemesi
- ETanzimat Fermanı'ndaki gibi tüm tebaanın can, mal ve namus güvenliğini genel hükümlerle garanti altına alması
Answer
Sened-i İttifak'ın en temel sınırlılığı, hak ve yetkileri halkın bütününe değil, sadece Padişahın karşısında güç kazanan Âyanlara tanımış olmasıdır.
Sened-i İttifak, Türk anayasa tarihinde padişahın mutlak otoritesini sınırlayan ilk belge olsa da, bu sınırlama modern bir anayasadaki gibi halkın haklarını korumak için değil, padişah ile taşradaki güçlü feodal yapılar (Âyanlar) arasındaki iktidar dengesini sağlamak için yapılmıştır. Bu nedenle belgenin en belirgin sınırlılığı, kapsadığı hakların sadece belirli bir sınıfa (Âyanlara) hitap etmesidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın sınıfsal kapsamı ve 'misak' (sözleşme) niteliği
Estimated Time:1m 5s