Miras Hukuku

189 questions

Question 181Question

Mirasbırakan (M), kızı (K)'ye bir lojistik şirketi kurarak ticari hayata atılması amacıyla mülkiyetindeki bir depoyu ve 33 adet tırı sağlığında bedelsiz olarak devretmiştir. (M), bu devir işlemi sırasında söz konusu malların miras payına mahsup edilmeyeceği yönünde herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. (M)'nin ölümünden sonra diğer yasal mirasçısı olan oğlu (O), terekenin paylaşımı sırasında bu kazandırmanın dikkate alınmasını talep etmektedir.

Buna göre, somut olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu kazandırma kanun gereği denkleştirmeye tabidir ve iade yükümlüsü olan (K), dilerse malları aynen terekeye iade etme dilerse de değerlerini miras payından indirme seçimlik hakkına sahiptir.

Answer

Altsoya verilen ticari işletme/kuruluş sermayesinin yasal karine gereği denkleştirmeye (iadeye) tabi olduğu ve yükümlünün aynen iade veya değerden mahsup etme seçimlik hakkının bulunduğu ifade eden seçenektir.
Doğru ifade, altsoya yapılan söz konusu kazandırmanın TMK'nın 669. maddesinin 2. fıkrasındaki yasal karine uyarınca kendiliğinden denkleştirmeye tabi olduğunu ve TMK'nın 671. maddesine göre iade yükümlüsüne aynen iade veya bedelini miras payından indirme konusunda seçimlik hak tanındığını tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın türünü ve tarafların sıfatını belirlemek
Mirasbırakan (M), yasal mirasçısı ve altsoyu olan kızı (K)'ye bedelsiz olarak kuruluş sermayesi (lojistik şirketi için depo ve tır) vermiştir.
Mirasta denkleştirme kurallarının (özellikle altsoy lehine olan yasal karinenin) uygulanıp uygulanmayacağının tespiti için zorunludur.
2
Denkleştirme karinesinin şartlarını kontrol etmek
Türk Medeni Kanunu m. 669/2 uyarınca, altsoya çeyiz, kuruluş sermayesi veya malvarlığı devri gibi karşılıksız kazandırmalar, muris aksini belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda M'nin aksi yönde bir beyanı yoktur.
Kazandırmanın ihtiyari mi yoksa zorunlu mu iade edileceğini netleştirmek.
3
İade yöntemini ve seçimlik hakkı tespit etmek
TMK m. 671 gereğince geri vermekle yükümlü olan mirasçı (K), dilerse aldığı malı aynen iade eder, dilerse payından fazla olsa da değerini mahsup ettirir. Bu hak talep eden (O)'ya değil, iade yükümlüsü (K)'ye aittir.
Olayın ikinci boyutu olan iade biçiminin hukuki dayanağını bulmak.

Key Concept

Altsoy için Yasal Denkleştirme Karinesi ve İadede Seçimlik Hak
Question 182Question

Mirasbırakan (M), sağlığında sahip olduğu donanımlı sera işletmesini, ziraat mühendisi olan oğlu (O)'ya mesleki faaliyetini yürütmesi ve kendi işini kurması amacıyla bedelsiz olarak devretmiştir. (M)'nin vefatı sonrasında, geride yasal mirasçı olarak (O) ile birlikte kızı (K) ve eşi (E) kalmıştır. (M), söz konusu devri yaparken işlemin miras payından mahsup edilmeyeceğine veya denkleştirmeden muaf tutulduğuna dair herhangi bir irade açıklamasında bulunmamıştır.

Buna göre, (O)'ya yapılan bu kazandırmanın miras paylaşımındaki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu kazandırma bir altsoya kuruluş sermayesi olarak yapıldığı için kanun gereği denkleştirmeye tabidir; geri verme yükümlüsü olan (O) dilerse serayı aynen terekeye iade eder, dilerse değerini miras payından mahsup ettirir.

Answer

Kazandırmanın kanun gereği denkleştirmeye tabi olduğu ve geri verme yükümlüsünün aynen iade veya değerinden mahsup ettirme konusunda seçimlik hakkı bulunduğu ifade edilen seçenektir.
Türk Medeni Kanunu madde 669 uyarınca; mirasbırakanın kuruluş sermayesi vermek veya bir malvarlığını devretmek gibi karşılık almaksızın altsoyuna yapmış olduğu kazandırmalar, aksi açıkça belirtilmiş olmadıkça yasal karine gereği denkleştirmeye (iadeye) tabidir. İadenin nasıl yapılacağı ise TMK madde 671'de düzenlenmiş olup, kanun bu hakkı iade yükümlüsüne vermiştir: Denkleştirme yükümlüsü dilerse malı aynen terekeye iade eder, dilerse payından fazla olsa bile değerini öder.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliğini ve kime yapıldığını belirleme
Kazandırma, altsoy olan oğula (O) 'kuruluş sermayesi' (sera işletmesi) niteliğinde yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'na göre altsoya yapılan çeyiz, kuruluş sermayesi veya malvarlığı devirlerinde yasal denkleştirme karinesi uygulanır.
2
Mirasbırakanın iade yükümlülüğüne dair iradesini inceleme
Mirasbırakan (M), işlemin mahsup edilmeyeceğine dair açık bir beyanda bulunmamıştır.
Açık bir muafiyet beyanı olmadığı için TMK md. 669/2 uyarınca kazandırma zorunlu olarak denkleştirmeye tabidir.
3
Denkleştirmenin nasıl yapılacağını (iade usulünü) tespit etme
TMK md. 671 uyarınca denkleştirme yükümlüsü olan (O), serayı dilerse aynen iade edebilir, dilerse miras payından mahsup edilmek üzere değerini verebilir.
Kanun koyucu, iade yöntemini doğrudan kazandırmayı alan mirasçının (yükümlünün) seçimine bırakmıştır.

Key Concept

Altsoya Yapılan Kazandırmalarda Denkleştirme Karinesi ve İade Usulü
Question 183Question

Mimar (C)(C), vefatından önce kendi el yazısıyla kaleme aldığı geçerli bir vasiyetnamede şu hükümlere yer vermiştir:

I. "Tüm malvarlığımın beşte birini (1/51/5) üniversiteden sınıf arkadaşım (F)(F)'ye bırakıyorum. Ancak (F)(F)'nin bu payı alabilmesi için, rakip mimarlık ofisinin çizim arşivini imha etmesi gerekmektedir."
II. "Ofisimdeki antika çalışma masamı stajyerim (S)(S)'ye bırakıyorum. Şayet (S)(S) benden önce vefat eder veya mirası reddederse, bu masa asistanım (L)(L)'ye verilecektir."
III. "Bodrum'daki zeytinliğimi kız kardeşim (K)(K)'ya bırakıyorum. Ne var ki (K)(K) bu araziyi satamayacak ve vefatı üzerine zeytinlik doğrudan kendi torunum (T)(T)'ye geçecektir."

Bu vasiyetnamede yer alan ölüme bağlı tasarrufların maddi içeriği ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: (I) numaralı tasarruf hukuka aykırı bir koşul içerdiğinden, sadece söz konusu koşul yazılmamış (yok) sayılacak ancak (F)(F)'ye yapılan mirasçı atama işlemi geçerliliğini koruyacaktır.

Answer

Hukuka aykırı koşulun sadece kendisinin yok sayılacağını ve mirasçı atamasının geçerli kalacağını iddia eden seçenek yanlıştır.
Türk Medeni Kanunu madde 515/2 hükmüne göre; hukuka veya ahlâka aykırı koşullar ve yüklemeler, ilişkin bulundukları tasarrufu bütünüyle geçersiz kılar. 'Arşiv imha etme' gibi suç teşkil eden ve hukuka aykırı olan bir koşul, sadece kendisinin yok sayılması (yazılmamış kabul edilmesi) sonucunu doğurmaz; (F)(F)'ye yapılan 1/51/5 oranındaki mirasçı atama tasarrufunun tamamını geçersiz hâle getirir. Sadece 'anlamsız veya yalnız başkalarını rahatsız edici' nitelikteki koşullar yok sayılır. Bu nedenle bu yöndeki değerlendirme hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
(I) numaralı tasarrufta yer alan 'rakip ofisin arşivini imha etme' koşulunun hukuki niteliğini belirle.
Bu koşul suç teşkil ettiğinden açıkça hukuka aykırı bir koşuldur.
Türk Medeni Kanunu'na göre tasarrufa eklenen koşulların türü (hukuka aykırı, ahlaka aykırı veya anlamsız), tasarrufun geçerliliğine etkisini belirler.
2
Hukuka aykırı koşulun ölüme bağlı tasarruf üzerindeki kanuni etkisini değerlendir.
TMK m. 515/2 uyarınca, hukuka veya ahlaka aykırı koşullar ve yüklemeler ilişkin bulundukları tasarrufu tamamen geçersiz kılar.
Kanun, hukuka aykırı koşulu sadece yok sayarak tasarrufu ayakta tutmayı reddetmiş, tüm işlemi batıl kılmıştır.
3
Diğer tasarruflardaki (II ve III) kurumları tahlil et.
Belirli eşya bırakma (belirli mal vasiyeti), yerine kişi gösterme (yedek mirasçı) ve devir yükümlülüğü ile atama (ön/art mirasçı) kurumları seçeneklerde doğru nitelendirilmiştir.
Yanlış olan seçeneği teyit etmek için diğer seçeneklerdeki hukuki tanımların TMK'ya uygun olup olmadığını denetlemek gerekir.

Key Concept

Koşullara ve Yüklemelere Bağlı Tasarruflar ile Art/Yedek Mirasçı Kurumları
Question 184Question

Varlıklı bir iş insanı olan Tarık'ın ölümünün ardından, yasal mirasçıları olan üç çocuğu arasında terekenin idaresi konusunda uyuşmazlıklar ortaya çıkmıştır. Terekenin en önemli malvarlığı kalemi olan bir fabrikanın işletilmesi ve olası satışı hakkında mirasçılar farklı görüşlere sahiptir. Miras paylaşımı henüz gerçekleşmemiştir.

Mevcut yasal düzenlemelere göre, bu miras ortaklığının durumu ve işleyişi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mirasçılardan herhangi biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı devam ettirmekle yükümlü bulunmadıkça, dilediği zaman mirasın paylaşılmasını talep etme hakkına sahiptir.

Answer

Mirasçılardan herhangi birinin, yasal veya sözleşmesel bir engel olmadıkça her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebileceğini belirten ifadedir.
Türk Medeni Kanunu'nun 642. maddesine göre mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Paylaşma hakkı, miras ortaklığını sona erdiren temel yollardan biridir ve mirasçının vazgeçilmez hakları arasındadır.

Step-by-Step Solution

1
Miras ortaklığının hukuki niteliğini analiz etmek.
Mirasın açılmasıyla birlikte mirasçılar arasında kendiliğinden bir miras ortaklığı oluşur ve tereke malları üzerinde elbirliği mülkiyeti hükümleri uygulanır.
Elbirliği mülkiyetinin doğası, mirasçıların tasarruf yetkisini ve karar alma mekanizmalarını belirler.
2
Miras ortaklığında karar alma ve tasarruf yetkisi kurallarını değerlendirmek.
Elbirliği mülkiyetinde mirasçıların belirli bir payı yoktur, tasarruf işlemleri için kural olarak oybirliği gerekir ve üçüncü kişiye devir ortaklık sıfatı kazandırmaz.
Bu kurallar elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyetten ayıran en önemli özelliklerdir.
3
Miras ortaklığını sona erdirme yollarını ve mirasçının paylaşma hakkını incelemek.
TMK m. 642 gereği her mirasçı, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Ayrıca TMK m. 644 gereği tek bir mirasçı elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini de dava edebilir.
Kanun koyucu, mirasçıları elbirliği mülkiyeti içinde kalmaya zorlamamak adına onlara bu mutlak hakkı tanımıştır.

Key Concept

Miras Ortaklığı ve Paylaşma Hakkı
Question 185Question

Kamu görevlisi Serkan, eşi Cansu ile evliliği devam ederken geçirdiği bir trafik kazası sonucunda vefat etmiştir. Vefatı anında geride; önceki evliliğinden olan oğlu Tolga (füru/altsoy), babası Hüseyin (usul/üstsoy) ve dedesi Kadir (usul/üstsoy) hayattadır. Serkan'ın sağlığında Cansu'ya karşı irade sakatlığı iddiasıyla açmış olduğu evlenmenin iptali (nispi butlan) davası ise ölüm tarihi itibarıyla henüz sonuçlanmamış ve derdesttir.

Sağ kalan eşin mirasçılık kuralları ve zümre sistemi dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

Show answer & explanation

Answer: Yasal mirasçılardan birinin derdest olan iptal davasına devam etmesi ve Cansu'nun evlenme anında iyiniyetli olmadığını kanıtlaması hâlinde Cansu mirasçı olamaz; mirasın tamamı altsoy olan Tolga'ya kalır.

Answer

Mirasçılardan birinin davaya devam edip sağ kalan eşin kötüniyetini kanıtlaması durumunda eşin mirasçılık sıfatını kaybedeceğini ve mirasın tamamının birinci zümreye kalacağını belirten ifade doğrudur.
Türk Medeni Kanunu uyarınca evlenmenin iptali veya butlanı davası devam ederken eşlerden birinin ölümü hâlinde, mirasçılar açılmış olan bu davayı sürdürebilirler. Dava sonucunda sağ kalan eşin evlenme sırasında iyiniyetli olmadığı anlaşılırsa sağ kalan eş yasal mirasçı olamaz. Olayda ölenin oğlu Tolga, birinci zümre (altsoy) mirasçısıdır. Zümre sisteminin temel prensibi gereği birinci zümrede mirasçı varken ikinci zümre (baba Hüseyin) ve üçüncü zümre (dede Kadir) mirastan pay alamaz. Bu bağlamda, sağ kalan eş miras hakkını kaybederse terekenin tamamı birinci zümredeki yasal mirasçı olan Tolga'ya geçer.

Step-by-Step Solution

1
Derdest iptal veya butlan davasının mirasçılara etkisini belirle.
Türk Medeni Kanunu madde 159'a göre, evlenmenin butlanı veya iptalini dava etme hakkı mirasçılara geçmez ancak mirasçılar açılmış olan davayı sürdürebilirler.
Olayda sağ kalan eşin (Cansu) mirasçılık durumunun netleşmesi, mirasçıların bu davaya devam edip etmeyeceğine ve davanın sonucuna bağlıdır.
2
Dava sonucunda eşin iyiniyet/kötüniyet durumunun mirasa etkisini tespit et.
Davaya devam edilmesi ve sağ kalan eşin evlenme anında iyiniyetli olmadığının (kötüniyetli olduğunun) ispatlanması halinde yasal mirasçı olamaz.
Kanun, ancak evlenirken iyiniyetli olan sağ kalan eşin butlan/iptal davası ölümle sonuçlanmış olsa bile mirasçılık sıfatını korumasını öngörmüştür.
3
Zümre sistemine göre kalan mirasçıların durumunu analiz et.
Birinci zümrede altsoy (füru) olan Tolga bulunmaktadır. Birinci zümrenin varlığı, usul (üstsoy) hısımları olan ikinci zümre (Hüseyin) ve üçüncü zümrenin (Kadir) mirasçılığını tamamen engeller.
Miras hukukunda bir zümredeki mirasçılar tükenmeden bir sonraki zümreye miras payı intikal etmez.

Key Concept

Sağ Kalan Eşin Miras Payı ve Derdest Butlan/Boşanma Davalarının Etkisi
Question 186Question

Varlıklı bir iş insanı olan (K), sağlığında bilgisayar mühendisi oğlu (Y)'nin bir siber güvenlik firması kurabilmesi için ona geniş çaplı sunucu sistemleri satın almış ve işletme sermayesi olarak 4.500.0004.500.000 TL tutarında karşılıksız ödeme yapmıştır. (K)'nin vefatı üzerine mirasçı sıfatıyla sadece oğulları (Y) ve (Z) hayatta kalmıştır. Terekede yapılan incelemelerde (K)'nin, söz konusu ödemelerin ve sunucu sistemlerinin iadesine ilişkin herhangi bir irade açıklamasında bulunmadığı saptanmıştır. Mirasın paylaştırılması aşamasında (Y), bu malvarlığı değerlerinin diğer mirasçı (Z)'nin saklı payını ihlal etmediğini, bu nedenle miras paylaşımında herhangi bir hesaplaşmaya konu edilemeyeceğini savunmaktadır.

Bu olayla ilgili miras hukuku kuralları çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (Y)'ye sağlanan bu imkânlar kuruluş sermayesi niteliği taşıdığından altsoy için öngörülen kanuni karine uyarınca denkleştirmeye tabidir; (Y), sunucuları aynen terekeye dâhil etme veya bedelini kendi miras payından mahsup ettirme hususunda seçimlik hakka sahiptir.

Answer

Kuruluş sermayesi niteliğindeki bu kazandırma altsoya yapıldığı için aksi belirtilmediğinden kanuni karine gereği denkleştirmeye tabidir ve iade yükümlüsü olan (Y)'nin aynen iade ile mahsup arasında seçimlik hakkı vardır.
Doğru seçenek, Türk Medeni Kanunu'nun 669. ve 673. maddelerini tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır. Bir altsoy olan (Y)'ye şirket kurması için sağlanan sermaye ve donanım desteği 'kuruluş sermayesi' kapsamındadır. Altsoya yapılan bu tür kazandırmalar, mirasbırakan tarafından 'denkleştirmeye tabi tutulmayacağı' açıkça ifade edilmedikçe yasal karine gereği denkleştirmeye tabidir. İade yükümlülüğünün yerine getirilmesinde ise TMK 673 uyarınca yükümlü mirasçıya seçimlik hak tanınmıştır; mirasçı malı aynen iade etmeyi veya bedelini miras payından indirtmeyi (mahsup) bizzat kendisi seçer.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliği ve kime yapıldığını tespit et
Siber güvenlik firması kurmak için verilen sunucu ve sermaye 'kuruluş sermayesi' niteliğindedir. Kazandırma 'altsoya' (oğula) yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nda denkleştirme kuralları, kazandırmanın niteliğine ve hangi mirasçı grubuna yapıldığına göre farklı karinelere bağlanmıştır.
2
TMK 669 altsoy karinesini uygula
Mirasbırakan iade edilmeyeceğini açıkça belirtmediği sürece, altsoya yapılan bu tür kazandırmalar yasa gereği doğrudan denkleştirmeye tabidir.
Altsoy dışındaki mirasçılarda denkleştirme iradesi aranırken, altsoyda denkleştirme asıldır (kanuni karine).
3
Denkleştirmede iade usulünü (TMK 673) belirle
Kazandırmayı alan mirasçı (Y), dilerse aldığını aynen terekeye iade edebilir, dilerse değerinin miras payından mahsup edilmesini tercih edebilir.
Kanun koyucu, iade yöntemini belirleme konusunda seçimlik hakkı kazandırmayı elinde bulunduran (iade yükümlüsü) mirasçıya vermiştir.

Key Concept

Mirasta Denkleştirme ve Altsoy Karinesi
Estimated Time:1m 30s
Question 187Question

Varlıklı bir tüccar olan Tarık, vefatından bir süre önce malvarlığının paylaşımı konusunda resmi bir vasiyetname hazırlatmıştır. Tarık bu belgede ilk olarak, Ankara'daki deposunu ve içindeki ticari malları, üniversitede işletme okuması koşuluyla yeğeni Yılmaz'a bıraktığını; Yılmaz'ın vefat etmesi durumunda ise bu malların mülkiyetinin Eğitim Vakfı'na geçmesini emretmiştir.

İkinci olarak, bankadaki tüm nakit birikimini, rakip firmasının ticari sırlarını çalması koşuluyla yakın arkadaşı Selim'e bırakmıştır.

Son olarak, oğlu Burak'ı, kendisine karşı kanunen yükümlü olduğu ailevi görevlerini ağır biçimde ihlal ettiği gerekçesiyle mirasından çıkardığını belirtmiş, ancak bu ihlale ilişkin hiçbir somut olay veya delil zikretmemiştir.

Tarık'ın yaptığı bu ölüme bağlı tasarrufların maddi içeriği ve doğuracağı hukuki sonuçlar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yeğen Yılmaz'a sadece depo ve malların tahsis edilmesi bir 'belirli mal bırakma' (vasiyet), Yılmaz'ın ölümüyle bu malların Vakfa geçmesinin öngörülmesi ise 'art mirasçı ataması' niteliğindedir; arkadaşı Selim'e bağlanan ticari sır çalma koşulu hukuka aykırı olduğundan, bu durum ilgili tasarrufun iptali sebebidir.

Answer

Depo tahsisinin belirli mal bırakma ve Vakfa devrin art mirasçı ataması olduğu, hukuka aykırı koşulun ise tasarrufu iptal edilebilir kıldığı ifade eden seçenektir.
Verilen senaryoda üç temel ölüme bağlı tasarruf kuralı test edilmektedir. Birinci işlemde miras oranla değil spesifik bir mal olarak ('Ankara'daki depo') bırakıldığı için bu işlem 'belirli mal bırakma'dır; ayrıca bu malın önce Yılmaz'a, ondan sonra Vakfa geçmesi kurgusu kural olarak TMK 521 uyarınca 'art mirasçı (vasiyet alacaklısı) ataması'dır. İkinci işlemde yer alan 'ticari sırları çalma' koşulu hukuka aykırıdır ve TMK 557 hükmü gereğince ölüme bağlı tasarrufun iptali sebebidir. Bu tespitlerin tamamı ilgili seçenekte doğru olarak bir araya getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yeğen Yılmaz'a ve Eğitim Vakfı'na yapılan kazandırmaların niteliğini belirlemek.
Tüm miras veya oran yerine 'depo ve içindeki mallar' tahsis edildiğinden bu 'belirli mal bırakma' (vasiyet) işlemidir. Yılmaz'ın ölümünden sonra malın Vakfa intikali istendiğinden, Yılmaz 'ön vasiyet alacaklısı', Vakıf ise 'art vasiyet alacaklısı' konumundadır.
Mirasçı atama ile belirli mal bırakma ve fevkalade ikame (art mirasçı) kavramlarını birbirinden ayırmak için.
2
Arkadaşı Selim'e bağlanan ticari sır çalma koşulunun hukuki sonucunu tespit etmek.
Hukuka aykırı koşullar eklendikleri tasarrufu tümden geçersiz kılar (TMK 557/3). Sadece koşul yazılmamış sayılmaz, kazandırmanın bütünü iptale tabi olur.
Koşullar ve yüklemelerle ilgili yaptırım türünü (iptal) doğru tespit etmek için.
3
Oğul Burak'ın mirasçılıktan çıkarılmasının (ıskat) geçerliliğini ve sonucunu değerlendirmek.
Çıkarma sebebi somut olarak belirtilmediğinden işlem geçersizdir. Geçersiz ıskat, kişiyi mirastan 'yoksun' kılmaz, aksine kişinin saklı payını alabilmesine imkân tanır.
Iskat ile mirastan yoksunluk kavramları arasındaki farkı netleştirmek için.

Key Concept

Ölüme Bağlı Tasarrufların Maddi İçeriği
Question 188Question

Bir trafik kazası sonucu vefat eden Bay XX'in net terekesinin 4.800.0004.800.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Geride yasal mirasçı olarak sağ kalan eşi, annesi ve kendisinden önce vefat eden babasının altsoyu olan kız kardeşi bulunmaktadır. Bay XX, sağlığında düzenlediği resmî vasiyetname ile malvarlığının tamamını bir eğitim vakfına bağışlamıştır.

Buna göre, Bay XX'in terekesindeki tasarruf edilebilir kısım (tasarruf nisabı) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 2.100.0002.100.000

Answer

Bay X'in terekesindeki tasarruf edilebilir kısım 2.100.0002.100.000 TL'dir.
Mirasbırakanın eşi, 2. zümre ile birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payı terekenin 1/21/2'sidir ve saklı payı bu yasal payın tamamıdır (2.400.0002.400.000 TL). Anne ve baba zümresinde sağ kalan annenin yasal payı terekenin 1/41/4'üdür, saklı payı ise yasal payının 1/41/4'ü olduğundan terekenin 1/161/16'sıdır (300.000300.000 TL). Babanın vefatı sebebiyle halefiyet ilkesi gereği mirasçı olan kız kardeşin yasal payı 1/41/4 olsa da, güncel kanuna göre kardeşlerin saklı payı bulunmamaktadır. Toplam saklı pay 2.700.0002.700.000 TL (2.400.000+300.0002.400.000 + 300.000) olup, terekenin tamamından (4.800.0004.800.000 TL) çıkarıldığında tasarruf edilebilir kısım (tasarruf nisabı) 2.100.0002.100.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Yasal miras paylarını belirleme
Eş: 1/21/2, Anne: 1/41/4, Kız Kardeş: 1/41/4
Eş 2. zümre ile mirasçıdır. Zümre içi paylaşıma göre sağ olan anne zümre payının yarısını (1/41/4), vefat eden babanın payı ise halefiyet ilkesi gereği kendi altsoyuna (kardeşe) geçer (1/41/4).
2
Saklı pay oranlarını belirleme
Eşin saklı payı yasal payının tamamıdır (1/11/1). Annenin saklı payı yasal payının 1/41/4'üdür. Kardeşin saklı payı yoktur.
Türk Medeni Kanunu'na göre eş 2. zümre ile mirasçıysa yasal payının tamamı saklı paydır. 2007 yılındaki değişiklikle kardeşlerin saklı payı kanundan çıkarılmıştır.
3
Saklı pay miktarlarını hesaplama
Eşin saklı payı: 2.400.0002.400.000 TL, Annenin saklı payı: 300.000300.000 TL. Toplam saklı pay: 2.700.0002.700.000 TL.
Net tereke üzerinden: Eş (4.800.000×1/2×14.800.000 \times 1/2 \times 1), Anne (4.800.000×1/4×1/44.800.000 \times 1/4 \times 1/4).
4
Tasarruf edilebilir kısmı hesaplama
4.800.0002.700.000=2.100.0004.800.000 - 2.700.000 = 2.100.000 TL.
Tasarruf edilebilir kısım, net terekeden toplam saklı payın çıkarılmasıyla elde edilir.

Key Concept

İkinci zümrede yasal miras dağılımı ve güncel saklı pay oranlarının tespiti
Estimated Time:2m 0s
Question 189Question

Mirasbırakan (M), 2026 yılında vefat etmiş ve geride saklı paylı mirasçısı olarak yalnızca kızı (K)'yı bırakmıştır. Tereke mevcudu ve yapılan tespitlere göre (M)'nin sağlığında yaptığı işlemler şunlardır:

I. 2014 yılında çocukluk arkadaşı (A)'ya yaptığı büyük miktardaki nakdi bağış
II. 2018 yılında Kızılay'a (kamuya yararlı dernek) yaptığı karşılıksız kazandırma
III. 2022 yılında komşusu (B)'ye bağışladığı otomobil
IV. 2024 yılında düzenlediği resmî vasiyetname ile kardeşi (C)'ye bıraktığı yazlık ev

Kızı (K), saklı payının ihlal edildiğini öğrenmiş ve kanuni süresi içinde tenkis davası açmıştır.

Buna göre, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca tenkis işlemi hangi sıraya göre gerçekleştirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Önce kardeşe yapılan ölüme bağlı tasarruftan, ardından sırasıyla komşuya ve arkadaşa yapılan sağlararası kazandırmalardan, en son ise Kızılay'a yapılan kazandırmadan

Answer

Kanuni tenkis sırasına göre önce ölüme bağlı tasarruftan, ardından en yenisinden en eskisine doğru sağlararası kazandırmalardan ve en son kamuya yararlı derneklere yapılan kazandırmalardan indirim yapılmasını ifade eden seçenektir.
TMK madde 570'e göre tenkis sırası emredici kurallara bağlanmıştır. Saklı pay tamamlanıncaya kadar tenkis sırasıyla şu şekilde yapılır: 1) Ölüme bağlı tasarruflar (olayda kardeşe yapılan vasiyet), 2) Sağlararası kazandırmalar (en yeni tarihliden en eskisine doğru, yani önce komşu, sonra arkadaş), 3) Kamu tüzel kişilerine ve kamuya yararlı derneklere yapılan kazandırmalar (tarihine bakılmaksızın en son, yani Kızılay). Doğru sıralama bu kanuni hükmü tam olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Tenkis sırasının ilk basamağını belirlemek.
Kanuna göre tenkise ilk olarak ölüme bağlı tasarruflardan başlanacağı tespit edilir. Bu olayda 2024 tarihli vasiyetname (kardeşe yapılan) ilk sıradadır.
TMK madde 570 gereğince tenkisin öncelikle ölüme bağlı tasarruflardan yapılması emredici bir kuraldır.
2
Sağlararası kazandırmaların sırasını kendi içinde düzenlemek.
Kural olarak en yeni tarihli olandan en eski tarihliye doğru tenkis yapılır. 2022'de komşuya yapılan bağış, 2014'te arkadaşa yapılan bağıştan daha yenidir ve önce tenkis edilmelidir.
Kanun, sağlararası kazandırmalarda mirasbırakanın son iradesine en yakın olan işlemden başlanarak geriye gidilmesini öngörmüştür.
3
Kamuya yararlı tüzel kişilere yapılan kazandırmalarla ilgili istisnai kuralı uygulamak.
Kızılay'a yapılan kazandırma 2018 tarihli olsa da, kamuya yararlı dernek statüsünden dolayı en son sıraya yerleştirilir.
TMK m. 570/son cümlesi gereği, kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan kazandırmalar daima en son sırada tenkis edilir.

Key Concept

Tenkis Sırası (TMK m. 570)
PreviousPage 10 / 10
Miras Hukuku Practice Questions — KPSS Hukuk — Page 10 | Examkin