Examkin

Question

Difficulty: HardGenel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenen "genel nitelikli hükümlerin uygulama alanı" ilkesi çerçevesinde; Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin Ticaret Hukuku, İş Hukuku veya Deniz Ticareti Hukuku gibi diğer özel hukuk dallarındaki fonksiyonu ve uygulama şartları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu hükümler, diğer özel hukuk dallarındaki uyuşmazlıklarda ancak ilgili kanunda Medeni Kanun'a açıkça yollama (atıf) yapılmış olması durumunda ikincil kaynak olarak uygulanabilir.
  2. Genel nitelikli hükümler, uyuşmazlık konusu özel hukuk ilişkisinin kendine özgü yapısı ve niteliği ile çelişmediği sürece (uygun düştüğü ölçüde), herhangi bir ek kanuni atıf şartı aranmaksızın doğrudan uygulama alanı bulur.Answer
  3. C
    Söz konusu hükümlerin diğer özel hukuk alanlarında uygulanabilmesi için öncelikle o alanda teknik bir kanun boşluğu bulunması ve hakimin hukuk yaratma yetkisini kullanması gerekir.
  4. D
    Medeni Kanun'un başlangıç hükümleri sadece kişisel durum, aile ve miras gibi dar anlamda medeni hukuk ilişkilerinde uygulanırken; Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri tüm özel hukuk uyuşmazlıklarına sınırsızca uygulanır.
  5. E
    Bu hükümler kamu düzenine ilişkin kabul edildiğinden, özel kanunlardaki farklı veya aykırı düzenlemelerden her zaman önce gelir ve somut olayın niteliğine bakılmaksızın mutlak suretle uygulanır.

Answer

Genel nitelikli hükümlerin, uyuşmazlık konusu özel hukuk ilişkisinin niteliğine aykırı düşmediği sürece doğrudan uygulama alanı bulacağını belirten seçenek doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesi, medeni hukuk ve borçlar hukukunun genel hükümlerini tüm özel hukuk sistemine şamil kılar. Bu uygulamanın tek sınırı 'uygun düştüğü ölçüde' kriteridir. Yani, genel bir hüküm (örneğin zamanaşımı veya temsil kuralları), uygulandığı özel alanın (örneğin Ticaret Hukuku) temel mantığına aykırı değilse, o kanunda ayrıca bir atıf maddesi bulunmasına gerek kalmadan doğrudan uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
TMK 5. maddesinin kapsamını analiz edin.
Hükmün hem Türk Medeni Kanunu'nu hem de Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerini kapsadığı görülür.
Kanun koyucu bu iki temel kanunu özel hukukun anayasası olarak konumlandırmıştır.
2
"Uygun düştüğü ölçüde" ifadesinin hukuki anlamını değerlendirin.
Genel hükümlerin, uygulandığı özel alanın (örneğin İş Hukuku) ruhuna ve teknik özelliklerine zarar vermemesi gerektiği anlaşılır.
Her özel hukuk dalının kendine özgü ilkeleri olduğundan, genel hükümler bir süzgeçten geçirilerek uygulanmalıdır.
3
Uygulama için ek bir şart (atıf veya boşluk) gerekip gerekmediğini kontrol edin.
TMK 5'in kendisi bir üst norm/direktif olduğu için, diğer kanunlarda ayrıca bir yollama maddesi bulunmasına gerek yoktur.
Bu madde, özel hukuk dalları arasındaki organik bağı ve sistem birliğini sağlar.

Key Concept

Özel Hukukun Bütünlüğü ve Genel Hükümlerin Çatı Rolü

Practice More

TMK Madde 1 (Hukukun uygulanması) ile Madde 5 arasındaki farkı pekiştirmek için kanun boşluğu durumunda başvurulan kaynaklar hiyerarşisini tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

More questions from this topic