Başlangıç Hükümleri

134 questions

Question 1Question

Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, bir uyuşmazlığın çözümünde ne yazılı hukukta ne de örf ve âdet hukukunda uygulanabilir bir kural bulunmaması durumunda (hukuk boşluğu), hâkimin 'hukuk yaratması' gerekmektedir. Hâkimin bu yetkisini kullanırken takınması gereken tavır ve yarattığı kuralın niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Hâkim, kendisini bir kanun koyucu yerine koyarak sadece o davanın taraflarını değil, benzer tüm olayları kapsayacak genel ve soyut bir kural oluşturmalıdır.

Answer

Hâkim, hukuk yaratırken kendisini kanun koyucu yerine koymalı ve genel, soyut, objektif bir kural oluşturmalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi, hâkime hukuk boşluğu durumunda kanun koyucu gibi davranma görevi verir. Bu görev kapsamında hâkim, sadece o davayı bitirecek geçici bir çözüm değil, benzer uyuşmazlıklarda da uygulanabilecek genel, soyut ve objektif bir kural üretmelidir. Bu kuralın dayanağı kanun koyucunun yerine geçmektir.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir norm olup olmadığını kontrol et (Kanun boşluğu tespiti).
Yazılı bir hüküm bulunmadığı anlaşıldı.
MK md. 1'in uygulanma sırasındaki ilk basamaktır.
2
Örf ve âdet hukuku kuralları içerisinde bir çözüm yolu ara.
Örf ve âdet hukukunda da bir kural bulunmadığı tespit edildi (Hukuk boşluğu oluştu).
Yazılı kaynaklardan sonra bağlayıcı olan ikinci kaynak örf ve âdet hukukudur.
3
Hâkimin kanun koyucu gibi hareket ederek bir kural oluşturmasını sağla.
Genel ve soyut bir norm ortaya konulur.
MK md. 1, hâkime 'kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse' şeklinde talimat verir; bu da kuralın sadece taraflara özgü değil, genel nitelikli olmasını gerektirir.

Key Concept

Hakimin Hukuk Yaratması (MK Art. 1)

Hints

1
MK 1. maddedeki kaynaklar hiyerarşisini (Kanun - Örf ve Âdet - Hukuk Yaratma) hatırlayın.
2
Hâkimin bir boşluğu doldururken 'kanun koyucu gibi' davranması, ürettiği çözümün kapsamını (genellik/soyutluk) nasıl etkiler?
3
Takdir yetkisi kanunun içinde, hukuk yaratma ise kanunun dışında kalan boşlukları doldurmak içindir.

Practice More

Hâkimin yarattığı kuralın kuvvetli/zayıf etkisi ve Yargıtay denetimi arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 2Question

(A)(A), babasının vefatından sonra açılan vasiyetnamede bir şekil eksikliği olduğunu bilmesine rağmen, 99 yıl boyunca bu duruma sessiz kalmış ve kardeşi (B)(B)'nin vasiyetnameye konu olan taşınmaz üzerinde ciddi yatırımlar yaparak bir fabrika kurmasına hiçbir itirazda bulunmamıştır. Fabrika üretime başlayıp yüksek kâr getirmeye başladığı anda (A)(A), vasiyetnamenin şekil noksanlığı nedeniyle iptalini ve taşınmazın miras payları oranında paylaştırılmasını talep eden bir dava açmıştır. Bu olayda (A)(A)'nın dava açma hakkını kullanmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A)(A)'nın davranışı çelişkili davranma yasağını ihlal ettiğinden, bu talep hakkın kötüye kullanılması sayılır ve hukuk düzeni tarafından korunmaz.

Answer

Davacının uzun süre sessiz kalarak karşı tarafta haklı bir güven uyandırması ve ardından bu güvenle çelişecek şekilde hakkını ileri sürmesi hakkın kötüye kullanılması (çelişkili davranma yasağı) teşkil eder.
Hak sahibinin uzun süre sessiz kalarak karşı tarafta 'hakkını kullanmayacağı' yönünde haklı bir güven uyandırması ve daha sonra bu güvenle çelişen bir talepte bulunması 'kendi davranışıyla çelişme' (venire contra factum proprium) teşkil eder. Bu durum Türk Medeni Kanunu'nun 22. maddesinin 22. fıkrası uyarınca hakkın kötüye kullanılmasıdır ve hukuk düzeni tarafından korunmaz.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki davranışlar arasındaki tutarlılığı analiz etme.
Davacının 99 yıl boyunca sessiz kalıp yatırım yapılmasını izlemesi, vasiyetnameye rıza gösterdiği yönünde bir güven oluşturmuştur.
Dürüstlük kuralı, kişilerin sergiledikleri tutarlı davranışlarla oluşturdukları güveni korur.
2
Hakkın kullanım amacını ve zamanlamasını değerlendirme.
Hakkın, karşı tarafın ciddi yatırımından sonra ve tam kâr aşamasında ileri sürülmesi dürüstlük kuralına aykırıdır.
Bir hakkın kullanımının sağlayacağı fayda ile karşı tarafa vereceği zarar arasında aşırı oransızlık olması hakkın kötüye kullanılmasına işaret eder.
3
TMK Madde 2/22/2 hükmünü olaya uygulama.
Hukuk düzeni, açıkça kötüye kullanılan hakları korumaz.
Hakkın kötüye kullanılması yasağı, kanuni bir hakkın dahi adaletsiz sonuçlar doğuracak şekilde kullanılmasını engeller.

Key Concept

Venire Contra Factum Proprium (Çelişkili Davranma Yasağı)
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question

Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca hâkimin takdir yetkisini kullanması ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, bu yetkinin hukuki niteliğini ve sınırlarını tam ve doğru bir şekilde yansıtmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Hâkimin takdir yetkisi, kanun koyucu tarafından bilerek bırakılan 'kural içi boşluklar' söz konusu olduğunda devreye girer; hâkim bu yetkiyi kullanırken keyfi davranamaz, hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafet) uygun karar vermekle yükümlüdür.

Answer

Hâkimin takdir yetkisi, kural içi boşlukları dolduran ve hak ve nasafet ilkelerine bağlı bir yetkidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi, hâkimin takdir yetkisini 'hukuka ve hakkaniyete' (geleneksel ifadesiyle hak ve nasafete) uygun olarak kullanması gerektiğini emreder. Bu yetki, kanun koyucunun bilerek bıraktığı 'kural içi boşlukların' (intra legem) doldurulması faaliyetidir. Hâkim, kanun metnindeki esnek ifadeleri somut olayın özelliklerine göre adaletli bir şekilde somutlaştırır.

Step-by-Step Solution

1
TMK m. 4 kapsamındaki 'takdir yetkisi'nin temel uygulama alanını belirleyin.
Bu yetkinin kanun koyucunun bilerek bıraktığı 'kural içi boşluklarda' (örneğin; 'uygun tazminat', 'haklı sebepler' gibi ifadeler) kullanıldığı saptanır.
Takdir yetkisini TMK m. 1'deki 'hukuk yaratma' faaliyetinden ayıran en temel fark budur.
2
Hâkimin bu yetkiyi kullanırken uyması gereken yasal sınırları analiz edin.
Hâkimin kararını 'hukuka ve hakkaniyete' (hak ve nasafet) dayandırması gerektiği tespit edilir.
Takdir yetkisi keyfiyet değil, kanunun çizdiği sınırlar içinde adil bir çözüm bulma yükümlülüğüdür.
3
Seçeneklerdeki kavramsal ayrımı (boşluk türleri ve hukuk yaratma) kontrol edin.
Takdir yetkisini 'hukuk boşluğu' veya 'kanun koyucu gibi kural koyma' ile eş tutan ifadelerin elenmesi gerekir.
KPSS düzeyinde bu kavramların karıştırılması en yaygın hata tipidir.

Key Concept

Hâkimin Takdir Yetkisi (TMK m. 4) ve Kural İçi Boşluk
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

Özel hukuk sistemimizde, Türk Medeni Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu'nun başlangıç ve genel nitelikli hükümlerinin diğer tüm özel hukuk ilişkilerine (Ticaret Hukuku, İş Hukuku vb.) yayılmasına imkan tanıyan sevk kuralı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuk tekniği açısından doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu genel nitelikli hükümler, diğer özel hukuk dallarındaki uyuşmazlıklara ancak ilgili hukuki kurumun mahiyeti ve o alanın kendine özgü ilkeleriyle bağdaştığı ölçüde doğrudan uygulanır.

Answer

Söz konusu genel nitelikli hükümler, diğer özel hukuk dallarındaki uyuşmazlıklara ancak ilgili hukuki kurumun mahiyeti ve o alanın kendine özgü ilkeleriyle bağdaştığı ölçüde doğrudan uygulanır.
Doğru ifade, TMK m. 5'in özüne uygun olarak, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin tüm özel hukuk sisteminin 'çatı ilkeleri' olduğunu ve bu ilkelerin diğer alanlara (Ticaret, İş, Deniz Ticareti vb.) aktarılırken ilgili kurumun doğasına (mahiyetine) göre uyarlanarak uygulanacağını belirtmektedir. Bu durum hukuk literatüründe 'mutatis mutandis' uygulama olarak da adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
TMK m. 5'in kapsamını analiz etmek.
Bu madde; Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun 'genel nitelikli hükümlerinin' sadece bu kanunlarda değil, 'bütün özel hukuk ilişkilerinde' uygulanacağını belirtir.
Uygulama alanının sınırlarını ve hangi kanunların genel hüküm niteliği taşıdığını belirlemek için gereklidir.
2
'Uygun düştüğü ölçüde' ibaresinin hukuki anlamını değerlendirmek.
Bu ifade, genel hükümlerin diğer alanlara (örneğin Ticaret Hukuku) aktarılırken o alanın kendine has yapısına (hız, güven, şekil serbestisi vb.) göre uyarlanması gerektiğini ifade eder.
Hükmün doğrudan mı yoksa bir süzgeçten geçirilerek mi uygulanacağını anlamak için kritiktir.
3
Hükmün hiyerarşik ve teknik niteliğini belirlemek.
Bu uygulama bir 'hukuk yaratma' veya 'boşluk doldurma' işlemi değil, kanunun emrettiği bir uygulama yöntemidir.
Diğer hatalı seçenekleri elemek ve işlemin yasal dayanağını tespit etmek için yapılır.

Key Concept

Genel Nitelikli Hükümlerin (TMK ve TBK) Özel Hukuk Bütünlüğünde Uygulanması

Practice More

Bu konuyu pekiştirmek için Türk Ticaret Kanunu'nun 1. maddesi ile TMK m. 5 arasındaki bağlantıyı inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 5Question

Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan "Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde bütün özel hukuk ilişkilerine uygulanır." düzenlemesi uyarınca, genel nitelikli hükümlerin uygulama alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu hükümler, niteliklerine uygun düştüğü ölçüde Ticaret Hukuku, İş Hukuku ve Deniz Ticareti Hukuku gibi tüm özel hukuk alanlarındaki uyuşmazlıklarda uygulama alanı bulur.

Answer

Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümleri, niteliklerine uygun düştüğü ölçüde Ticaret Hukuku ve İş Hukuku gibi tüm özel hukuk alanlarında uygulama alanı bulur.
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesi, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerinin (örneğin dürüstlük kuralı, hak ehliyeti, temsil vb.) sadece bu kanunlarla sınırlı olmadığını, niteliklerine uygun düştüğü sürece Ticaret Hukuku gibi diğer tüm özel hukuk alanlarında da uygulanacağını hükme bağlamıştır. Bu durum, bu iki kanunun tüm özel hukuk sisteminin temelini oluşturduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
TMK Madde 5'in içeriğini analiz etme
Kanun koyucu, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerini tüm özel hukukun "ortak kısmı" (lex generalis) olarak belirlemiştir.
Bu madde, özel hukuk sisteminin bütünlüğünü sağlamayı amaçlar.
2
"Uygun düştüğü ölçüde" kriterini değerlendirme
Bu hükümlerin diğer alanlara (örneğin İş Hukuku) uygulanırken, o alanın kendine özgü ilkeleriyle çelişmemesi gerekir.
Özel hukuk dallarının kendine has doğası, her genel hükmün her uyuşmazlığa aynı şekilde uygulanmasını engelleyebilir.

Key Concept

Özel Hukukun Ortak Çatısı İlkesi (TMK m. 5)

Practice More

Bu madde ile TMK Madde 1 (Kanunun Uygulanması) arasındaki farkı kavramak için 'hukuk boşluğu' ve 'genel ilkeler' arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 6Question

Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan "Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde bütün özel hukuk ilişkilerine uygulanır." hükmü uyarınca, genel nitelikli hükümlerin diğer özel hukuk dallarındaki uygulama alanı ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel hükümlerin diğer özel hukuk ilişkilerine uygulanabilmesi için, söz konusu ilişkinin mahiyetinin bu hükümlerin uygulanmasına elverişli olması ve 'uygun düştüğü ölçüde' ilkesinin gözetilmesi gerekir.

Answer

Genel hükümlerin diğer özel hukuk ilişkilerine uygulanabilmesi için, söz konusu ilişkinin mahiyetinin bu hükümlerin uygulanmasına elverişli olması ve 'uygun düştüğü ölçüde' ilkesinin gözetilmesi gerekir.
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesi, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerini 'tüm özel hukuk ilişkilerine' yayarken, bu yayılmanın 'uygun düştüğü ölçüde' gerçekleşeceğini belirterek bir sınırlama getirmiştir. Bu durum, hakimin genel hükmü diğer bir alana (örneğin Ticaret Hukuku) uygularken, o alanın kendine özgü kurumlarına ve ilkelerine bir uygunluk denetimi yapmasını zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
TMK m. 5'in kapsamındaki 'genel nitelikli hükümler' kavramını tanımla.
Bu kapsamda Türk Medeni Kanunu'nun ilk 7 maddesi (Başlangıç Hükümleri) ve Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri yer alır.
Uygulanacak kuralların sınırını çizmek için gereklidir.
2
Hükmün hedef aldığı 'uygulama alanı'nı belirle.
Bu hükümler sadece Medeni Kanun'da değil, Ticaret Hukuku, İş Hukuku gibi tüm özel hukuk alanlarında uygulanır.
Maddenin lafzında geçen 'bütün özel hukuk ilişkilerine' ifadesi bunu zorunlu kılar.
3
Uygulama şartı olan 'uygun düştüğü ölçüde' kaydını analiz et.
Bu kayıt, bir kuralın (örneğin dürüstlük kuralı veya temsil hükümleri) uygulanacağı özel hukuk dalının kendine has yapısına ve ilkelerine aykırı olmaması gerektiğini ifade eder.
Genel hükümlerin, özel kanunların amacını zedelemesini önleyen süzgeç işlevi görür.

Key Concept

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı (TMK m. 5)

Practice More

Medeni Kanun'un başlangıç hükümlerinden 'Dürüstlük Kuralı'nın (TMK m. 2) diğer özel hukuk dallarında nasıl somutlaştığını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question

(A) ile (B), noter huzurunda yapılması gereken bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesini adi yazılı şekilde akdetmişlerdir. (B), satış bedelinin tamamını (A)’ya ödemiş; (A) ise taşınmazın zilyetliğini (B)’ye devretmiş ve (B) on yıl boyunca bu taşınmazda sorunsuz bir şekilde ikamet etmiştir. On yılın sonunda (A), sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığı gerekçesiyle geçersiz olduğunu ileri sürerek taşınmazın iadesi için dava açmıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri çerçevesinde, (A)’nın bu iddiası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Edimlerin karşılıklı olarak ifa edildiği bu tür durumlarda, şekil eksikliğine dayanarak geçersizlik iddiasında bulunulması hakkın açıkça kötüye kullanılması teşkil eder.

Answer

Edimlerin karşılıklı olarak ifa edildiği durumlarda şekil eksikliğine dayanılması hakkın açıkça kötüye kullanılması teşkil eder.
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasına göre, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Taşınmaz satış vaadi gibi resmi şekle tabi sözleşmelerde, taraflar edimlerini karşılıklı olarak ifa etmişlerse ve uzun süre geçmişse, bir tarafın 'şekil eksikliği' nedeniyle sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmesi dürüstlük kuralına aykırıdır ve hakkın kötüye kullanılması olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki şekil noksanlığını tespit et.
Taşınmaz satış vaadi resmi şekle (noter) tabi olmasına rağmen adi yazılı yapılmıştır, dolayısıyla sözleşme normal şartlarda geçersizdir.
Geçerlilik şartlarına uyulmaması kural olarak kesin hükümsüzlük sonucunu doğurur.
2
Edimlerin ifa edilip edilmediğini kontrol et.
Bedel ödenmiş ve taşınmaz teslim edilerek uzun süre kullanılmıştır; yani edimler karşılıklı olarak ifa edilmiştir.
İfanın gerçekleşmiş olması, hakkın kötüye kullanılması yasağının devreye girmesi için en güçlü karinedir.
3
TMK m. 2/2 (Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı) kuralını uygula.
Edimler ifa edildikten sonra geçersizlik iddiasında bulunmak dürüstlük kuralına açıkça aykırıdır.
Hukuk düzeni, bir hakkın dürüstlük kuralına açıkça aykırı şekilde kullanılmasını korumaz.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı (TMK m. 2/2)
Estimated Time:1m 15s
Question 8Question

2017 Anayasa revizyonu sonrası Türk hukuk düzenindeki yazılı kaynaklar ve bu kaynaklar arasındaki öncelik ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, normlar hiyerarşisinde kanunların altında yer aldığı için mevcut kanun hükümlerini ilga edemez veya bu hükümlerde değişiklik yapamaz.

Answer

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, normlar hiyerarşisinde kanunların altında yer aldığı için mevcut kanun hükümlerini ilga edemez veya bu hükümlerde değişiklik yapamaz ifadesi yanlıştır.
Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Anayasa'nın 119. maddesi uyarınca çıkarılır ve normlar hiyerarşisinde 'kanun' düzeyinde kabul edilir. Bu nedenle, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin aksine, OHAL kararnameleri kanunla düzenlenen alanlarda yeni düzenlemeler yapabilir, mevcut kanun hükümlerini değiştirebilir veya yürürlükten kaldırabilir. Dolayısıyla bu kararnamelerin kanunların altında yer aldığı ve kanunları değiştiremeyeceği yönündeki ifade hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yazılı kaynakların hiyerarşik sıralamasını analiz etme
Türk hukukunda hiyerarşi; Anayasa, Kanun/Milletlerarası Antlaşma/OHAL CBK, Olağan CBK ve Yönetmelik şeklindedir.
Hangi normun hangisine üstün olduğunu belirlemek için temel piramidi hatırlamak gerekir.
2
Olağanüstü hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hukuki niteliğini değerlendirme
OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönem kararnamelerinden farklı olarak kanun gücündedir.
Anayasa m. 119 uyarınca OHAL CBK'lar, kanunla düzenlenen alanlarda düzenleme yapabilir ve kanunları askıya alabilir/değiştirebilir.
3
Milletlerarası antlaşmaların statüsünü kontrol etme
Temel haklara ilişkin antlaşmalar kanunla çelişirse antlaşma üstündür (Anayasa m. 90/5).
İnsan hakları belgelerine verilen anayasal önceliği doğrulamak gerekir.
4
Hâkimin kural uygulama ve boşluk doldurma yetkisini teyit etme
Hukuk boşluğunda hukuk yaratılır, kural içi boşlukta takdir yetkisi kullanılır.
Yazılı kaynakların eksikliği durumunda başvurulacak yöntemlerin doğruluğunu kontrol etmek gerekir.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi ve OHAL Düzenlemelerinin Hukuki Statüsü
Question 9Question

Ahmet, kendi taşınmazı üzerinde hiçbir inşaat faaliyeti veya kullanım amacı gütmediği halde, sırf yan parseldeki komşusunun manzarasını kapatmak ve onu rahatsız etmek amacıyla yüksek ve geniş bir levha dikmiştir.

Ahmet'in kendisine hiçbir fayda sağlamayan, sadece başkasına zarar verme amacı taşıyan bu davranışı Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisinin ihlali niteliğindedir?

Show answer & explanation

Answer: Hakkın kötüye kullanılması yasağı

Answer

Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasına göre, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Ahmet'in kendi mülkiyet hakkını kendisine hiçbir fayda sağlamaksızın sırf komşusuna zarar vermek için kullanması, bu yasağın en tipik örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki fiili analiz etme
Ahmet mülkiyet hakkını kullanıyor ancak bu kullanım kendisine bir yarar sağlamıyor.
Bir hakkın varlığı, o hakkın her şekilde kullanılabileceği anlamına gelmez.
2
Kullanım amacını belirleme
Eylemin tek amacı komşuya zarar vermektir.
Zarar verme kastı veya meşru menfaat yokluğu hakkın kötüye kullanımının en temel göstergesidir.
3
Hukuki kuralı uygulama
TMK madde 2/2'ye göre bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
Dürüstlük kuralının olumsuz yüzü olan hakkın kötüye kullanılması yasağı bu tür durumları engeller.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması (TMK m. 2/2)

Practice More

Dürüstlük kuralı ile iyiniyet kavramları arasındaki farkları içeren diğer soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 10Question

Türk hukukunda normlar hiyerarşisi dikkate alındığında; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkan uyuşmazlıklarda uygulanacak kural aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.

Answer

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların çatışması durumunda antlaşma hükümleri esas alınır.
Milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır ifadesi doğrudur çünkü 1982 Anayasası'nın 90. maddesinin son fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır. Bu durum, bu tür antlaşmaların normlar hiyerarşisinde kanunların üzerinde bir işlev gördüğünü kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Çatışan normların niteliğini belirle.
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin bir milletlerarası antlaşma ile bir kanun çatışmaktadır.
Uyuşmazlığın hangi hukuk kuralına göre çözüleceğini belirlemek için normların türü kritiktir.
2
Anayasa'nın 90. maddesinin son fıkrasını incele.
Milletlerarası antlaşma hükümlerinin esas alınacağı kuralına ulaşılır.
Anayasa, bu tür çatışmalar için 'üst norm' olarak özel bir çözüm kuralı getirmiştir.
3
Kuralı somut olaya uygula.
Milletlerarası antlaşma hükmü kanuna tercih edilerek uygulanır.
Hiyerarşik üstünlük ve anayasal öncelik gereği antlaşma metni temel alınmalıdır.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi ve Milletlerarası Antlaşmaların Hukuki Statüsü
Question 11Question

Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenen "genel nitelikli hükümlerin uygulama alanı" ilkesi çerçevesinde; Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin Ticaret Hukuku, İş Hukuku veya Deniz Ticareti Hukuku gibi diğer özel hukuk dallarındaki fonksiyonu ve uygulama şartları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel nitelikli hükümler, uyuşmazlık konusu özel hukuk ilişkisinin kendine özgü yapısı ve niteliği ile çelişmediği sürece (uygun düştüğü ölçüde), herhangi bir ek kanuni atıf şartı aranmaksızın doğrudan uygulama alanı bulur.

Answer

Genel nitelikli hükümlerin, uyuşmazlık konusu özel hukuk ilişkisinin niteliğine aykırı düşmediği sürece doğrudan uygulama alanı bulacağını belirten seçenek doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesi, medeni hukuk ve borçlar hukukunun genel hükümlerini tüm özel hukuk sistemine şamil kılar. Bu uygulamanın tek sınırı 'uygun düştüğü ölçüde' kriteridir. Yani, genel bir hüküm (örneğin zamanaşımı veya temsil kuralları), uygulandığı özel alanın (örneğin Ticaret Hukuku) temel mantığına aykırı değilse, o kanunda ayrıca bir atıf maddesi bulunmasına gerek kalmadan doğrudan uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
TMK 5. maddesinin kapsamını analiz edin.
Hükmün hem Türk Medeni Kanunu'nu hem de Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerini kapsadığı görülür.
Kanun koyucu bu iki temel kanunu özel hukukun anayasası olarak konumlandırmıştır.
2
"Uygun düştüğü ölçüde" ifadesinin hukuki anlamını değerlendirin.
Genel hükümlerin, uygulandığı özel alanın (örneğin İş Hukuku) ruhuna ve teknik özelliklerine zarar vermemesi gerektiği anlaşılır.
Her özel hukuk dalının kendine özgü ilkeleri olduğundan, genel hükümler bir süzgeçten geçirilerek uygulanmalıdır.
3
Uygulama için ek bir şart (atıf veya boşluk) gerekip gerekmediğini kontrol edin.
TMK 5'in kendisi bir üst norm/direktif olduğu için, diğer kanunlarda ayrıca bir yollama maddesi bulunmasına gerek yoktur.
Bu madde, özel hukuk dalları arasındaki organik bağı ve sistem birliğini sağlar.

Key Concept

Özel Hukukun Bütünlüğü ve Genel Hükümlerin Çatı Rolü

Practice More

TMK Madde 1 (Hukukun uygulanması) ile Madde 5 arasındaki farkı pekiştirmek için kanun boşluğu durumunda başvurulan kaynaklar hiyerarşisini tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 12Question

Bir davanın karara bağlanması sürecinde hâkim; uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir hüküm bulunmadığını, aynı zamanda bu konuda herhangi bir örf ve adet hukuku kuralının da mevcut olmadığını tespit etmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 1.1. maddesi uyarınca bu durumun hukuki niteliği ve hâkimin izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hukuk boşluğu mevcuttur; hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vererek boşluğu doldurur.

Answer

Türk Medeni Kanunu'nun 1.1. maddesi uyarınca bu durum bir hukuk boşluğudur ve hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vermelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 1.1. maddesi, hâkimin uyuşmazlığı çözerken izleyeceği hiyerarşiyi belirler. Bu hiyerarşiye göre; yazılı kaynaklarda (Kanun) hüküm yoksa örf ve adet hukukuna bakılır. Her iki kaynakta da uyuşmazlığın çözümüne dair bir kural bulunmaması durumuna 'hukuk boşluğu' denir. Hukuk boşluğu durumunda hâkim, 'kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre' karar verir, yani hukuk yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Yazılı hukuk kurallarının (Kanun) taranması
Uyuşmazlığa uygulanacak yazılı hüküm bulunamadı.
TMK m.11/11 uyarınca kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır.
2
Örf ve adet hukukunun taranması
Uyuşmazlığa uygulanacak örf ve adet kuralı bulunamadı.
Yazılı hüküm yoksa hâkim örf ve adet hukukuna göre karar verir.
3
Boşluk türünün tespiti
Hukuk boşluğu.
Hem yazılı hem de yazısız hukukta (örf ve adet) hüküm bulunmaması hali hukuk boşluğudur.
4
Uyuşmazlığın çözümü (Hukuk Yaratma)
Hâkimin kanun koyucu gibi hareket ederek bir kural koyması.
TMK m.11/22 uyarınca kanun ve örf ve adet hukukunda hüküm yoksa hâkim hukuk yaratır.

Key Concept

Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratma Yetkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question

Hâkim önüne gelen bir uyuşmazlıkta; ne yazılı hukuk kurallarında (kanunlarda) ne de yürürlükteki örf ve adet hukukunda konuyu düzenleyen bir hüküm bulunmadığını tespit etmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca bu durumu 'hukuk boşluğu' olarak niteleyen hâkimin, uyuşmazlığı karara bağlarken izlemesi gereken yol aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse uyuşmazlığı o kurala göre çözmelidir.

Answer

Hâkimin kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse uyuşmazlığı o kurala göre çözmesi gerekir.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre; kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa hâkim, örf ve adet hukukuna göre; o da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Bu durum, hem yazılı hem yazısız hukuk kaynaklarında boşluk olması (hukuk boşluğu) halinde hâkimin hukuk yaratma yetkisini ve ödevini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Yazılı hukuk kurallarının (Kanun, Tüzük, Yönetmelik vb.) kontrol edilmesi
Hüküm bulunamadı (Kanun Boşluğu).
Hukukun uygulanmasında ilk kaynak yazılı kurallardır.
2
Yazısız hukuk kurallarının (Örf ve Adet Hukuku) araştırılması
Hüküm bulunamadı (Hukuk Boşluğu).
Yazılı kural yoksa örf ve adet hukukuna başvurulur.
3
TMK m.1/2 hükmünün uygulanması
Hâkimin hukuk yaratması.
Hem yazılı hem yazısız hukukta boşluk varsa (hukuk boşluğu), hâkim kanun koyucu gibi hareket etmelidir.

Key Concept

Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması

Practice More

Kural içi boşluk ile kural dışı boşluk (gerçek/gerçek olmayan boşluk) ayrımını çalışmak bu konuyu pekiştirir.
Estimated Time:1m 0s
Question 14Question

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca; kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı buyurduğu hâllerde hâkimin kararını dayandırması gereken temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafet kurallarına) uygunluk

Answer

Hâkim, kanunun kendisine takdir yetkisi verdiği durumlarda kararını hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafet) dayandırmalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi, hâkimin takdir yetkisini kullanırken uyması gereken ölçütün 'hukuk ve hakkaniyet' olduğunu emreder. Bu kavram doktrinde 'hak ve nasafet' olarak da adlandırılır ve hâkimin somut olayın özelliklerini, adaleti ve tarafların durumunu gözeterek en uygun kararı vermesini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
İlgili yasal düzenlemenin tespit edilmesi
Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 4. maddesi 'Hâkimin Takdir Yetkisi' başlığını taşır.
Soruda doğrudan kanun maddesinin uygulama kriteri sorulmaktadır.
2
Takdir yetkisinin sınırlarının ve kriterinin belirlenmesi
Madde metni hâkimin 'hukuka ve hakkaniyete' (eskiden hak ve nasafet olarak anılır) göre karar vereceğini açıkça belirtir.
Hâkim bu yetkiyi kullanırken tamamen keyfi davranamaz, adaleti ve somut olayın özelliklerini gözetmelidir.

Key Concept

Hâkimin Takdir Yetkisi (TMK m. 4)

Practice More

Hâkimin hukuk yaratması (TMK m. 1) ile takdir yetkisi (TMK m. 4) arasındaki farkları örnek olaylar üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 15Question

Ahmet, mülkiyet hakkına dayanarak kendi arazisine, komşusu Mehmet'in manzarasını tamamen kapatacak şekilde devasa bir pano yerleştirmiştir. Ahmet'in bu panodan kendisi için sağladığı hiçbir teknik veya ekonomik yarar bulunmamasına rağmen, Mehmet'e zarar verme kastıyla hareket ettiği tespit edilmiştir.

Ahmet'in mülkiyet hakkını bu şekilde kullanması, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) başlangıç hükümlerinde yer alan hangi ilkenin açık bir ihlalidir?

Show answer & explanation

Answer: Dürüstlük kuralı (Hakkın kötüye kullanılması yasağı)

Answer

Dürüstlük kuralı (Hakkın kötüye kullanılması yasağı)
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesine göre herkes, haklarını kullanırken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın, sahibine hiçbir yarar sağlamadığı halde sırf başkasına zarar vermek amacıyla kullanılması 'hakkın açıkça kötüye kullanılması' sayılır ve hukuk düzeni tarafından korunmaz. Ahmet'in eylemi bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki eylemin niteliğini belirle
Ahmet'in mevcut bir hakkını (mülkiyet hakkı) kullandığı görülmektedir.
Hakkın kazanılması aşaması geçilmiş, kullanım aşamasına gelinmiştir.
2
Eylemin amacını ve sonucunu analiz et
Hak sahibine yarar sağlamayan ama başkasına zarar veren bir kullanım söz konusudur.
Bu durum, hakkın amacından saptırıldığını ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu gösterir.
3
Hukuki kuralı uygula
Türk Medeni Kanunu Madde 2'de düzenlenen 'Dürüstlük Kuralı' ve 'Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı' devreye girer.
Hukuk düzeni, başkasına zarar verme amacı güden açık hak ihlallerini koruma altına almaz.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı (TMK m. 2)
Estimated Time:45s
Question 16Question

Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca; bu Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerinin diğer tüm özel hukuk ilişkilerine de uygulanabilmesi için aranan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu hükümlerin ilgili ilişkiye uygun düştüğü ölçüde olması

Answer

Söz konusu hükümlerin ilgili ilişkiye uygun düştüğü ölçüde olması
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesi, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerinin (örneğin hak ehliyeti, fiil ehliyeti, dürüstlük kuralı gibi) tüm özel hukuk ilişkilerinde geçerli olduğunu belirtir. Buradaki tek yasal kısıtlama, bu hükümlerin ilgili ilişkinin doğasına 'uygun düştüğü ölçüde' uygulanmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 5. maddesini analiz etme
TMK Madde 5: 'Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde bütün özel hukuk ilişkilerine uygulanır.'
Mevzuatın açık hükmünü belirlemek sorunun çözümündeki ilk adımdır.
2
Uygulama şartını ve kapsamını belirleme
Uygulama şartı 'uygun düştüğü ölçüde' olması, kapsamı ise 'bütün özel hukuk ilişkileri'dir.
Genel hükümlerin (örneğin dürüstlük kuralı, hak ehliyeti vb.) sadece Medeni Hukuk'ta değil, diğer özel hukuk dallarında da (Ticaret, İş vb.) geçerli olduğunu anlamak gerekir.

Key Concept

TMK Madde 5 - Genel Hükümlerin Uygulama Alanı

Practice More

Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin Ticaret Hukuku'ndaki hangi somut olaylarda 'uygun düştüğü ölçüde' uygulanabileceğine dair örnek vakaları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 17Question

Borçlu (B) borcunu vadesinde ödemeye hazır olduğunu bildirmesine rağmen, alacaklı (A) sırf borçluyu zor durumda bırakmak ve ileride daha yüksek faiz talep edebilmek amacıyla ödemeyi kabul etmekten kaçınmaktadır. Alacaklı (A)'nın bir hakkı kullanırken veya borcu ifa ederken uyması gereken bu dürüstlük standardına aykırı davranması, Türk Medeni Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisinin ihlali sayılır?

Show answer & explanation

Answer: Dürüstlük kuralı

Answer

Dürüstlük kuralı (Objektif iyiniyet)
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, dürüstlük kuralı hakların kullanılması ve borçların ifasında uyulması gereken temel kuraldır. Olayda alacaklının alacağını tahsil etme hakkını dürüstlük kuralına aykırı şekilde kullanması, bu ilkenin ihlali niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki hukuki durumu analiz et
Alacaklının bir hakkı (alacağını tahsil etme) dürüstlükten uzak ve karşı tarafa zarar verecek şekilde kullandığı tespit edilir.
Hakkın kullanımı ve borcun ifası aşamasında hangi temel ilkenin uygulanacağını belirlemek gerekir.
2
İlgili kanun maddesini uygula
TMK Madde 2'ye göre herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.
Hukuk düzeni, dürüstlük kuralına aykırı (hakkın kötüye kullanılması) davranışları korumaz.

Key Concept

Dürüstlük kuralı (objektif iyiniyet), hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi sırasında dürüst, namuslu, makul ve orta zekalı bir insanın göstermesi gereken davranış standardıdır.
Estimated Time:45s
Question 18Question

Komşusu (A)'nın kendi taşınmazı üzerinde başlattığı inşaatın, kendi arazisine iki metrekare taşacak şekilde yapıldığını inşaatın başlangıcından itibaren bilen (B), inşaat süresince hiçbir itirazda bulunmamış, hatta (A)'ya inşaat malzemesi tedarikinde yardımcı olmuştur. İnşaat tamamen bittikten ve büyük bir maliyetle tamamlandıktan sonra (B), (A) aleyhine müdahalenin men'i ve taşkın kısmın yıkılması (kal) talebiyle dava açmıştır. Yapılan incelemede, yıkımın (A) için aşırı zarara yol açacağı, buna karşılık taşkın kısmın (B)'nin arazisinin kullanımını önemli ölçüde engellemediği tespit edilmiştir. Bu uyuşmazlığın Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri çerçevesinde çözümüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (B)'nin yıkım talebi, önceki davranışlarıyla çelişmesi ve taraflar arasındaki yarar-zarar dengesine açıkça aykırı olması nedeniyle hakkın kötüye kullanılması teşkil eder ve hukuk düzeni tarafından korunmaz.

Answer

Davacının önceki davranışlarıyla çelişen ve davalıya aşırı zarar veren yıkım talebi, hakkın açıkça kötüye kullanılması sayılarak reddedilmelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasına göre, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Somut olayda (B), inşaatın kendi arazisine taştığını bilmesine rağmen sessiz kalarak ve hatta yardım ederek (A)'da hakkın kullanılmayacağına dair bir güven uyandırmış, inşaat bittikten sonra ise yıkım talep ederek önceki davranışıyla çelişmiştir. Ayrıca, yıkımın (A) için yaratacağı aşırı zarar ile (B)'nin elde edeceği küçük yarar arasındaki dengesizlik, bu talebin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Davacı (B)'nin inşaat sürecindeki tutumunu değerlendir.
(B)'nin inşaatın taşkın olduğunu bilmesine rağmen sessiz kalması ve yardım etmesi, yıkım talep etmeyeceği yönünde bir güven oluşturmuştur.
Çelişkili davranış yasağı (venire contra factum proprium), dürüstlük kuralının temel bir yansımasıdır.
2
Talep edilen hakkın kullanımı ile karşı tarafın uğrayacağı zararı kıyasla.
(B)'nin geri alacağı 2 metrekarelik alanın sağlayacağı yarar, (A)'nın inşaatı yıkmakla uğrayacağı maddi zarardan çok daha düşüktür.
Yarar ile zarar arasındaki aşırı dengesizlik, hakkın kötüye kullanıldığının önemli bir göstergesidir.
3
TMK m. 2/2 hükmünü somut olaya uygula.
Hakim, dürüstlük kuralına açıkça aykırı olan ve hukuk düzeni tarafından korunmayan bu talebi reddetmelidir.
Hakkın kötüye kullanılması yasağı, kanuni hakkın kullanımının adalet duygusunu zedelediği durumlarda müdahale eden 'ikincil' ve 'emredici' bir kuraldır.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması (Çelişkili Davranış Yasağı ve Aşırı Zarar Kıstası)

Practice More

Benzer şekilde, zamanaşımı def'inin ileri sürülmesinin hangi durumlarda hakkın kötüye kullanılması sayılabileceğine dair içtihatları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 19Question

Bir borç ilişkisinde alacaklının, borçlunun edimini ifa etmeye hazır olduğu bir sırada, sırf borçluyu temerrüde düşürüp sözleşmedeki ağır cezai şartın gerçekleşmesini sağlamak amacıyla haklı bir sebep olmaksızın ödemeyi kabul etmekten kaçınması durumu, Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri uyarınca aşağıdaki ilkelerden hangisine açıkça aykırılık teşkil eder?

Show answer & explanation

Answer: Hakkın kötüye kullanılması yasağı

Answer

Alacaklının, borçluyu zarara uğratmak amacıyla hakkını dürüstlük kurallarına aykırı kullanması 'Hakkın kötüye kullanılması yasağı' kapsamında değerlendirilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca her hak sahibi, hakkını dürüstlük kurallarına uygun kullanmalıdır. Eğer bir hak, sahibi için makul bir yarar sağlamıyor ve sırf başkasına zarar vermek veya dürüstlük kuralına aykırı bir avantaj elde etmek (cezai şartı işletmek gibi) amacıyla kullanılıyorsa, bu durum hakkın kötüye kullanılmasıdır ve hukuk düzeni bu davranışı korumaz.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki davranışın amacını ve dürüstlük kurallarıyla ilişkisini analiz etmek.
Alacaklının edimi kabul etmemesinin tek amacının borçluyu cezai şartla karşı karşıya bırakmak olduğu görülmektedir.
Bir hakkın meşru amacından saptırılarak sadece başkasına zarar verecek şekilde kullanılması dürüstlük kuralının sınırlarını aşar.
2
Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) ilgili başlangıç hükmünü belirlemek.
TMK Madde 2/2 uyarınca, 'Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz' kuralı uygulanır.
Hakkın dürüstlük kuralına aykırı kullanımı, hakkın kötüye kullanılması olarak adlandırılır ve hukuki korumadan yoksundur.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı (TMK m. 2/2)
Estimated Time:45s
Question 20Question

Bir kimsenin sahibi olduğu bir hakkı, dürüstlük kurallarına açıkça aykırı bir biçimde, meşru bir menfaati olmaksızın veya sırf başkasına zarar vermek amacıyla kullanması ve hukuk düzeninin bu kullanımı korumaması Medeni Hukuk'ta aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Show answer & explanation

Answer: Hakkın kötüye kullanılması yasağı

Answer

Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Doğru seçenek olan hakkın kötüye kullanılması yasağı, Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenen, bir hakkın dürüstlük kuralına açıkça aykırı şekilde başkasına zarar verme amacıyla veya meşru bir yarar bulunmaksızın kullanılması durumunda hukuki korumadan yoksun kalmasını ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Soruda dürüstlük kuralına aykırı hak kullanımı ve hukuk düzeninin korumaması durumu sorulmaktadır.
Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 2/2'deki temel ilkeyi belirlemek gerekir.
2
TMK Madde 2 incelemesi
Madde 2'de dürüstlük kuralı (1. fıkra) ve hakkın kötüye kullanılması yasağı (2. fıkra) düzenlenmiştir.
Hakkın kullanımındaki sınır dürüstlük kurallarıdır.
3
Sonuç belirleme
Dürüstlüğe 'açıkça' aykırı kullanımın yaptırımı koruma görmemektir ve bu 'Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı'dır.
Tanım doğrudan TMK 2/2 hükmünü karşılamaktadır.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı

Practice More

Dürüstlük kuralı ile hakkın kötüye kullanılması yasağı arasındaki uygulama farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Page 1 / 7Next