Examkin

Memurlar İçin Getirilen Yasaklar (Ticaret, Hediye, Siyaset vb.)

15 questions

Question 1Question →

Kamu görevlilerinin, yürüttükleri hizmetin tarafsızlığına gölge düşürmemek ve devlet memurluğu vakarına uygun hareket etmelerini sağlamak adına getirilen sınırlamalar göz önüne alındığında; 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi bir memurun mülkiyet hakkı kapsamında gerçekleştirdiği aşağıdaki işlemlerden hangisi 'Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı'nın ihlali sayılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Borsada işlem gören bir sermaye şirketinde pay sahibi (hissedar) olması ve bu sıfatla şirketin yıllık olağan kâr payı (temettü) dağıtımından yararlanması

Answer

Bir sermaye şirketinde pay sahibi (hissedar) olarak temettü geliri elde edilmesi, mülkiyet hakkının kullanılması niteliğinde olup ticaret yasağını ihlal etmez.
Sermaye şirketlerinde (Anonim Şirket gibi) sadece pay sahibi (hissedar) olmak, Türk Ticaret Kanunu açısından kişiye 'tacir' sıfatı yüklemez. Memur, bu şirketlerin yönetim, denetim veya temsil kademelerinde yer almadığı sürece mülkiyet hakkı kapsamında hisse senedi sahibi olabilir ve yatırımının karşılığı olan kâr payını (temettü) tahsil edebilir. Bu durum 657657 sayılı Kanun'un 2828. maddesindeki yasağın kapsamı dışındadır.

Step-by-Step Solution

1
Kanuni dayanağı tespit etmek
657657 sayılı DMK Madde 2828 uyarınca memurlar tacir veya esnaf sayılamaz, ticaret kuruluşlarında görev alamaz.
Yasağın sınırlarını belirlemek için temel hükme bakılmalıdır.
2
Sermaye şirketlerindeki ortaklık statüsünü analiz etmek
Anonim veya limited şirketlerde sadece ortak (hissedar) olmak, kişiye 'tacir' sıfatı kazandırmaz.
Şirketin tüzel kişiliği ile ortakların hukuki statüsü birbirinden ayrıdır.
3
Yönetim/Denetim görevleri ile mülkiyet haklarını ayırt etmek
Hisse senedine dayalı kâr payı (temettü) almak mülkiyet hakkıdır; ancak yönetim kurulunda yer almak veya şirketi temsil etmek yasaktır.
Yasak, pasif sermaye ortaklığını değil, aktif ticari ve idari görevleri hedefler.

Key Concept

Memurların ticaret yasağı, mülkiyet hakkı kapsamında hisse sahibi olmayı engellemez; ancak aktif tacirlik sıfatını veya yönetim görevlerini yasaklar.

Hints

1
Memurların ticaret yasağı, bir ticaret işletmesini bizzat yürütmeyi veya yönetiminde yer almayı hedefler.
2
Sermaye şirketlerinde (A.Ş. gibi) 'hissedar' olmakla 'yönetici' olmak arasındaki farkı düşünün.
3
Kollektif ve komandite ortaklıklar kişiyi doğrudan tacir yaparken, hisse senedi sahibi olmak sadece mülkiyet hakkıdır.

Practice More

Memurların kooperatif yönetimlerindeki özel durumunu ve 1515 günlük bildirim süresini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 2Question →

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3131. maddesinde düzenlenen "Gizli Bilgileri Açıklama Yasağı" uyarınca; devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri açıklamaları yasaktır. Bu yasak, memur görevinden ayrılmış olsa dahi geçerliliğini korumaktadır.

Buna göre, söz konusu gizli bilgilerin açıklanabilmesi için aşağıdaki makamlardan hangisinin yazılı izni gereklidir?

Show answer & explanation

Answer: Yetkili bakan

Answer

Gizli bilgilerin açıklanabilmesi için yetkili bakanın yazılı izni gereklidir.
Doğru seçenek olan yetkili bakan makamı, 657657 sayılı Kanun'un 3131. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Kanun koyucu, devlet sırrı veya hizmete özel gizli bilgilerin hassasiyeti nedeniyle, bu bilgilerin ifşasına yönelik izin yetkisini hiyerarşik alt kademelere veya yerel birimlere değil, doğrudan siyasi sorumluluğu bulunan bakanlık makamına bırakmıştır.

Step-by-Step Solution

1
657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Yasaklar" bölümündeki 3131. maddeyi inceleyin.
Gizli bilgilerin açıklanmasının yasak olduğu ve bu yasağın görevden ayrılma durumunda da sürdüğü tespit edilir.
Yasağın kapsamını ve süresini belirlemek için kanun metni esastır.
2
Yasağın istisnası olan "izin" mekanizmasını ve bu izni vermeye yetkili makamı belirleyin.
Kanun metni, bu izni vermeye yetkili tek makamın "yetkili bakan" olduğunu açıkça belirtir.
Yetki unsuru, idari hukukta kanunla belirlenen münhasır bir yetkidir.
3
İznin şekil şartını kontrol edin.
İznin mutlaka "yazılı" olması gerektiği sonucuna varılır.
Hukuki güvenliğin sağlanması ve sorumluluğun tespiti için şekil şartı önemlidir.

Key Concept

Gizli Bilgileri Açıklama Yasağı ve Yetki Unsuru
Question 3Question →

Bir devlet memurunun, görev yaptığı kurumla ticari iş ilişkisi bulunan bir firmanın yetkilisinden, piyasa koşullarında faiz ödemek kaydıyla şahsi ihtiyacı için borç para alması durumu söz konusudur.

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, bu eylem ve doğuracağı sonuçlar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Devlet memurlarının iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları, herhangi bir menfaat sağlama amacı güdülmese dahi kanunen mutlak olarak yasaklanmıştır.

Answer

Devlet memurlarının iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları, herhangi bir menfaat sağlama amacı güdülmese dahi kanunen mutlak olarak yasaklanmıştır.
657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 'Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı' başlıklı 2929. maddesi uyarınca; memurların doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır. Kanun metni burada herhangi bir istisna (faiz ödenmesi, düşük tutar vb.) öngörmediği için eylem mutlak bir yasak ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Eylemin niteliğini tanımla.
Memurun, kurumun iş yaptığı birinden borç para alması.
Yasağın kapsamını belirlemek için eylemin kimler arasında gerçekleştiği önemlidir.
2
657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili maddesini hatırla.
Madde 2929: Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı.
Memurların hediye ve menfaat ilişkileri bu madde ile düzenlenmiştir.
3
Kanun metnindeki borçlanma yasağını analiz et.
Kanun, memurların 'iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları'nı kesin olarak yasaklar.
Bu yasak, memurun tarafsızlığını korumak ve 'nüfuz ticareti' riskini önlemek amacıyla getirilmiştir.

Key Concept

Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı

Practice More

Memurların ticaret yasağı (Madde 2828) ile hediye yasağı (Madde 2929) arasındaki farkları karşılaştırarak çalışınız.
Estimated Time:1m 0s
Question 4Question →

Devlet memuru olarak görev yapan bir kişinin, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" kapsamında gerçekleştirdiği aşağıdaki davranışlardan hangisi disiplin suçu teşkil etmez?

Show answer & explanation

Answer: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında hazırladığı bir yazılımın veya yazdığı bir kitabın telif haklarını bir firmaya devrederek kazanç sağlaması

Answer

Memurların Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında hazırladıkları eserlerin (yazılım, kitap, makale vb.) telif haklarını devrederek kazanç elde etmeleri yasak kapsamında değildir.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen telif hakları devri, 657657 sayılı Kanun'un 2828. maddesindeki ticaret yasağının kapsamı dışındadır. Memurlar, hazırladıkları bilimsel veya sanatsal eserlerin (kitap, yazılım, beste vb.) kullanım haklarını devrederek kazanç sağlayabilirler; bu faaliyet bir ticari işletme açmak veya tacir sıfatı kazanmak olarak değerlendirilmez.

Step-by-Step Solution

1
657 sayılı Kanun'un 28. maddesindeki ticaret yasağının kapsamını analiz et.
Memurların tacir veya esnaf sayılacak faaliyetlerde bulunması ve ticari kuruluşlarda görev alması yasaktır.
Yasağın sınırlarını belirlemek için temel kuralı anlamak gerekir.
2
Fikri mülkiyet ve sanatsal üretim haklarını değerlendir.
Danıştay ve Devlet Personel Başkanlığı görüşlerine göre, telif hakları ticari bir işletme mahiyetinde olmadığı sürece serbesttir.
Anayasal bir hak olan bilim ve sanat hürriyeti kapsamında memurların bu faaliyetleri yasaklanamaz.

Key Concept

Ticaret Yasağı ve İstisnaları
Question 5Question →

Kamu hizmetinin tarafsızlık ve dürüstlük ilkeleri çerçevesinde yürütülmesini sağlamak amacıyla devlet memurları için çeşitli yasaklar öngörülmüştür. Bu bağlamda, ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağına ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alındığında, bir devlet memurunun aşağıdaki eylemlerinden hangisi hukuka uygun bir faaliyet olarak kabul edilir?

Show answer & explanation

Answer: Bir anonim şirkette, şirketi idare ve temsil etme yetkisi bulunmaksızın sadece pay sahibi (hissedar) olması

Answer

Devlet memurunun bir anonim şirkette, yönetim ve temsil yetkisi olmaksızın sadece pay sahibi olması hukuka uygundur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesine göre memurlar, tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunamazlar. Ancak anonim şirketlerde sadece hissedar (pay sahibi) olmak, kişiye tacir sıfatı kazandırmaz ve şirketi idare etme zorunluluğu getirmez. Dolayısıyla, yönetim kurulu üyeliği veya temsil yetkisi bulunmayan bir pay sahipliği, ticaret yasağına aykırılık teşkil etmez.

Step-by-Step Solution

1
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesindeki ticaret yasağının temel kuralı belirlenmelidir.
Memurların Türk Ticaret Kanunu'na göre 'tacir' veya 'esnaf' sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunmaları yasaktır.
Yasağın kapsamını belirleyen temel yasal dayanak budur.
2
Şirket türlerine göre memurların alabileceği roller analiz edilmelidir.
Kolektif ve komandite ortaklık gibi 'tacir' sıfatı doğuran roller yasak kapsamındayken, sermaye şirketlerinde pasif yatırımcılık ayrıştırılmalıdır.
Her türlü şirket ortaklığının değil, sadece belirli nitelikteki ortaklıkların yasaklandığının tespiti gerekir.
3
Anonim şirketlerdeki pay sahipliği durumu değerlendirilmelidir.
Yönetim kurulu üyeliği, denetçilik veya temsil yetkisi içermeyen sadece hisse (pay) sahipliği, tacir sıfatı kazandırmaz.
Danıştay kararları ve Bakanlık görüşleri doğrultusunda, sermaye şirketlerinde pay sahipliği 'ticari faaliyet' değil, 'kişisel mal varlığının yönetimi' kapsamında görülür.

Key Concept

Sermaye Şirketlerinde Pay Sahipliği İstisnası

Practice More

Memurların ticaret yasağına aykırı davranmaları durumunda uygulanacak disiplin cezasını (Kademe İlerlemesinin Durdurulması) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 6Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" başlıklı 2828. maddesi hükümleri dikkate alındığında, memurların yürütebileceği faaliyetlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Memurlar, ticari şirket türlerinden biri olan komandit şirketlerde, şirketin borçlarından dolayı sınırsız sorumlu olan 'komandite ortak' sıfatıyla yer alabilirler.

Answer

Memurların komandit şirketlerde 'komandite ortak' sıfatıyla yer alabileceğini belirten ifade yanlıştır; zira 657 sayılı DMK bu ortaklık tipini açıkça yasaklamıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2828. maddesi uyarınca, memurların ticari mümessil, ticari vekil, kolektif şirket ortağı veya komandit şirketlerde 'komandite ortak' olmaları kesinlikle yasaklanmıştır. Komandite ortak, şirketin borçlarından dolayı şahsen ve sınırsız sorumlu olan, genellikle yönetim yetkisine sahip olan ortaktır ve bu statü memurluk sıfatı ile bağdaşmaz. Memurlar ancak 'komanditer ortak' (sınırlı sorumlu/pasif ortak) olabilirler.

Step-by-Step Solution

1
657 sayılı DMK Madde 28'in kapsamını analiz et.
Memurların tacir veya esnaf sayılmasını gerektirecek faaliyetlerde bulunması yasaktır.
Memurların tarafsızlığını korumak ve mesaisini kamu hizmetine hasretmesini sağlamak.
2
Şirket türleri ve ortaklık sıfatları arasındaki farkı değerlendir.
Komandit şirketlerde iki tür ortak vardır: Komandite (sınırsız sorumlu/yönetici) ve Komanditer (sınırlı sorumlu/pasif).
Yasağın kapsamı, 'tacir' sıfatı kazandıran veya sınırsız sorumluluk getiren statülerle ilgilidir.
3
Yasal metindeki açık yasakları kontrol et.
Kanun metni: '...kolektif şirketlerde ortak veya komandit şirketlerde komandite ortak olamazlar.'
Komandite ortaklık, doğrudan ticari bir statü ve sorumluluk yüklediği için yasaklanmıştır.

Key Concept

Ticaret Yasağı ve Şirket Ortaklığı Sınırları

Practice More

Memurların ticaret yasağına aykırı davranmaları durumunda uygulanacak disiplin cezasının 'Kademe İlerlemesinin Durdurulması' olduğunu unutmayınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question →

İçişleri Bakanlığında şube müdürü olarak görev yapan bir devlet memuru, görevine devam ederken mesai saatleri dışında aşağıdaki faaliyetlerde bulunmaktadır:

I.I. Bir limited şirkette, şirketi temsil ve ilzam yetkisine sahip müdür olarak görev yapmak.
II.II. Üyesi olduğu bir tüketim kooperatifinin yönetim kurulunda görev almak.
III.III. Bir anonim şirkette sahip olduğu pay senetleri nedeniyle, yönetim veya denetim görevi üstlenmeksizin sadece ortak sıfatını taşımak.
IV.IV. Bir siyasi partinin genel merkezinde uzman danışman olarak faaliyet yürütmek.

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca, bu memurun yürüttüğü faaliyetlerden hangileri "memurlar için getirilen yasaklar" kapsamında bir ihlal oluşturmaz?

Show answer & explanation

Answer: IIII ve IIIIII

Answer

Memurun tüketim kooperatifinin yönetim kurulunda görev alması ve bir anonim şirkette sadece pay sahibi olarak kalması yasak ihlali oluşturmaz.
Doğru yanıt olan seçenek tüketim kooperatifi yönetimi ve anonim şirket pay sahipliğini içermektedir. 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2828. maddesi; memurların ticaret yapmasını yasaklasa da üyesi oldukları tüketim kooperatiflerinin yönetim ve denetim kurullarında görev almalarını bu yasağın dışında bırakmıştır. Ayrıca memurların anonim şirketlerde yönetim, denetim veya temsil görevi üstlenmeksizin sadece hisse sahibi (paydaş) olmaları, ticari bir görev veya tacirlik sıfatı doğurmadığı için yasak kapsamında bir ihlal oluşturmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
657657 sayılı Kanun'un 2828. maddesindeki ticaret yasağını incele.
Memurların tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek faaliyetleri yasaktır; ancak kooperatif yönetim/denetim kurulları bu yasaktan istisna tutulmuştur.
Yasal istisnaların kapsamını belirlemek.
2
Anonim şirket ortaklığı durumunu değerlendir.
Yönetim veya denetim görevi almayan, sadece sermaye payı sahibi olan memur 'tacir' sıfatı kazanmadığı için yasak ihlal edilmez.
Ticari faaliyet ile sermaye yatırımı arasındaki farkı ayırt etmek.
3
Siyasi faaliyet ve müdürlük görevlerini analiz et.
Limited şirket müdürlüğü 'ticaret müesseselerinde görev alma' yasağına, siyasi parti danışmanlığı ise 'siyasi partilere girme ve tarafsızlık' ilkesine aykırıdır.
Mutlak yasakları tespit etmek.

Key Concept

Memur Yasakları ve İstisnaları
Question 8Question →

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" başlıklı maddesi hükümleri dikkate alındığında; bir devlet memurunun aşağıdaki faaliyetlerden hangisini gerçekleştirmesi, ilgili yasak kapsamında yer alan bir ihlal olarak değerlendirilmez?

Show answer & explanation

Answer: Üyesi olduğu yapı kooperatifinin yönetim veya denetim kurulunda görev alması

Answer

Yapı kooperatiflerinin yönetim veya denetim kurullarında görev almak, memurlar için getirilen ticaret yasağının kanuni bir istisnasıdır.
657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2828. maddesi uyarınca memurlar; üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve tasfiye kurulları üyelikleri görevlerini yürütebilirler. Bu durum ticaret yasağının temel istisnalarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
657657 sayılı DMK Madde 2828 incelenmelidir.
Memurların Türk Ticaret Kanunu'na göre tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunamayacağı tespit edilir.
Yasağın genel çerçevesini ve hangi ortaklık tiplerinin (kolektif, komandite vb.) yasaklandığını anlamak için gereklidir.
2
Madde metnindeki istisnalar (hariç tutulan haller) belirlenmelidir.
Yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının kurullarında görev almanın yasak kapsamı dışında olduğu görülür.
Soruda sorulan "yasak kapsamında değerlendirilmez" ifadesine karşılık gelen kanuni istisnayı bulmak için gereklidir.

Key Concept

Ticaret Yasağı İstisnaları

Practice More

Memurların anonim şirketlerde pay sahibi (hissedar) olup olamayacağı ile yönetim kurulu üyeliği arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 9Question →

Devlet memurlarının tarafsızlığını ve kamu hizmetinin düzenini korumak amacıyla 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile memurlara yönelik çeşitli kısıtlamalar getirilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devlet memurları için öngörülen yasaklar kapsamında yer almayıp, aksine memurlara tanınmış bir hak niteliğindedir?

Show answer & explanation

Answer: Sendikalara üye olmak ve sendikal faaliyetlerde bulunmak

Answer

Sendikalara üye olmak ve sendikal faaliyetlerde bulunmak
Doğru yanıt olan sendika üyeliği, 657657 sayılı Kanun'un 22.22. maddesinde memurlara tanınan bir hak olarak düzenlenmiştir. Yasaklar listesinde yer alan diğer tüm seçeneklerin aksine, memurların demokratik hakları çerçevesinde sendikalara üye olmaları yasal bir haktır.

Step-by-Step Solution

1
657657 sayılı Kanun'un yasaklar ve haklar bölümlerini inceleyin.
Kanun'un 7.,26.,28.7., 26., 28. ve 29.29. maddeleri sırasıyla siyaset, grev, ticaret ve hediye yasaklarını düzenler.
Yasakların kapsamını belirlemek için temel kanun maddelerine başvurulmalıdır.
2
Memurların sosyal haklarını kontrol edin.
657657 sayılı Kanun'un 22.22. maddesinde memurların sendika kurma ve üye olma hakkı açıkça belirtilmiştir.
Bir faaliyetin yasak olup olmadığını anlamak için o faaliyetin bir 'hak' olarak tanımlanıp tanımlanmadığına bakılmalıdır.

Key Concept

Memurların Hakları ve Yasakları Ayrımı

Hints

1
657657 sayılı Kanun'da memurların örgütlenme haklarına bakın.
2
Seçenekler arasında sadece bir tanesi Anayasal bir hakkın memurlara uygulanmış halidir; diğerleri kamu düzeni için getirilen kısıtlamalardır.

Practice More

Memurların ticaret yasağının istisnalarını (kooperatif üyeliği vb.) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 10Question →

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2828. maddesinde düzenlenen "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" ile bu yasağın istisnaları ve bildirim yükümlülükleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Eşi veya reşit olmayan çocukları yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar, bu durumu faaliyetin başladığı tarihten itibaren en geç 1 ay içinde kurumlarına bildirmekle yükümlüdürler.

Answer

Eşi veya reşit olmayan çocukları yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurların bildirim süresinin 1 ay olduğunu iddia eden seçenek yanlıştır; zira bu süre 15 gündür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesinin son fıkrasına göre; eşleri, reşit olmayan veya kısıtlı olan çocukları yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar, bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler. Seçenekte belirtilen 1 aylık süre kanuni düzenleme ile bağdaşmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesindeki ticaret yasağı kapsamını analiz et.
Memurların tacir veya esnaf sayılamayacağı, ticari mümessil/vekil olamayacağı ve belirli ortaklık tiplerine giremeyeceği belirlendi.
Yasağın genel sınırlarını çizmek için temel madde hükmüne bakılır.
2
Ticaret yasağına getirilen kanuni istisnaları değerlendir.
Yapı, kalkınma ve tüketim kooperatiflerinin yönetim/denetim kurullarında izinle görev almanın istisna olduğu teyit edildi.
Yasağın hangi durumlarda esnetildiğini belirlemek gerekir.
3
Memurun yakınlarının (eş ve çocuk) ticari faaliyetine ilişkin bildirim süresini kontrol et.
Kanun metninde bu sürenin 15 gün olduğu saptandı.
Süreye dayalı teknik hataları tespit etmek için spesifik rakamsal verilere bakılır.

Key Concept

Memurların Ticaret Yasağı ve Bildirim Süreleri

Practice More

Ticaret yasağına aykırı hareket eden bir memura hangi disiplin cezasının verileceğini (Kademe İlerlemesinin Durdurulması) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 11Question →

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma Yasağı" başlıklı maddesi uyarınca; devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde bir araya gelerek gerçekleştirdikleri aşağıdaki eylemlerden hangisi hukuken yasaktır?

Show answer & explanation

Answer: Kasıtlı olarak birlikte görevden çekilmek veya işi yavaşlatmak

Answer

Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde kasıtlı olarak birlikte görevden çekilmeleri veya işi yavaşlatmaları yasaktır.
Kasıtlı olarak birlikte görevden çekilmek veya işi yavaşlatmak ifadesi doğrudur; çünkü 657657 sayılı Kanun'un 2626. maddesi, devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde bir araya gelerek görevden çekilmelerini, işi yavaşlatmalarını veya hizmeti aksatacak benzeri eylemlerde bulunmalarını kesin olarak yasaklamıştır.

Step-by-Step Solution

1
657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun yasaklar bölümü incelenir.
Kanun'un 2626. maddesi "Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı"nı düzenler.
Yasağın yasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.
2
Memurların sahip olduğu haklar ile yasaklanan eylemler karşılaştırılır.
Sendika üyeliği, izin ve şikayet haklar; hizmeti aksatacak toplu hareketler ise yasaktır.
Yasal haklar ile yasaklanan eylemler arasındaki sınırı belirlemek için gereklidir.
3
Toplu eylem yasağının kapsamı doğrulanır.
Kasıtlı olarak birlikte görevden çekilmenin bu yasağın en temel örneği olduğu görülür.
Doğru seçeneğe ulaşmak için son onay aşamasıdır.

Key Concept

Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma Yasağı
Estimated Time:45s
Question 12Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" başlıklı maddesi uyarınca, devlet memurlarının yürütebileceği istisnai görevler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurullarında görev almak

Answer

Kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurullarında görev almak, 657 sayılı Kanun'un 28. maddesinde belirtilen ticaret yasağının yasal istisnaları arasında yer almaktadır.
657 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 3. fıkrasında açıkça belirtildiği üzere; memurlar üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve tasfiye kurulları üyelikleri görevlerini yürütebilirler. Bu faaliyetler ticaret yasağının kapsamı dışında tutulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
İlgili kanun maddesini tespit edin.
657 sayılı DMK Madde 28: Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı.
Yasağın kapsamını ve istisnalarını belirlemek için temel dayanak bu maddedir.
2
Maddede belirtilen temel yasağı analiz edin.
Memurlar; tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticari mümessil olamazlar.
Yasaklanan eylemleri belirleyerek seçenekleri elemek gerekir.
3
Maddedeki istisnai durumları (yasağın dışındakileri) kontrol edin.
Üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının kurullarında görev alabilirler.
Doğru seçeneği teyit etmek için yasal istisnaları bilmek gereklidir.

Key Concept

Memurlar için ticaret yasağı ve bu yasağın yasal istisnaları (Kooperatifler ve Yardım Sandıkları).
Estimated Time:45s
Question 13Question →

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2828. maddesinde düzenlenen “Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı” uyarınca, memurların Türk Ticaret Kanunu’na göre “tacir” veya “esnaf” sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunmaları yasaklanmıştır.

Buna göre, aşağıda belirtilen ortaklık veya görevlerden hangisi, bir devlet memuru için bu yasak kapsamında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Bir komandit şirkette "komanditer ortak" (sınırlı sorumlu ortak) olarak pay sahibi olmak

Answer

Bir komandit şirkette "komanditer ortak" (sınırlı sorumlu ortak) olarak pay sahibi olmak, memurlar için getirilen ticaret yasağı kapsamında değerlendirilmez.
Doğru yanıt olan komanditer ortaklık, 657657 sayılı Kanun'un 2828. maddesinde yasaklanan faaliyetler arasında sayılmamıştır. Kanun metni, komandit şirketler bakımından sadece 'komandite ortaklığı' yasak kapsamına almıştır. Komanditer ortaklar, şirketin yönetimine katılamayan ve sadece koydukları sermaye ile sınırlı sorumlu olan kişiler olduklarından, bu durum bir ticari faaliyetten ziyade bir yatırım (sermaye paydaşlığı) olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
657657 sayılı Kanun'un 2828. maddesindeki yasaklı ortaklık türlerini incele.
Kanun; kolektif şirket ortaklığını ve komandit şirkette 'komandite' ortaklığı açıkça yasaklamıştır.
Bu ortaklık türleri, ortağa tacir sıfatı kazandırdığı veya yönetimsel sorumluluk yüklediği için kamu hizmetinin tarafsızlığıyla çelişir.
2
"Komandite" ve "Komanditer" ortak farkını analiz et.
Komandite ortak sınırsız sorumlu ve yöneticiyken, komanditer ortak sadece koyduğu sermaye kadar sorumlu olan pasif yatırımcıdır.
Hukuki yorum ilkeleri gereği (mevhumu muhalif), sadece 'komandite' olanın yasaklanması, 'komanditer' olanın serbest olduğu anlamına gelir.
3
Diğer seçeneklerdeki yönetimsel görevleri değerlendir.
Yönetim kurulu üyeliği, ticari vekillik ve tacir sıfatı yasak kapsamındadır.
Bu görevler 'ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alma' veya 'tacir sayılma' kriterlerini karşılar.

Key Concept

Ticaret Yasağında Şirket Ortaklığı ve Yönetim Ayrımı

Practice More

Memurların kooperatif yönetim kurullarında görev alabilme şartlarını (izin mekanizması ve kurum temsilciliği) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question →

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2929. maddesinde düzenlenen "Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı" uyarınca; memurların tarafsızlıklarını ve hizmetin itibarını korumak amacıyla yürüttükleri görevlerle ilgili hediye kabul etmeleri yasaklanmıştır. Bu yasağın sınırlarını çizmek ve üst düzey kamu görevlilerinin kabul ettiği hediyeleri denetlemek üzere kanunla belirli bir merciye özel yetki verilmiştir.

Buna göre, hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye ve en az genel müdür veya eşiti seviyedeki kamu görevlileri tarafından alınan hediyelerin listesini gerektiğinde istemeye yetkili olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu Görevlileri Etik Kurulu

Answer

Hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye ve üst düzey görevlilerin hediye listelerini denetlemeye yetkili makam Kamu Görevlileri Etik Kurulu'dur.
Kamu Görevlileri Etik Kurulu, 657657 sayılı Kanun'un 2929. maddesinde yapılan açık düzenleme ile hediye alma yasağının kapsamını belirlemekle görevlendirilmiştir. Ayrıca kurul, genel müdür veya dengi düzeydeki üst kademe yöneticilerin aldıkları hediyelerin listesini talep ederek bir denetim mekanizması işletir.

Step-by-Step Solution

1
İlgili yasal düzenlemenin tespit edilmesi.
657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2929. maddesi incelenmiştir.
Memurların yasakları arasında yer alan hediye alma yasağının istisnaları ve denetim mekanizması bu maddede düzenlenmiştir.
2
Yetkili merciinin belirlenmesi.
Maddenin son fıkrasında bu yetkinin Kamu Görevlileri Etik Kurulu'na verildiği görülmüştür.
Kanun koyucu, yasağın teknik sınırlarını belirleme ve denetleme görevini uzman bir kurula devretmiştir.
3
Kapsam kontrolü yapılması.
Bu yetkinin en az genel müdür ve eşiti seviyedeki memurları kapsadığı teyit edilmiştir.
Üst düzey yöneticilerin tarafsızlığının korunması kamu hizmetinin selameti açısından kritiktir.

Key Concept

Hediye Alma Yasağı ve Kamu Görevlileri Etik Kurulu Yetkisi
Estimated Time:45s
Question 15Question →

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 2828. maddesi uyarınca memurların Türk Ticaret Kanunu’na göre “esnaf” veya “tacir” sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunmaları ve ticari işletmelerde görev almaları kural olarak yasaklanmıştır. Ancak kanun koyucu, memurların sosyal ve ekonomik dayanışma içerisinde yer almalarını teşvik etmek amacıyla bu yasağa bazı sınırlı istisnalar tanımıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir devlet memurunun yürütebileceği, ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyet yasağı kapsamında yer almayan (yapılması serbest olan) işlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Üyesi olunan bir tüketim kooperatifinin denetim kurulu üyeliğine seçilmek

Answer

Üyesi olunan bir tüketim kooperatifinin denetim kurulu üyeliğine seçilmek, 657657 sayılı Kanun kapsamındaki ticaret yasağının açık bir istisnasıdır.
Doğru cevap, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 2828. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan istisnaya dayanmaktadır. Kanun; memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev almalarını ticaret yasağından hariç tutmuştur. Bu nedenle bir tüketim kooperatifinde denetim kurulu üyesi olmak memur için yasak değildir.

Step-by-Step Solution

1
Genel kuralı hatırla
Memurlar esnaf veya tacir sayılamaz, ticari müesseselerde görev alamaz.
Memurların tarafsızlığını korumak ve mesailerini kamu hizmetine hasretmelerini sağlamak.
2
İstisnai kuruluşları belirle
Yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, yardım sandıkları ve meslek kuruluşları istisna kapsamındadır.
657657 sayılı DMK Madde 2828/22 hükmü bu kuruluşları yasak dışı tutmuştur.
3
Seçenekleri karşılaştır
Tüketim kooperatifi denetim kurulu üyeliği kanunda sayılan istisnalar ile tam örtüşmektedir.
Diğer seçenekler ya doğrudan yasaklanan ortaklık tipleridir (kolektif) ya da ticari işletmede görev alma yasağına girer (müdürlük, vekillik).

Key Concept

Ticaret Yasağı İstisnaları (Kooperatifler)
Estimated Time:50s
Memurlar İçin Getirilen Yasaklar (Ticaret, Hediye, Siyaset vb.) Practice Questions — KPSS Hukuk | Examkin