Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık

8 questions

Question 1Question

Serbest avukatlık yapan 45 yaşındaki lisans mezunu Bayan (A), yaklaşan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmak istemektedir. Geçmişte kasıtlı bir suçtan 6 ay hapis cezası almış ve cezasını infaz etmiştir. Diğer yandan, en son yapılan genel seçimlerde %4 oy almış olan (B) partisi ile %2 oy almış olan (C) partisi, Bayan (A)'yı Cumhurbaşkanlığına ortak aday olarak göstermeyi planlamaktadır.

Bayan (A)'nın durumu ve Cumhurbaşkanlığı adaylık süreci bağlamında 1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (B) ve (C) partileri, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde aldıkları geçerli oy oranları toplamı yüzde beşi geçtiği için birlikte hareket ederek Bayan (A)'yı Cumhurbaşkanı adayı olarak gösterebilirler.

Answer

En son yapılan genel seçimlerde geçerli oyların toplamı yüzde beşi geçen siyasi partilerin birlikte hareket ederek Cumhurbaşkanı adayı gösterebileceğini ifade eden seçenek doğru cevaptır.
Sorudaki olayda, (B) partisinin %4 ve (C) partisinin %2 oyu bulunmaktadır. Anayasa'nın 101. maddesinde 'en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir' hükmü amirdir. İki partinin toplam oyu %6 olduğu için, aranan anayasal şart (yüzde beş barajı) birlikte hareket edilmesi durumunda sağlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Bayan (A)'nın seçilme yeterliliğinin değerlendirilmesi
45 yaşında ve lisans mezunu olması (40 yaş ve yükseköğrenim şartlarını sağlar). Kasıtlı suçtan 6 ay hapis cezası alması, Anayasa'daki 'kasıtlı suçlardan 1 yıl veya daha fazla hapis' sınırının altında kaldığı için milletvekili seçilme yeterliliğine engel teşkil etmez.
Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak anayasal bir ön şarttır.
2
Aday gösteren partilerin yetkisinin incelenmesi
Anayasa madde 101 uyarınca, en son seçimlerde tek başına veya birlikte %5 oy alan partiler aday gösterebilir. (B) partisi %4, (C) partisi %2 oy aldığı için toplam %6 oya sahiptirler ve birlikte aday gösterebilirler.
Siyasi partilerin aday gösterme şartlarının niceliksel olarak doğrulanması gerekmektedir.
3
Diğer adaylık usullerine ilişkin kısıtlamaların tespiti
100.000 seçmen tarafından aday gösterme süreci siyasi haktır, CBK ile düzenlenemez. Meclis dışından adaylık için eskiden var olan '20 milletvekili teklifi' şartı 2017'de kaldırılmıştır.
Yanlış seçeneklerdeki tarihsel veya normlar hiyerarşisine ait yanılgıların elenmesi hedeflenmektedir.

Key Concept

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı aday gösterme usulleri (md. 101) ve bu göreve seçilebilmek için zorunlu olan milletvekili seçilme yeterliliği şartları (md. 76).

Aday GösterebileceklerGerekli Şart
Siyasi Parti GruplarıTBMM'de en az 20 milletvekilinden oluşma
Siyasi PartilerSon genel seçimde tek/birlikte en az %5 geçerli oy
SeçmenlerEn az 100.000 seçmenin aday göstermesi
Question 2Question

Mevcut Anayasal düzenlemelere göre, yürütme yetkisini tek başına kullanan Cumhurbaşkanlığı makamına adaylık süreci ve seçilme yeterliliği sıkı şekil şartlarına bağlanmıştır. Seçim mevzuatı ve anayasal ilkeler bağlamında kamuoyunu bilgilendiren bir hukukçunun aşağıdaki açıklamalarından hangisi mevzuata tam olarak uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partiler ile son genel seçimde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ve en az 100.000 seçmen Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partiler ile son genel seçimde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ve en az 100.000 seçmen Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilir.
Doğru olan ifadede, Anayasa'nın güncel 101. maddesinde sayılan Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisine sahip makamlar eksiksiz ve birebir sayılmıştır: TBMM'de grubu bulunan siyasi partiler, son seçimde %5 oranını tek başına veya diğer partilerle birlikte sağlayan siyasi partiler ve asgari 100.000 seçmen.

Step-by-Step Solution

1
Aday olabilmek için aranan kişisel niteliklerin analiz edilmesi.
Adayın 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olması gerektiği belirlenir. Milletvekili olma zorunluluğu veya sadece lise mezuniyeti gibi ifadelerin hatalı olduğu saptanır.
Anayasa madde 101'de sayılan objektif seçilme şartlarını doğrulamak.
2
Aday gösterme makamlarının değerlendirilmesi.
Meclis parti gruplarının, son seçimde tek başına veya birlikte %5 oyu bulan siyasi partilerin ve en az 100.000 seçmenin aday gösterebileceği tespit edilir. 50.000 seçmen kuralının yanlış olduğu görülür.
Adaylık sürecini kimlerin başlatabileceğine dair güncel anayasal kuralları uygulamak.
3
Seçilen kişinin partisiyle olan hukuki durumunun incelenmesi.
2017 anayasa referandumu sonrasında Cumhurbaşkanının partisiyle ilişiğinin kesilmeyeceği doğrulanır.
Eski ve yürürlükten kalkmış olan 'tarafsızlık/partiden istifa' kuralı ile güncel kuralı birbirinden ayırmak.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık
Question 3Question

1982 Anayasası’na göre Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme süreci ve seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; siyasi parti grupları, en az yüzde beş oranında oy almış partiler veya en az yüz bin seçmen tarafından aday gösterilebilir.

Answer

Cumhurbaşkanı; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler veya en az yüz bin seçmen tarafından aday gösterilebilir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanlığına siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu düzenleme 2017 değişikliği ile yürürlüğe girmiş olan güncel adaylık sistemidir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliklerini gözden geçiriniz.
40 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşlığı şartları belirlendi.
Adayın niteliklerinin Anayasa Madde 101'e uygunluğunu kontrol etmek gerekir.
2
Adaylık başvuru usullerini analiz ediniz.
Siyasi parti grupları, %5 oy barajı (tek/birlikte) ve 100.000 seçmen usulleri tespit edildi.
2017 anayasa değişikliği ile gelen güncel adaylık yöntemlerini doğrulamak şarttır.
3
Seçeneklerdeki sayısal ve niteliksel verileri Anayasal hükümlerle karşılaştırınız.
Doğru oranın %5, doğru imza sayısının 100.000 olduğu ve milletvekilliği şartının bulunmadığı görüldü.
Hatalı sayısal veriler ve eski kurallar elenerek güncel hukuk kuralına ulaşılır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylık Usulleri (2017 Değişiklikleri)
Estimated Time:1m 0s
Question 4Question

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler Cumhurbaşkanı adayı gösterebilir.

Answer

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partilerin Cumhurbaşkanı adayı gösterebileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, siyasi partilerin tek başına veya birlikte geçerli oyların en az yüzde beşini (%5) almaları durumunda Cumhurbaşkanı adayı gösterebileceklerini belirten ifadedir. Bu, 1982 Anayasası'nın 101. maddesinde 2017 değişiklikleriyle son halini alan güncel ve kesin bir anayasa kuralıdır.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası Madde 101'de yer alan Cumhurbaşkanı seçilme şartlarını hatırlamak.
Şartlar: 40 yaşını doldurmak, yükseköğrenim yapmış olmak, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak ve doğuştan Türk vatandaşı olmaktır. Milletvekili olmak zorunlu değildir.
Adayın nitelikleri ile ilgili şıkları (milletvekili olma zorunluluğu, eğitim düzeyi vb.) elemek için.
2
Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisine sahip kişi ve grupları listelemek.
Yetkililer: Siyasi parti grupları, son seçimde tek başına veya birlikte en az %5 oy alan siyasi partiler ve en az 100.000 seçmen.
Aday gösterme usullerini belirten şıkları (%5 kuralı ve 50 bin / 100 bin imza kuralı) doğrulamak için.
3
2017 Anayasa değişikliklerinin adaylık ve görev süreci üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Partili Cumhurbaşkanlığı sistemine geçildiği için 'Cumhurbaşkanı seçilenin partisi ile ilişiği kesilir' kuralı artık geçerli değildir.
Tarafsızlık ve parti üyeliği ile ilgili güncel olmayan kuralları içeren şıkları tespit etmek için.
4
Elde edilen tüm güncel anayasal kuralları seçeneklerle eşleştirip doğru ifadeyi bulmak.
Sadece siyasi partilerin %5 oyla aday gösterebileceğini belirten seçeneğin mevcut Anayasa'ya tam olarak uygun olduğu sonucuna ulaşılır.
Sorunun kökünde istenen 'doğru' olan hukuki durumu kesinleştirmek için.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği, Aday Gösterme Usulleri ve 2017 Anayasa Değişiklikleri
Question 5Question

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca, Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Answer

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.
Anayasa'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir. Bu nedenle %5 oy oranına sahip partilerin aday gösterme yetkisi anayasal bir gerçektir.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık yollarını belirle
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100.000 seçmen aday gösterebilir.
Anayasa'nın 101. maddesi adaylık usullerini bu üç kategoriye ayırmıştır.
2
Seçilme yeterliliği kriterlerini kontrol et
Türk vatandaşı, 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.
Bu kriterlerin tamamının bir arada bulunması anayasal zorunluluktur.
3
Seçenekleri anayasal verilerle karşılaştır
%5 oy oranına sahip partilerin aday gösterme yetkisinin doğruluğu teyit edildi.
Diğer seçeneklerdeki sayısal veriler (yaş, seçmen sayısı) ve eğitim şartı anayasaya aykırıdır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçilme Yeterliliği

Practice More

Cumhurbaşkanı seçimi usulü ve turları arasındaki farkları inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 6Question

Türkiye Cumhuriyeti’nde yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının seçilme yeterliliği ve aday gösterilme usulleriyle ilgili 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuken isabetli bir tespittir?

Show answer & explanation

Answer: Siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az 5%5\%’ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir.

Answer

Siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 seçmenin aday gösterebilmesi hukuken doğrudur.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir. Bu seçenek tüm yasal yolları eksiksiz yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık yeterlilik şartlarını belirleme
Kırk yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşlığı şartlarının bir arada bulunması gerekir.
Anayasal seçilme kriterlerini yanlış seçeneklerden ayırmak için gereklidir.
2
Aday gösterme usullerini tasnif etme
Üç farklı yol mevcuttur: Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler (tek başına veya birlikte) ve 100.000 seçmen.
Anayasa'nın 101. maddesindeki güncel düzenlemeyi analiz etmek için gereklidir.
3
Kurumsal ve rakamsal verileri doğrulama
İmza sayısının 100.000, oy oranının %5 olduğu ve sürecin YSK tarafından yönetildiği teyit edilir.
Çeldiricilerdeki yanlış sayısal değerleri ve kurum isimlerini tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Yetkisi ve Seçilme Yeterliliği
Estimated Time:1m 0s
Question 7Question

Yürürlükteki Anayasa hükümlerine göre, yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı'nın adaylık süreci ve seçilme şartları bağlamında aşağıdakilerden hangisi hukuken yerinde bir tespittir?

Show answer & explanation

Answer: Siyasi parti grupları, en az 100.000100.000 seçmen veya son seçimde toplam geçerli oyların en az %\% 55’ini alan partiler aday gösterebilir.

Answer

Cumhurbaşkanı; siyasi parti grupları, en az yüz bin seçmen veya son milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler tarafından aday gösterilebilir.
Doğru ifade, 19821982 Anayasası'nın 101101. maddesinde yapılan 20172017 değişikliği ile uyumludur. Bu maddeye göre adaylık; siyasi parti grupları, en az yüz bin seçmen veya son genel seçimde toplam oyların en az %\% 55’ini alan partilerce gerçekleştirilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Seçilme yeterliliği kriterlerini hatırla.
4040 yaş, yükseköğrenim, Tu¨rkTürk vatandaşı ve milletvekili seçilme yeterliliği.
Anayasa'nın 101101. maddesi temel şartları belirler.
2
Aday gösterme usullerini analiz et.
Üç farklı kanal: Siyasi parti grupları, %\% 55 oy alan partiler (tek/beraber) ve 100.000100.000 seçmen.
20172017 değişikliği ile adaylık yolları genişletilmiştir.
3
Seçeneklerdeki hukuki doğruluğu denetle.
Sayısal verilerin ve statü şartlarının doğruluğu teyit edilir.
Hukuk sorularında teknik terim ve sayısal değer uyumu esastır.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçilme Şartları

Practice More

Cumhurbaşkanı seçiminin turları ve salt çoğunluk kuralını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 8Question

Üniversite öğretim üyesi olan 4141 yaşındaki Prof. Dr. (Z), milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olup herhangi bir siyasi partiye üye değildir ve TBMM üyesi de değildir.

Yaklaşan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde (Z)'nin aday olabilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi Anayasa'nın amir hükümlerine doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa'da aranan 'yükseköğrenim yapmış olma' ve yaş şartlarını taşıdığından; en az 100.000100.000 seçmenin yazılı teklifiyle veya son genel seçimlerde tek başına ya da birlikte geçerli oyların en az yüzde 55'ini almış siyasi partilerce aday gösterilebilir.

Answer

Anayasa'nın aradığı nitelikleri (yükseköğrenim, yaş, seçilme yeterliliği) taşıyan adayın; 100.000100.000 seçmen, yüzde 55 oya sahip partiler veya siyasi parti grupları tarafından aday gösterilebileceğini belirten seçenektir.
Anayasa'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı; 4040 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından seçilir. Aday gösterme yolları ise şunlardır: Siyasi parti grupları, son genel seçimlerde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde 55'ini alan siyasi partiler ve en az 100.000100.000 seçmen. Doğru olan seçenek, bu güncel şartları ve sayısal eşikleri eksiksiz ve Anayasa'daki teknik lafzına uygun biçimde yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Adayın kişisel yeterliliğini değerlendir
Aday 4141 yaşındadır (4040 yaş şartı sağlanmış), üniversite öğretim üyesidir (yükseköğrenim şartı sağlanmış) ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahiptir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği tamdır.
Anayasa madde 101'de belirtilen temel kişisel özellikleri test etmek.
2
Aday gösterme makam ve usullerini tespit et
Anayasa'ya göre adaylar; siyasi parti grupları, tek başına veya birlikte geçerli oyların en az yüzde 55'ini almış olan siyasi partiler veya en az 100.000100.000 seçmen tarafından gösterilebilir.
Kimlerin Cumhurbaşkanlığına aday önerebileceğine dair anayasal sınırları belirlemek.
3
Seçeneklerdeki yanıltıcı veya iptal edilmiş kuralları ele
Milletvekili olma zorunluluğu kuralı, eski 2020 milletvekili imzası usulü, 50.00050.000 imza hatası, 'lisans mezunu' daraltması ve yüzde 1010 şartı gibi hatalı ifadeler elenir.
Geçmiş anayasal dönemlere ait kurallar ile güncel anayasal lafzın (örneğin yükseköğrenim ibaresinin) ayrımını yapmak.

Key Concept

Cumhurbaşkanı seçilme şartları ve 2017 anayasa değişiklikleriyle güncellenen aday gösterme usulleri.
Estimated Time:1m 30s
Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık Practice Questions — KPSS Hukuk | Examkin