Question

Difficulty: MediumAsli Kurucu İktidar ve Tali Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda iktidarların tasnifi ve yetki sınırları dikkate alındığında, asli kurucu iktidar ile 'tali kurucu iktidar' (kurulmuş kurucu iktidar) arasındaki farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tali kurucu iktidar, hukuki bir süreklilik içerisinde hareket ederek yetkisini mevcut anayasadan alır ve anayasanın öngördüğü maddi ve şekli sınırlar dahilinde anayasa değişikliği yapar.Answer
  2. B
    Asli kurucu iktidar gibi tali kurucu iktidar da anayasanın değiştirilemez maddeleri üzerinde mutlak tasarruf yetkisine sahip olup bu maddeleri istediği zaman kaldırabilir.
  3. C
    Tali kurucu iktidar, yeni bir devletin kuruluşu veya rejim değişikliği gibi 'hukuk boşluğu' (legal vacuum) ortamında ortaya çıkan sınırsız bir güçtür.
  4. D
    Tali kurucu iktidarın temel fonksiyonu, mevcut anayasal düzeni tamamen ortadan kaldırarak yerine hiçbir usule bağlı kalmaksızın yepyeni bir anayasa ihdas etmektir.
  5. E
    Asli kurucu iktidar sadece sert anayasalarda görülürken, tali kurucu iktidar anayasa değişikliğinin kanunlarla aynı usulde yapıldığı yumuşak anayasalarda ortaya çıkar.

Answer

Tali kurucu iktidar, hukuki bir süreklilik içerisinde hareket ederek yetkisini mevcut anayasadan alır ve anayasanın öngördüğü maddi ve şekli sınırlar dahilinde anayasa değişikliği yapar.
Tali kurucu iktidar, bir anayasal düzenin içinde, o anayasanın belirlediği kurallara (nitelikli çoğunluk, Cumhurbaşkanı onayı vb.) ve yasaklara (değiştirilemez maddeler) uyarak hareket eder. Bu durum 'hukuki süreklilik' ve 'sınırlı yetki' kavramları ile ifade edilir.

Step-by-Step Solution

1
İktidar türlerini tanımla.
Asli kurucu iktidar, yeni bir anayasa yapan sınırsız güçtür; tali kurucu iktidar ise mevcut anayasayı değiştiren sınırlı güçtür.
İktidarların hukuki dayanaklarını belirlemek farkı anlamanın ilk adımıdır.
2
Yetki sınırlarını analiz et.
Tali kurucu iktidar, mevcut anayasanın 'değiştirme usulü' (şekli sınır) ve 'değiştirilemez maddeleri' (maddi sınır) ile bağlıdır.
Tali kurucu iktidarın 'kurulmuş' (türev) bir iktidar olması, onun üst bir normla (mevcut anayasa) bağlı olmasını gerektirir.
3
Ortaya çıkış koşullarını karşılaştır.
Asli kurucu iktidar 'hukuk dışı' (boşluk) bir ortamda, tali kurucu iktidar ise 'hukuki süreklilik' içinde çalışır.
Süreklilik ve boşluk kavramları, iktidarın asli mi yoksa tali mi olduğunu belirleyen temel ölçüttür.

Key Concept

Asli kurucu iktidar 'kurucu' iken, tali kurucu iktidar 'kurulmuş' bir yetkidir; bu nedenle tali iktidar mevcut anayasal sınırlar içinde kalmak zorundadır.

Practice More

Tali kurucu iktidarın şekli ve maddi sınırlarına ilişkin 1982 Anayasası'nın 175. maddesini ve ilk 3 maddesini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question