Examkin

1961 Anayasası'nın Getirdiği Yenilikler ve Temel Özellikleri

12 questions

Question 1Question →

1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde 'hukuk devleti', 'sosyal devlet' ve 'çoğulcu demokrasi' ilkelerini güvence altına almak amacıyla, iktidarı dengeleyen ve denetleyen çeşitli kurumları ilk kez hukuk sistemine dahil etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile getirilen yeniliklerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Devlet Denetleme Kurulu'nun ihdas edilmesi

Answer

Devlet Denetleme Kurulu'nun kurulması 1961 Anayasası'nın bir yeniliği değil, 1982 Anayasası ile getirilen bir düzenlemedir.
Devlet Denetleme Kurulu, 1961 Anayasası ile değil, ilk kez 1982 Anayasası ile hukuk sistemimize girmiştir. Bu kurum Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak idarenin hukuka uygunluğunu ve verimliliğini denetlemek üzere oluşturulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın temel kurumları analiz edilir.
Anayasa Mahkemesi, Milli Güvenlik Kurulu, Cumhuriyet Senatosu ve Devlet Planlama Teşkilatı bu anayasa ile gelmiştir.
1961 Anayasası, iktidarı dengelemek için çok sayıda yeni kurum oluşturmuştur.
2
Seçeneklerdeki kurumlar ile anayasal dönemler eşleştirilir.
Devlet Denetleme Kurulu'nun 1982 Anayasası'na ait olduğu görülür.
Devlet Denetleme Kurulu, 1980 sonrası devlet yapısının denetimini artırmak amacıyla 1982 metnine eklenmiştir.

Key Concept

1961 Anayasası ile gelen kurumlar (AYM, MGK, Senato, DPT) ve 1982 farkları.
Estimated Time:1m 0s
Question 2Question →

1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nın dayandığı 'meclis üstünlüğü' ve 'çoğunlukçu demokrasi' modelinin demokratik haklar üzerinde yarattığı riskleri bertaraf etmek amacıyla, 'kuvvetler ayrılığı' ve 'hukukun üstünlüğü' ilkelerini kurumsal bir çerçeveye oturtmuştur. Bu felsefe doğrultusunda, iktidarın sınırlandırılması ve paylaştırılması amacıyla 1961 Anayasası ile getirilen kurumsal veya yapısal düzenlemeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Yürütme organının faaliyetlerini denetlemek üzere 'Devlet Denetleme Kurulu'nun anayasal bir kurum olarak yapılandırılması

Answer

Yürütme organının faaliyetlerini denetlemek üzere Devlet Denetleme Kurulu'nun kurulması
Doğru cevap, Devlet Denetleme Kurulu'na (DDK) ilişkindir. DDK, yürütme organı üzerindeki denetimi artırmak amacıyla ilk kez 1982 Anayasası ile kurulmuştur. 1961 Anayasası döneminde böyle bir kurum bulunmamaktaydı.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın temel felsefesinin analiz edilmesi
1961 Anayasası'nın meclis üstünlüğünden kuvvetler ayrılığına ve çoğulculuğa geçiş yaptığı tespit edilir.
Sorunun kökünde belirtilen 'iktidarın sınırlandırılması' amacı, bu anayasanın kurumsal yeniliklerinin temelidir.
2
Seçeneklerdeki kurumların kuruluş tarihlerinin kronolojik olarak karşılaştırılması
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu ve grev hakkı gibi unsurların 1961 dönemine ait olduğu doğrulanır.
1961 Anayasası ile gelen yenilikleri diğer anayasa dönemlerinden ayırmak gerekir.
3
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) anayasal statüsünün incelenmesi
DDK'nın 1982 Anayasası'nın 108.108. maddesi ile ilk kez hukuk sistemine girdiği saptanır.
C seçeneği 1982 Anayasası'na özgü bir kurumdur ve 1961'in getirdiği yenilikler arasında yer almaz.

Key Concept

1961 Anayasası'nın Kurumsal Yenilikleri ve 1982 Anayasası Farkları
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

1961 Anayasası; hukuk devleti, sosyal devlet ve çoğulcu demokrasi ilkelerini güvence altına almak adına iktidarın tek bir merkezde toplanmasını engelleyecek denetim mekanizmaları ve kurumlar oluşturmuştur. Bu kurumsal düzenlemelerin en dikkat çekici olanlarından biri de yasama organının yapısında gerçekleştirilen radikal değişikliktir. Buna göre, 1961 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM), "Millet Meclisi" ile birlikte ikinci kanadını oluşturan ve Türk parlamento tarihinde "iki meclisli" yapıyı tesis eden kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhuriyet Senatosu

Answer

1961 Anayasası ile yasama organı iki kanatlı hale getirilmiş ve bu yapının Millet Meclisi dışındaki diğer kanadı Cumhuriyet Senatosu olarak adlandırılmıştır.
1961 Anayasası, Türk anayasa tarihindeki tek iki meclisli (çift meclisli) anayasadır (1876 sayılmazsa, zira o bir monarşi anayasasıdır). Bu sistemde TBMM; 450 üyeli Millet Meclisi ile seçimle gelen, kontenjanla atanan ve tabii üyelerden oluşan Cumhuriyet Senatosu'nun birleşiminden meydana gelir. Bu yapı, yasama sürecinde 'denge ve denetleme' sağlama amacını taşır.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın yasama organı yapısı incelenir.
1961 Anayasası'nın 63. maddesine göre yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kullanılacağı ve TBMM'nin Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu'ndan oluştuğu tespit edilir.
1961 sisteminde iktidarın dengelenmesi amacıyla çift meclisli sistem benimsenmiştir.
2
İkinci meclisin niteliği değerlendirilir.
Cumhuriyet Senatosu'nun üyelerinin genel oyla seçilenler, Cumhurbaşkanınca seçilenler ve tabii üyelerden (MBK üyeleri ve eski Cumhurbaşkanları) oluştuğu görülür.
Senato'nun yapısı, Millet Meclisi'nin çoğunlukçu eğilimlerini dengelemek üzere tasarlanmıştır.

Key Concept

İki Meclisli Yasama (Bikameralizm)

Practice More

1961 Anayasası'nın yasama yapısını öğrendikten sonra, Cumhuriyet Senatosu'nun hangi anayasa değişikliği ile (1982) kaldırıldığını ve tek meclisli sisteme geri dönüş nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 4Question →

1961 Anayasası, devletin sosyal ve ekonomik alandaki görevlerini yerine getirebilmesi için planlı kalkınmayı bir anayasal zorunluluk hâline getirmiştir. Bu doğrultuda, ülke kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamak ve kalkınma planlarını hazırlamak amacıyla ilk kez 1961 Anayasası ile düzenlenen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Devlet Planlama Teşkilatı

Answer

Devlet Planlama Teşkilatı
Doğru cevap olan Devlet Planlama Teşkilatı, 1961 Anayasası'nın getirdiği 'planlı kalkınma' ve 'sosyal devlet' anlayışının bir sonucu olarak, kalkınma planlarını hazırlamak ve kaynakları verimli yönetmek amacıyla ilk kez anayasal statüde kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın getirdiği kurumsal yenilikleri hatırla.
1961 Anayasası; Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu, Milli Güvenlik Kurulu ve Devlet Planlama Teşkilatı gibi kurumları ilk kez anayasal düzeye taşımıştır.
Soruda sorulan 'planlı kalkınma' ve 'kalkınma planlarını hazırlama' görevi bu kurumlardan biriyle eşleşmelidir.
2
Planlı ekonomi ve kalkınma ile ilgili olan spesifik kurumu belirle.
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak ekonomik kalkınmayı koordine etmekle görevlendirilmiştir.
1961 Anayasası'nın 129. maddesi ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmanın bir plana bağlanacağını ve bu planın Devlet Planlama Teşkilatı tarafından hazırlanacağını belirtir.

Key Concept

1961 Anayasası'nın Kurumsal Yenilikleri
Estimated Time:45s
Question 5Question →

1961 Anayasası, Türk anayasa hukukunda "Anayasanın Üstünlüğü" ilkesini tam olarak hayata geçirmek amacıyla yeni bir denetim mekanizması öngörmüştür. Buna göre, kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek üzere ilk kez 1961 Anayasası ile kurulan yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi

Answer

Anayasa Mahkemesi, 1961 Anayasası ile kurulan en temel yeniliklerden biridir.
Anayasa Mahkemesi, 1961 Anayasası ile Türk hukuk sistemine dahil edilmiş bir yüksek mahkemedir. Temel amacı, yasama organının yaptığı kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetleyerek anayasal düzeni korumaktır.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın getirdiği temel kurumsal yenilikleri belirle.
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu, Milli Güvenlik Kurulu ve Devlet Planlama Teşkilatı bu dönemde kurulmuştur.
Soru, kanunların anayasaya uygunluk denetimini yapan kurumu sormaktadır.
2
Seçeneklerdeki kurumların kuruluş dönemlerini karşılaştır.
Anayasa Mahkemesi 1961'de, Devlet Denetleme Kurulu 1982'de kurulmuştur; diğerleri ise daha eski kurumlardır.
1961 yeniliği olan tek mahkemeyi bulmak gerekir.

Key Concept

1961 Anayasası ile getirilen yargısal denetim ve Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu.
Estimated Time:45s
Question 6Question →

1961 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında "hukuk devleti" ilkesine ilk kez açıkça yer vermiş ve bu ilkeyi hayata geçirmek amacıyla çeşitli anayasal güvenceler ihdas etmiştir. Bu anayasa ile iktidarın sınırlandırılması ve yargı denetiminin kapsamının genişletilmesi hedeflenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile hukuk devleti ilkesini tahkim etmek amacıyla getirilen yeniliklerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlar Kuruluna, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisinin tanınması

Answer

Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisinin tanınması, 1961 Anayasası'nın getirdiği ilk yeniliklerden biri değildir.
Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi, 1961 Anayasası'nın 1971 yılındaki köklü değişikliklerine kadar hukuk sistemimizde mevcut değildi. 1961 Anayasası'nın orijinal metni, yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmıştır. Bu nedenle, yürütmeye bu tür bir düzenleyici işlem yetkisi verilmesi 1961'in getirdiği ilk yenilikler arasında sayılamaz.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın kurumsal yeniliklerini analiz etme.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Milli Güvenlik Kurulu (MGK), Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) ve Yüksek Hâkimler Kurulu bu dönemde kurulmuştur.
Soruda sorulan 'yeniliklerden biri değildir' ifadesini test etmek için kurumların kuruluş tarihlerini doğrulamak gerekir.
2
Hukuk devleti ilkesinin mekanizmalarını değerlendirme.
İdarenin yargısal denetimi ve hakların kanunla sınırlanması gibi esaslar 1961 ile pekiştirilmiştir.
1961 Anayasası'nın özgürlükçü yapısının temel taşlarını belirlemek gerekir.
3
Kanun hükmünde kararname (KHK) kurumunun tarihsel gelişimini inceleme.
KHK yetkisi ilk kez 1971 değişiklikleri ile yürütmeye tanınmıştır, 1961'in orijinal metninde yoktur.
Kronolojik olarak yanlış olan unsuru tespit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

1961 Anayasası'nın Kurumsal Yenilikleri ve Hukuk Devleti Güvenceleri
Estimated Time:1m 15s
Question 7Question →

19611961 Anayasası ile benimsenen kuvvetler ayrılığı ve "fren-denge" mekanizmalarının bir gereği olarak, Türk parlamento tarihinde ilk kez çift meclisli yapıya geçilmiş ve yasama yetkisi Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu arasında paylaştırılmıştır.

Cumhuriyet Senatosu'nun yapısı, üyeliği ve işleyişine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi 19611961 Anayasası'nın getirdiği orijinal düzenlemelerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhuriyet Senatosu üyelerinin görev süresi altı yıldır ve tüm üyeler Millet Meclisi seçimleri ile birlikte dört yılda bir yenilenir.

Answer

Cumhuriyet Senatosu üyelerinin görev süresinin 66 yıl olduğu ancak tüm üyelerin aynı anda değil, iki yılda bir 1/31/3 oranında yenilendiği bilgisi doğru düzenlemedir; dolayısıyla tüm üyelerin aynı anda yenileneceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Cumhuriyet Senatosu'nun görev süresini ve yenilenme usulünü yanlış açıklamaktadır. 19611961 Anayasası'nın 7373. maddesine göre, Senato üyelerinin görev süresi 66 yıldır; fakat tüm üyeler aynı anda değil, her iki yılda bir üçte bir (1/31/3) oranında yenilenir. Bu sistem, yasama sürecinde istikrarı korumayı amaçlayan bir rotasyon yöntemidir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhuriyet Senatosu'nun üyelik tiplerini belirle.
Seçilmiş üyeler (150150), tabii üyeler (Eski CB ve MBK üyeleri) ve kontenjan üyeleri (1515) olmak üzere üç grup mevcuttur.
Anayasal yapının kimlerden oluştuğunu anlamak seçenekleri elemeyi sağlar.
2
Seçilme yeterliliğini kontrol et.
Senatörler için 4040 yaş ve yükseköğrenim şartı aranmaktadır.
19611961 sisteminde Senato'nun daha tecrübeli bir meclis olarak kurgulandığını teyit eder.
3
Seçim ve yenilenme usulünü analiz et.
Senato üyelerinin görev süresi 66 yıldır; ancak her iki yılda bir üyelerin 1/31/3'ü yenilenir.
Bu mekanizma, yasama organında devamlılığı sağlamak ve siyasi dalgalanmaların Senato üzerindeki etkisini yumuşatmak için getirilmiştir.

Key Concept

Cumhuriyet Senatosu'nun rotasyonel yenilenme sistemi (1/31/3 kuralı) ve görev süreleri.

Practice More

19611961 Anayasası'nda yürütme organının 'düzenleyici işlem' yapma yetkisindeki sınırlamaları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 8Question →

1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "çoğunlukçu demokrasi" anlayışından "çoğulcu demokrasi" anlayışına geçişin temelini atmış; iktidarın çeşitli kurumlar arasında paylaştırılmasını ve denetlenmesini öngörmüştür. Bu doğrultuda, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası'nın getirdiği yenilikler veya anayasal bir ilke olarak Türk hukukuna ilk kez dahil ettiği unsurlar arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Devletin temel nitelikleri tanımlanırken "insan haklarına saygılı devlet" ifadesinin kullanılması

Answer

Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında "insan haklarına saygılı devlet" ifadesine yer verilmesi, 1961 Anayasası'nın değil, 1982 Anayasası'nın bir özelliğidir.
1961 Anayasası'nın 2. maddesinde devletin niteliği "insan haklarına dayanan devlet" olarak belirtilmiştir. "İnsan haklarına saygılı devlet" ifadesi ise ilk kez 1982 Anayasası ile hukukumuza girmiştir. Bu iki ifade arasındaki fark, 1961 Anayasası'nın hakları devletin varlık sebebi ve temeli olarak görmesi, 1982 Anayasası'nın ise devleti merkeze alarak hakları dışsal bir unsur gibi değerlendirmesinden kaynaklanır.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın kurumsal ve kavramsal yeniliklerini analiz et.
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu, Sosyal Devlet, Hukuk Devleti ve MGK gibi kurum ve ilkelerin 1961 ile ilk kez geldiği belirlendi.
Soruda istenen 1961 yeniliklerini diğer dönemlerden ayırmak için temel kronolojik bilgi gereklidir.
2
1961 ve 1982 Anayasaları arasındaki terminolojik farkları karşılaştır.
1961 Anayasası'nın "insan haklarına dayanan", 1982 Anayasası'nın ise "insan haklarına saygılı" ifadesini kullandığı saptandı.
KPSS hukuk sorularında bu hassas kelime farkları, anayasaların temel felsefesini ayırt etmek için sıkça sorulmaktadır.
3
Yanlış olan seçeneği tespit et.
"Saygılı" ifadesinin 1982 metnine ait olduğu sonucuna ulaşıldı.
1961 Anayasası daha özgürlükçü bir tonla hakları devletin temeline koyarken (dayanan), 1982 Anayasası otoriteyi merkeze alarak haklara mesafe koyan (saygılı) bir dil benimsemiştir.

Key Concept

1961 ve 1982 Anayasaları Arasındaki Terminolojik ve Kurumsal Farklar
Estimated Time:50s
Question 9Question →

19611961 Anayasası, 19241924 Anayasası'nın "çoğunlukçu" demokrasi anlayışına bir tepki olarak "çoğulcu" demokrasiyi benimsemiş ve iktidarın sınırlandırılması için çeşitli denetim mekanizmaları öngörmüştür. Bu doğrultuda, yargı bağımsızlığını tam olarak sağlamak ve hâkimlerin özlük işlerini (atama, nakil, denetim) yasama ile yürütmenin etkisinden uzaklaştırmak amacıyla ilk kez 19611961 Anayasası ile kurulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yüksek Hakimler Kurulu

Answer

Yüksek Hakimler Kurulu
19611961 Anayasası, yargı bağımsızlığını sadece kağıt üzerinde bırakmamış, hâkimlerin yürütme organına (Adalet Bakanlığına) bağlı olmasını engellemek için Yüksek Hakimler Kurulu'nu kurmuştur. Bu kurul, hâkimlerin atanması ve yükselmesi gibi kritik kararları vererek yargının özerkliğini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin ve temel amacın belirlenmesi
19611961 Anayasası döneminde yargı bağımsızlığını güçlendirme hedefi tespit edildi.
Soru, 19611961 Anayasası'nın getirdiği kurumsal yeniliklerden spesifik birini sormaktadır.
2
Kurumun işlevinin analiz edilmesi
Hâkimlerin özlük işlerini (atama, terfi vb.) yürüten bir kurul arandığı anlaşıldı.
Soruda anayasal denetim değil, yargı personelinin bağımsızlığı vurgulanmaktadır.
3
Tarihsel karşılaştırma yapılması
Yüksek Hakimler Kurulu'nun 19611961'de kurulduğu, 19821982'de ise yapısının değişerek genişlediği belirlendi.
19821982 ve sonrası isimleri ile 19611961 orijinal ismi arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Yüksek Hakimler Kurulu, 19611961 Anayasası ile yargı bağımsızlığını sağlamak için kurulan, hâkimlerin özlük işlerinden sorumlu anayasal organdır.
Question 10Question →

1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nın benimsediği "meclis üstünlüğü" ve "çoğunlukçu demokrasi" anlayışına bir tepki olarak, iktidarın sınırlandırılması ve denetlenmesi amacıyla yeni kurumlar ihdas etmiştir. Bu doğrultuda, Türk anayasa tarihinde ilk kez 1961 Anayasası ile düzenlenen ve anayasal bir kurum kimliğine kavuşan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Milli Güvenlik Kurulu

Answer

Milli Güvenlik Kurulu, 1961 Anayasası ile ilk kez anayasal bir statü kazanmıştır.
Milli Güvenlik Kurulu, Türk anayasa tarihinde ilk kez 1961 Anayasası ile düzenlenen ve anayasal bir organ olarak yapılandırılan bir kurumdur. Bu kurum, sivil ve askeri kanat arasında güvenlik politikaları konusunda koordinasyon sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın getirdiği kurumsal yenilikleri hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Milli Güvenlik Kurulu (MGK), Cumhuriyet Senatosu ve Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) gibi kurumlar bu dönemde kurulmuştur.
Soruda 1961 Anayasası ile gelen ilk anayasal kurum sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki kurumların kuruluş dönemlerini karşılaştır.
Milli Güvenlik Kurulu 1961'de, Devlet Denetleme Kurulu ve mevcut HSK yapısı 1982'de, Kamu Denetçiliği ise 2010'da anayasaya girmiştir.
Anayasa tarihi sorularında kurumların hangi anayasa ile ihdas edildiğini bilmek ayırt edicidir.

Key Concept

1961 Anayasası'nın Kurumsal Yenilikleri
Estimated Time:45s
Question 11Question →

19611961 Anayasası, 19241924 Anayasası'nın benimsediği "çoğunlukçu demokrasi" anlayışına bir tepki olarak, iktidarın yetkilerini hukukla sınırlayan ve toplumsal refahı önceleyen pek çok yeni kurumsal mekanizma öngörmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilk kez 19611961 Anayasası ile Türk anayasa hukukuna dahil edilen kurum veya ilkelerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Temel hak ve özgürlüklerin ihlali durumunda Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru (anayasa şikayeti) hakkının tanınması

Answer

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru (anayasa şikayeti) hakkının tanınması 19611961 Anayasası'nın bir yeniliği değildir; bu hak hukuk sistemimize 20102010 yılındaki anayasa değişikliği ile dahil olmuştur.
Bireysel başvuru (anayasa şikayeti) yolu, Türk hukuk sistemine 19611961 Anayasası ile değil, 19821982 Anayasası'nda yapılan 20102010 yılı anayasa değişiklikleri ile dahil edilmiştir. 19611961 Anayasası, Anayasa Mahkemesi'ni kurmuş ancak ona sadece norm denetimi (kanunların anayasaya uygunluğunu denetleme) yetkisi vermiştir.

Step-by-Step Solution

1
19611961 Anayasası ile kurulan kurumları ve getirilen temel ilkeleri hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu, MGK, DPT gibi kurumlar kurulmuş; sosyal devlet ve hukuk devleti ilkeleri kabul edilmiştir.
19611961 Anayasası'nın getirdiği yapısal ve felsefi yenilikleri belirlemek için.
2
Anayasa Mahkemesi'nin yetkilerini ve bu yetkilerin tarihsel gelişimini analiz et.
Anayasa Mahkemesi 19611961'de kurulmasına rağmen, bireysel başvuru (anayasa şikayeti) yetkisi ancak 20102010 yılında verilmiştir.
Kurumun kuruluşu ile sonradan kazandığı yetkiler arasındaki zaman farkını tespit etmek için.
3
Seçeneklerdeki diğer unsurların tarihsel doğruluğunu kontrol et.
İki meclisli yapı, sosyal devlet ilkesi ve MGK gibi kurumlar doğrudan 19611961 metninde yer almaktadır.
Yanlış seçeneklerin 19611961 Anayasası ile uyumluluğunu doğrulamak için.

Key Concept

19611961 Anayasası Yenilikleri ve Anayasa Mahkemesi'nin Yetki Gelişimi
Estimated Time:1m 0s
Question 12Question →

Egemenliğin kaynağı ve bu yetkinin hangi organlar tarafından kullanılacağı meselesi, anayasaların felsefesini yansıtan temel ölçütlerden biridir. Türk anayasa tarihinde 1961 Anayasası, egemenliğin kullanımı konusunda anayasal sisteme köklü bir yenilik getirmiş ve kuvvetler ayrılığını güçlendirmiştir.

Buna göre, 1961 Anayasası'nın egemenlik ve yetki kullanımı konusundaki yaklaşımını en doğru şekilde ifade eden hüküm aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Milletin egemenliğini, anayasanın koyduğu esaslara göre "yetkili organlar eliyle" kullanacağını öngörmüştür.

Answer

1961 Anayasası'nın egemenlik anlayışında getirdiği en büyük yenilik, milletin egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organlar eliyle kullanacağını hüküm altına almasıdır.
1961 Anayasası, 1924 Anayasası'ndaki "meclis üstünlüğü" anlayışını terk ederek yetki temerküzünü (toplanmasını) engellemiştir. Kuvvetler ayrılığının bir gereği olarak, "Millet, egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organlar eliyle kullanır" hükmünü getirmiştir. Bu sayede egemenlik kullanımı sadece TBMM'ye değil; yasama, yürütme ve bağımsız yargı organlarına paylaştırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel vurgunun tespit edilmesi
Sorunun, 1961 Anayasası'nın egemenlik ve yetki kullanımı konusundaki yeniliğini sorguladığı belirlenir.
Anayasaların karakteristik özelliklerini saptamak için tarihsel süreçteki değişimleri bilmek gerekir.
2
1924 ile 1961 Anayasalarının egemenlik kullanımı açısından karşılaştırılması
1924 Anayasası'nda egemenlik yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi (yasama) eliyle kullanılırken, 1961 Anayasası'nın bu yetkiyi çoğulcu demokrasi ve kuvvetler ayrılığı gereği birden fazla organa böldüğü hatırlanır.
1961'in getirdiği yeniliği anlamak, bir önceki anayasanın eksikliklerini ve sistemini bilmekten geçer.
3
Seçeneklerin anayasal terimler ışığında analizi
Egemenliğin yasama, yürütme ve yargı (yetkili organlar) tarafından paylaşılarak kullanılması kuralının sadece doğru seçenekte yer aldığı, diğer seçeneklerin 1924 veya 1982 anayasalarına ait özellikler ya da kavramsal hatalar içerdiği saptanır.
Hukuk devleti ve kuvvetler ayrılığının en somut yansıması, yetkilerin tek elde toplanmamasıdır.

Key Concept

1961 Anayasası'nda Egemenliğin Kullanımı ve Yetkili Organlar
1961 Anayasası'nın Getirdiği Yenilikler ve Temel Özellikleri Practice Questions — KPSS Hukuk | Examkin