Mirasta Denkleştirme

18 questions

Question 1Question

Türk Medeni Kanunu'na göre, murisin altsoyuna (çocuklarına, torunlarına vb.) miras payına mahsuben yaptığı sağlararası kazandırmaların (örneğin; çeyiz, kuruluş sermayesi) denkleştirmeye tabi olup olmayacağı konusundaki kanuni karine aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bu kazandırmalar, muris tarafından açıkça denkleştirmeden muaf tutulmadığı sürece denkleştirmeye tabidir.

Answer

Murisin altsoyuna yaptığı sağlararası kazandırmalar, muris tarafından açıkça denkleştirmeden muaf tutulmadığı sürece denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, altsoy lehine yapılan kuruluş sermayesi, çeyiz, borç silme gibi kazandırmaların, muris tarafından açıkça aksine bir irade beyan edilmediği sürece miras payına mahsuben yapıldığı kabul edilir ve denkleştirmeye tabi tutulur. Bu, yasada düzenlenen bir 'denkleştirme karinesi'dir.

Step-by-Step Solution

1
Mirasçının niteliğini belirle.
Kazandırma yapılan kişi 'altsoy' (çocuk, torun vb.) kategorisindedir.
TMK m. 669, altsoy için özel bir karine öngörmüştür.
2
Kanuni karineyi uygula.
Altsoy lehine yapılan ve hayat kurmaya yönelik kazandırmalar, miras payına mahsuben yapılmış sayılır.
Yasa koyucu, murisin çocuklar arasında eşitliği gözetmek istediğini varsayar.
3
İstisnayı kontrol et.
Muris aksini (muafiyeti) açıkça belirtmedikçe denkleştirme zorunludur.
Denkleştirme yükümlülüğü murisin iradesiyle ortadan kaldırılabilir ancak bu iradenin açıklanması gerekir.

Key Concept

Altsoy lehine yapılan kazandırmalarda denkleştirme (iade) karinesi.
Question 2Question

Muris (M), sağlığında üç çocuğundan biri olan (A)’ya eczane açarak kendi işini kurması amacıyla 1.000.0001.000.000 TL nakit sermaye vermiş; diğer çocukları (B) ve (C)’ye ise herhangi bir kazandırmada bulunmamıştır. Muris (M) vefat ettiğinde, bu kazandırmanın miras payından mahsup edilip edilmeyeceğine ilişkin herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Bu durumda, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca yapılan kazandırmanın denkleştirme yükümlülüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kazandırma, altsoya bir kuruluş sermayesi olarak verildiğinden kanuni karine gereği denkleştirmeye tabidir.

Answer

Yapılan kazandırmanın altsoya (çocuğa) yaşamını kurması için verilmiş olması nedeniyle, aksi muris tarafından belirtilmedikçe kanuni karine gereği denkleştirmeye tabi olması gerekir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, murisin altsoyuna (çocukları, torunları) verdiği çeyiz, kuruluş sermayesi veya borç ödemesi gibi kazandırmalar, muris tarafından aksine bir beyan olmadığı sürece miras payına mahsuben yapılmış sayılır ve denkleştirmeye tabidir. Olayda eczane açmak için verilen sermaye bir kuruluş sermayesi niteliğindedir ve mirasçı altsoy olduğundan denkleştirme zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Mirasçının sıfatını belirle.
Kazandırma yapılan kişi murisin altsoyudur (çocuğudur).
TMK m. 669'da altsoy için özel bir karine öngörülmüştür.
2
Kazandırmanın niteliğini analiz et.
Eczane açmak için verilen sermaye, 'yaşamını kurmaya yönelik' (kuruluş sermayesi) bir kazandırmadır.
Eğitim giderleri dışındaki iş kurma veya borç ödeme gibi büyük ölçekli yardımlar denkleştirme kapsamına girer.
3
Kanuni karineyi uygula.
Altsoya yapılan bu tür kazandırmaların miras payına mahsuben yapıldığı kabul edilir.
TMK m. 669/2 uyarınca muris açıkça muaf tutmadığı sürece bu kazandırmalar denkleştirmeye tabidir.

Key Concept

Altsoyun Mirasta Denkleştirme Yükümlülüğü (TMK 669)

Hints

1
Denkleştirmede 'altsoy' (çocuklar vb.) ile diğer mirasçılar arasındaki 'karine' farkına dikkat edin.
2
Murisin sessiz kalması, altsoyun aldığı kurulu sermayesinin miras payından düşüleceği anlamına gelir mi?
3
TMK 669/2'ye göre altsoya verilen kuruluş sermayesi, muris tarafından açıkça bağışlanmadıkça denkleştirmeye tabidir.

Practice More

Eğer bu kazandırma murisin bir kardeşi tarafından alınmış olsaydı çözüm nasıl değişirdi?

Alternative Method

Soruyu çözerken şu mantığı kurabilirsiniz: Muris bir çocuğuna iş kurması için büyük bir sermaye verip diğerlerine vermediyse ve sessiz kaldıysa, hukuk sistemi 'evlatlar arası eşitliği' korumak için bu paranın miras payından düşülmesini (denkleştirmeyi) varsayar.
Estimated Time:1m 15s
Question 3Question

Muris (M), sağlığında tıp fakültesinden mezun olan oğlu (S)’ye bir muayenehane açması ve mesleki kariyerine başlaması amacıyla gerekli olan tıbbi cihazları satın alarak vermiştir. Muris (M) öldüğünde, bu sağlararası kazandırmanın miras paylaşımındaki durumu ile ilgili olarak Türk Medeni Kanunu uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu kazandırma, muris tarafından aksi açıkça belirtilmedikçe miras payına mahsuben yapılmış sayılır ve denkleştirmeye tabidir.

Answer

Kazandırmanın miras payına mahsuben yapıldığı kabul edilir ve aksi kararlaştırılmadıkça denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre; çocukların (altsoyun) miras payına mahsuben aldıkları kuruluş sermayesi, çeyiz veya meslek edinme amacıyla yapılan kazandırmalar, muris aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda oğula muayenehane açması için verilen cihazlar bu kapsamdadır.

Step-by-Step Solution

1
Muris ile mirasçı arasındaki akrabalık ilişkisinin tespit edilmesi.
Kazandırma yapılan kişi murisin altsoyu (oğlu) konumundadır.
Altsoy için kanunda özel bir denkleştirme karinesi öngörülmüştür.
2
Yapılan sağlararası kazandırmanın niteliğinin belirlenmesi.
Muayenehane açmak için verilen cihazlar, 'kuruluş sermayesi' veya 'meslek edinme kazandırması' niteliğindedir.
TMK m. 669/2, bu tür kazandırmaların denkleştirmeye tabi olduğunu açıkça düzenler.
3
Yasal karinenin uygulanması.
Muris aksi yönde bir irade beyan etmediği sürece bu cihazların miras payına mahsuben verildiği kabul edilir.
Yasal karine uyarınca ispat yükü denkleştirme yapılmamasını isteyen tarafın üzerindedir.

Key Concept

Altsoyun Mirasta Denkleştirme Yükümlülüğü (TMK m. 669/2)

Hints

1
Türk Medeni Kanunu, çocuklara verilen sermaye niteliğindeki malların miras paylaşımında hesaba katılmasını ister.

Practice More

Altsoy dışındaki mirasçıların (örneğin kardeşlerin) denkleştirme yükümlülüğünün altsoydan farkını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 4Question

Muris (M), sağlığında çocuklarından (A)’ya kendi işini kurması ve mesleki hayatına atılması amacıyla bir işyeri (dükkân) devretmiştir. Muris (M) öldüğünde, diğer yasal mirasçılar bu taşınmazın miras payına mahsuben verildiğini ileri sürerek terekeye iadesini talep etmektedir. Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, bu olaydaki denkleştirme yükümlülüğünün hukuki niteliği ve uygulanma yöntemi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Altsoya yapılan bu tür kazandırmalar, muris tarafından aksine açık bir arzu belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir ve mirasçı dükkânı aynen veya mirasın açıldığı zamandaki değeriyle geri vermekle yükümlüdür.

Answer

Altsoya yapılan sermaye niteliğindeki kazandırmalar, muris aksini belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir ve mirasçı malı aynen veya mirasın açıldığı andaki değeriyle iade edebilir.
Türk Medeni Kanunu'na göre, murisin altsoyuna (çocuklarına) verdiği kuruluş sermayesi, çeyiz veya işyeri gibi kazandırmalar, muris aksini açıkça belirtmedikçe miras payına mahsuben verilmiş sayılır. Bu bir yasal karinedir. İade yükümlüsü olan mirasçı, dilerse malı aynen geri verir, dilerse mirasın açıldığı tarihteki değerini kendi payından düşürür.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliğini ve mirasçının sıfatını belirleme
Kazandırma 'altsoya' (evlada) yapılmış ve 'mesleki istikbal' (işyeri) amacı taşımaktadır.
Türk Medeni Kanunu (TMK) 669/2669/2 maddesine göre altsoya yapılan bu tür kazandırmalar denkleştirmeye tabi kabul edilir.
2
Kanuni karineyi uygulama
Muris aksi yönde bir beyanda bulunmadığı sürece bu kazandırmanın miras payına mahsuben yapıldığı varsayılır.
Altsoy için denkleştirmede asıl olan iade yükümlülüğüdür; murisin susması iadeyi gerektirir.
3
İade yöntemini seçme
Mirasçı, dükkânı aynen terekeye döndürebilir veya mirasın açıldığı (murisin öldüğü) andaki değeri üzerinden mahsup yoluna gidebilir.
TMK 671671 ve 672672 maddeleri uyarınca denkleştirme değeri 'mirasın açıldığı an' üzerinden belirlenir ve seçim hakkı iade yükümlüsündedir.

Key Concept

Mirasta Denkleştirme Karinesi ve İade Usulü

Practice More

Murisin denkleştirme dışı tutma iradesini hangi şekil şartıyla (açık beyan, vasiyetname vb.) gösterebileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

Muris (M)(M), sağlığında üç çocuğundan biri olan (K)(K)’ye evlenirken kendi konutunu satın alabilmesi ve aile birliğini kurması amacıyla 750.000750.000 TL nakit para vermiş; ancak bu paranın mirasın paylaşımı sırasında denkleştirmeye tabi olup olmayacağına dair herhangi bir açıklama yapmamıştır. (M)(M)’nin vefatı üzerine diğer mirasçılar bu tutarın miras payına mahsup edilmesini istemektedir.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu hukuki uyuşmazlığın çözümü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Altsoya yapılan ve ev kurma sermayesi niteliği taşıyan bu tür kazandırmaların, muris tarafından açıkça muaf tutulmadığı sürece denkleştirmeye tabi olduğu kanunen karine olarak kabul edilir.

Answer

Altsoya (çocuklara) yapılan ve ev kurma veya iş kurma niteliği taşıyan kazandırmalar, muris aksini açıkça beyan etmediği sürece denkleştirmeye (iadeye) tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, murisin altsoyuna miras payına mahsuben yaptığı; çeyiz, ev kurma, kuruluş sermayesi gibi sağlararası kazandırmalar için kanuni bir denkleştirme karinesi mevcuttur. Muris bu kazandırmanın denkleştirmeye tabi olmayacağını açıkça belirtmediği sürece, mirasçının bu miktarı terekeye iade etmesi veya payından mahsup ettirmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın yapıldığı kişinin sıfatını belirle.
Kazandırma murisin altsoyu (kızı) olan yasal mirasçıya yapılmıştır.
TMK m. 669 uyarınca altsoy için özel bir kanuni karine mevcuttur.
2
Kazandırmanın niteliğini analiz et.
Ev kurma amacıyla yapılan 750.000750.000 TL nakit ödeme, hayatın olağan akışında bir kuruluş sermayesi niteliğindedir.
TMK m. 669/2, çeyiz, ev kurma ve meslek edindirme masraflarını denkleştirmeye tabi tutar.
3
Murisin iradesini değerlendir.
Muris aksine bir açıklama yapmadığı için kanuni karine devreye girer.
Altsoy söz konusu olduğunda, murisin sessiz kalması 'denkleştirme yapılmasını istediği' anlamına gelir.

Key Concept

Mirasta Denkleştirme Karinesi
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

Muris (M)(M), sağlığında çocuklarından (A)(A)'ya bir eczane açarak meslek hayatına atılması için 1.500.0001.500.000 TL tutarında sermaye sağlamıştır. (M)(M), bu kazandırmayı yaparken veya daha sonra bu değerin miras payından mahsup edilip edilmeyeceği konusunda herhangi bir beyanda bulunmamıştır. (M)(M)'nin ölümü üzerine mirasın paylaşılması aşamasında, (A)(A)'ya yapılan bu kazandırmanın hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Altsoya yapılan sermaye niteliğindeki bu kazandırma, mirasbırakanın aksi yönde açık bir arzusu bulunmadığı sürece kanun gereği denkleştirmeye tabidir.

Answer

Altsoya yapılan sermaye niteliğindeki bu kazandırma, mirasbırakanın aksi yönde açık bir arzusu bulunmadığı sürece kanun gereği denkleştirmeye tabidir.
TMK m. 669/2 uyarınca; mirasbırakanın altsoyuna evlenme ve çeyiz, bir meslek veya sanat edinmesi için sermaye verilmesi veya bir işyeri kurulması gibi amaçlarla yaptığı kazandırmalar, aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda mirasbırakanın bir beyanı olmadığı için kanuni karine uyarınca bu sermaye denkleştirmeye dahil edilir.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın yapıldığı kişiyi belirleyin.
Kazandırma, muris (M)(M)'nin altsoyu olan (A)(A)'ya yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nda altsoy ile diğer mirasçılar için farklı denkleştirme karineleri öngörülmüştür.
2
Kazandırmanın niteliğini analiz edin.
Bir eczane açılması için verilen 1.500.0001.500.000 TL, bir meslek edinilmesi veya işyeri kurulması amacıyla verilen sermaye niteliğindedir.
TMK m. 669/2 kapsamında sermaye niteliğindeki kazandırmalar özel bir karineye tabidir.
3
Kanuni karineyi uygulayın.
Mirasbırakan aksini açıkça belirtmediği sürece, altsoya yapılan bu tür kazandırmaların miras payına mahsuben yapıldığı kabul edilir.
Mirasbırakanın susması, denkleştirmenin yapılacağı (iade edileceği) anlamına gelir.

Key Concept

Altsoyda Mirasta Denkleştirme Karinesi

Hints

1
Kazandırmanın kimin lehine (altsoy mu yoksa başka biri mi) yapıldığına dikkat edin.
2
Mirasbırakanın sessiz kalması durumunda, altsoy için denkleştirmenin 'asıl' mı yoksa 'istisna' mı olduğunu hatırlayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question

Muris (M)(M), sağlığında çocuklarından (A)(A)’ya ev kurması amacıyla 2.000.0002.000.000 TL tutarında nakit destek sağlamıştır. (M)(M), bu kazandırmayı yaparken veya daha sonra denkleştirme yükümlülüğüne ilişkin herhangi bir irade beyanında bulunmamıştır. (M)(M)'nin vefatı üzerine diğer mirasçı (B)(B), bu tutarın miras payından mahsup edilmesini istemektedir.

Bu duruma ilişkin Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mirasbırakanın altsoyuna ev kurması için verdiği bu sermaye niteliğindeki tutar, aksi mirasbırakan tarafından açıkça kararlaştırılmadığı sürece kanun gereği denkleştirmeye tabidir.

Answer

Mirasbırakanın altsoyuna ev kurması amacıyla yaptığı bu kazandırma, mirasbırakan tarafından aksi açıkça belirtilmediği sürece kanuni karine gereği mirasta denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, mirasbırakanın altsoyuna (çocukları, torunları vb.) verdiği çeyiz, sermaye, ev kurma veya borçtan kurtarma gibi kazandırmalar, mirasbırakan tarafından aksi açıkça belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda (M)(M) sessiz kaldığı için bu kazandırma kanun gereği denkleştirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliğini ve taraflarını belirleme
Mirasçı bir altsoydur (çocuk) ve kazandırma 'ev kurma' amaçlı sermaye niteliğindedir.
TMK m. 669/2'deki özel karinenin uygulanıp uygulanmayacağını anlamak için.
2
Mirasbırakanın iradesini kontrol etme
Mirasbırakan (M)(M) sessiz kalmıştır, denkleştirmeden muafiyet tanımamıştır.
Altsoy için mirasbırakanın iradesinin 'denkleştirilmesin' yönünde olup olmadığını tespit etmek gerekir.
3
Yasal karineyi uygulama
Altsoy söz konusu olduğunda sessiz kalma, denkleştirme yapılacağı anlamına gelir.
Yasal mirasçılar arasında adalet ve eşitliği sağlama amacı taşıyan TMK m. 669/2 hükmü gereği.

Key Concept

Altsoyun Mirasta Denkleştirme Yükümlülüğü (Kanuni Karine)

Practice More

Altsoy dışındaki mirasçılara (örneğin kardeşe) yapılan bir kazandırmada denkleştirme kurallarının nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

Mirasbırakan (M)(M), sağlığında iki çocuğundan biri olan (A)(A)'ya ticari bir taksi plakası alarak kendi işini kurması amacıyla 2.500.0002.500.000 TL tutarında nakdi bir kazandırma yapmıştır. (M)(M)'nin ölümü üzerine diğer mirasçı olan çocuk (B)(B), bu tutarın miras paylaşımında hesaba katılmasını talep etmektedir. (M)(M), sağlığında bu kazandırmanın denkleştirmeye tabi olup olmayacağı konusunda herhangi bir beyanda bulunmamıştır.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu olaydaki denkleştirme yükümlülüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A)(A) bir altsoy olduğu için, mirasbırakan tarafından açıkça aksi belirtilmedikçe, yapılan bu sermaye niteliğindeki kazandırmanın denkleştirmeye tabi olduğu kanunen asıldır.

Answer

Altsoy olan mirasçıya yapılan sermaye niteliğindeki kazandırmalar, mirasbırakan tarafından aksi açıkça belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre; altsoya (çocuklar, torunlar vb.) yapılan ve sermaye niteliği taşıyan (iş kurma, çeyiz, borç silme vb.) karşılıksız kazandırmalar, mirasbırakan tarafından denkleştirmeden muaf tutulmadığı sürece kanunen denkleştirmeye tabidir. Olayda (A)(A) bir altsoydur ve yapılan kazandırma iş kurma amaçlı bir sermayedir. Mirasbırakan aksi bir irade beyan etmediği için bu tutar paylaşma sırasında terekeye iade edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Mirasçıların sıfatını belirle.
Mirasçı (A)(A), mirasbırakanın altsoyudur (çocuğudur).
Türk Medeni Kanunu'nda altsoylar için özel bir denkleştirme karinesi öngörülmüştür.
2
Kazandırmanın niteliğini analiz et.
Kazandırma, 'kendi işini kurması amacıyla' yapılan bir 'sermaye' niteliğindedir.
TMK m. 669/2; evlenme, iş kurma gibi amaçlarla verilen sermayeyi denkleştirme kapsamında sayar.
3
Kanuni karineyi uygula.
Mirasbırakan aksini belirtmediği için (A)(A) bu tutarı denkleştirmek zorundadır.
Altsoy dışındaki mirasçılar için denkleştirme ancak mirasbırakanın bu yöndeki iradesiyle mümkünken, altsoylar için kanunen aksi ispatlanana kadar denkleştirme zorunludur.

Key Concept

Altsoyun Denkleştirme Yükümlülüğü ve Karinesi

Hints

1
TMK m. 669 uyarınca altsoy olan mirasçıların durumunu düşünün.
2
İş kurmak amacıyla verilen paranın 'sermaye' niteliğinde olup olmadığını ve bunun bir karine teşkil edip etmediğini hatırlayın.

Practice More

Eğer mirasbırakan bu parayı altsoyuna değil de eşine vermiş olsaydı denkleştirme karinesi nasıl değişirdi?
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

Mirasbırakan (M)(M), radyolog olan kızı (K)(K)’ya özel muayenehanesinde kullanması amacıyla tıbbi görüntüleme cihazları alması için sağlığında 5.000.0005.000.000 TL nakit vermiş, ancak bu kazandırmanın mirastan mahsup edilip edilmeyeceğine dair herhangi bir açıklama yapmamıştır. (M)(M)’nin ölümü üzerine geriye yasal mirasçı olarak kızı (K)(K) ve oğlu (O)(O) kalmıştır. Bu olayla ilgili olarak kızı (K)(K)’ya yapılan kazandırmanın akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kazandırma bir altsoya yapıldığı için, mirasbırakanın aksine açık bir arzusu bulunmadıkça kanun gereği denkleştirmeye tabidir.

Answer

Kazandırma bir altsoya yapıldığı için, mirasbırakanın aksine açık bir arzusu bulunmadıkça kanun gereği denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, mirasbırakanın altsoyu (çocukları, torunları vb.) lehine yapmış olduğu çeyiz, kuruluş sermayesi, borçtan kurtarma ve benzeri amaçlı kazandırmalar, mirasbırakan tarafından aksi açıkça belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda mirasbırakan bir açıklama yapmadığı için bu kanuni karine uyarınca kazandırma mirastan mahsup edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Mirasçıların sıfatını belirlemek
Mirasçı olan kızı (K) ve oğlu (O), mirasbırakanın altsoyudur (birinci zümre).
Denkleştirmede altsoy lehine özel bir kanuni karine öngörülmüştür.
2
Kazandırmanın niteliğini analiz etmek
Tıbbi cihazlar için verilen 5.000.0005.000.000 TL, bir meslek kurma veya kuruluş sermayesi niteliğindedir.
TMK m. 669/2, bu tür kazandırmaları denkleştirmeye tabi kalemler arasında saymaktadır.
3
Denkleştirme karinesini uygulamak
Mirasbırakan aksini belirtmediği için kızı (K), bu miktarı mirastan mahsup etmekle yükümlüdür.
Kanun, altsoy söz konusu olduğunda bu tür kazandırmaların miras payına mahsuben yapıldığını karine olarak kabul eder.

Key Concept

Mirasta Denkleştirme Karinesi (TMK m. 669)

Hints

1
Kızının bir 'altsoy' olduğunu ve yapılan kazandırmanın amacını (meslek kurma) düşünün.
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question

Muris (M)(M), sağlığında iki çocuğundan biri olan (A)(A)’nın mali durumu bozulan ve kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ticari işletmesini kurtarmak amacıyla (A)(A)’nın piyasaya olan 2.000.0002.000.000 TL tutarındaki borcunu ödeyerek onu bu yükten kurtarmıştır. Muris (M)(M), bu işlemi gerçekleştirirken denkleştirmeye ilişkin herhangi bir muafiyet veya aksi yönde bir irade beyanında bulunmamıştır. (M)(M)’nin vefatı üzerine diğer mirasçısı (B)(B), bu ödemenin miras paylaşımında hesaba katılmasını talep etmektedir.

Buna göre, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca söz konusu kazandırmanın akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Altsoyun borçtan kurtarılması, onun iktisadi durumunu düzeltmeye veya sürdürmeye yönelik bir kazandırma olduğundan, muris aksini açıkça belirtmedikçe kanun gereği denkleştirmeye tabidir.

Answer

Altsoyun borçtan kurtarılmasına yönelik kazandırma, muris tarafından aksine bir irade beyan edilmediği sürece kanuni karine gereği mirasta denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, mirasbırakanın miras payına mahsuben altsoyuna yapmış olduğu kuruluş sermayesi, bir borcun silinmesi veya borçtan kurtarılması gibi sağlararası kazandırmalar, aksi muris tarafından açıkça öngörülmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda (A)'nın ticari borcunun ödenmesi bu kapsamda bir 'borçtan kurtarma'dır ve muris muafiyet öngörmediği için denkleştirme zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırma yapılan kişinin sıfatını belirle.
Kazandırma murisin altsoyu (çocuğu) olan (A)'ya yapılmıştır.
Altsoya yapılan kazandırmalarda TMK m. 669/2'deki özel karine uygulanır.
2
Kazandırmanın niteliğini ve amacını analiz et.
Kazandırma, altsoyun ticari işletmesini kurtarmak amacıyla yapılan bir 'borçtan kurtarma' işlemidir.
TMK m. 669/2; çeyiz, kuruluş sermayesi veya borçtan kurtarma gibi işlemleri denkleştirme kapsamında sayar.
3
Murisin aksi yönde bir iradesi olup olmadığını kontrol et.
Olayda muris (M)'nin denkleştirmeden muafiyet yönünde bir beyanı bulunmamaktadır.
Karinenin aksine irade ispatlanmadığı sürece denkleştirme yükümlülüğü devam eder.
4
Sonucu Türk Medeni Kanunu hükmüyle eşleştir.
Yapılan kazandırma miras payına mahsuben yapılmış sayılır ve denkleştirmeye tabi tutulur.
Yasal düzenleme altsoyu korumak yerine mirasçılar arası eşitliği sağlamayı amaçlar.

Key Concept

Mirasta Denkleştirme Karinesi (TMK m. 669/2)
Question 11Question

Muris (M), hayattayken üç mirasçısından biri olan kızı (K)’ya, mimarlık eğitimini tamamlamasının ardından kendi bağımsız ofisini kurabilmesi ve mesleki donanımını sağlaması amacıyla 2.500.0002.500.000 TL nakdi sermaye vermiştir. Muris (M) bu kazandırmayı yaparken denkleştirme yükümlülüğüne dair herhangi bir açıklama yapmamış veya bu konuda bir tasarrufta bulunmamıştır. Muris (M)’nin ölümü üzerine diğer mirasçılar bu tutarın miras payından mahsup edilmesini talep etmektedir.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, bu kazandırmanın mirasta denkleştirme karşısındaki durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Altsoyun refahını sağlamaya yönelik kuruluş sermayesi niteliğindeki bu kazandırma, murisin aksi yönde açık bir arzusu bulunmadığı için denkleştirmeye tabidir.

Answer

Altsoyun refahını sağlamaya yönelik kuruluş sermayesi niteliğindeki bu kazandırma, murisin aksi yönde açık bir arzusu bulunmadığı için denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, altsoya (çocuklar, torunlar vb.) yapılan çeyiz, kuruluş sermayesi, borçtan kurtarma gibi refah sağlamaya yönelik büyük kazandırmalar, muris aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda muris mimarlık ofisi için sermaye vermiş ve herhangi bir 'iade edilmeyecek' beyanında bulunmamıştır. Bu durumda kanuni karine uyarınca iade/mahsup (denkleştirme) zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliğini ve tarafını belirleme
Kazandırma bir altsoya (kız evlat) ve mesleki hayata atılması için kuruluş sermayesi niteliğinde yapılmıştır.
TMK m. 669/2'nin uygulanabilmesi için kazandırmanın altsoya ve belirli amaçlarla (çeyiz, kuruluş sermayesi, borçtan kurtarma vb.) yapılması gerekir.
2
Kanuni karineyi tespit etme
Türk Medeni Kanunu'na göre altsoya yapılan bu tür kazandırmaların miras payına mahsuben yapıldığı kabul edilir.
Yasa koyucu, murisin altsoyları arasında eşitliği korumayı amaçlamış ve bu tür büyük kazandırmaları denkleştirme yükümlülüğüne bağlamıştır.
3
Murisin iradesini kontrol etme
Muris (M), kazandırma sırasında denkleştirme yapılmayacağına dair bir beyanda bulunmamıştır.
Kanuni karinenin çürütülebilmesi için murisin 'denkleştirme dışı tutma' yönündeki açık iradesi gerekir; sessiz kalınması durumunda denkleştirme asıldır.
4
Hukuki sonucu bağlama
Söz konusu 2.500.0002.500.000 TL, miras paylaşımında kızın payından indirilir veya terekeye iade edilir.
Şartlar oluştuğu için mirasçılar arasında denkleştirme yükümlülüğü doğmuştur.

Key Concept

Altsoyun Mirasta Denkleştirme Yükümlülüğü ve Kanuni Karine
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question

Muris (M)(M), sağlığında üç çocuğundan biri olan (O)(O)’ya, kendi hayvancılık işletmesini kurması ve mesleki hayatına atılması amacıyla 500.000500.000 TL nakit para vermiştir. Muris (M)(M) öldüğünde, mirasın paylaşılmasına ilişkin bıraktığı vasiyetnamede bu kazandırma hakkında herhangi bir açıklama yapmamıştır. Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, bu kazandırmanın mirasta denkleştirilmesi (iadesi) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Altsoya yapılan ve sermaye niteliği taşıyan bu kazandırma, muris tarafından aksi açıkça belirtilmediği sürece kanun gereği denkleştirmeye tabidir.

Answer

Altsoya yapılan ve kuruluş sermayesi niteliğinde olan kazandırmalar, muris aksini belirtmedikçe kanuni bir karine olarak denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu m. 669/2'ye göre, mirasbırakanın altsoyuna verdiği kuruluş sermayesi, çeyiz veya borçtan kurtarma amacı taşıyan önemli miktardaki kazandırmalar, aksine bir açıklama bulunmadıkça denkleştirmeye tabidir. Olayda (O) bir altsoydur ve işletme kurması için verilen para sermaye niteliğindedir, bu nedenle kanun gereği denkleştirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın yapıldığı kişiyi belirleyin.
Kazandırma murisin altsoyu (çocuğu) olan (O)'ya yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nda altsoy için özel bir denkleştirme karinesi öngörülmüştür.
2
Kazandırmanın niteliğini analiz edin.
İşletme kurmak amacıyla verilen 500.000500.000 TL, bir 'kuruluş sermayesi' niteliğindedir.
TMK m. 669/2 uyarınca çeyiz, kuruluş sermayesi veya borçtan kurtarma gibi amaçlarla yapılan kazandırmalar denkleştirme kapsamındadır.
3
Murisin iradesini kontrol edin.
Muris (M), bu kazandırmanın denkleştirme dışı kalacağına dair bir açıklama yapmamıştır.
Altsoy için denkleştirme yükümlülüğünden kurtulmak ancak murisin bu yöndeki açık iradesiyle mümkündür.

Key Concept

Altsoyun Mirasta Denkleştirme Yükümlülüğü Karinesi

Hints

1
Türk Medeni Kanunu'nda altsoya (çocuklara) yapılan bazı kazandırmaların iade edilmesi gerektiğine dair bir 'varsayım' vardır.
2
İş kurmak veya meslek edinmek için verilen büyük meblağlı paralar 'kuruluş sermayesi' sayılır ve denkleştirmeye tabidir.

Practice More

Mirasçıların denkleştirme borcunu ayın olarak (malın kendisini vererek) mı yoksa değer olarak (parayı mahsup ederek) mi ödeyeceğine dair kuralları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 13Question

Muris (M)(M)'nin üç çocuğu (A)(A), (B)(B) ve (C)(C) bulunmaktadır. (M)(M), sağlığında oğlu (A)(A)'nın iflasın eşiğine gelen ticari işletmesini kurtarmak ve mesleki itibarını korumasını sağlamak amacıyla (A)(A)'nın 2.000.0002.000.000 TL tutarındaki borcunu ödemiştir. (M)(M)'nin ölümünden sonra (A)(A), mirası kayıtsız şartsız reddetmiş; bu durumda (A)(A)'nın yerini kendi çocuğu (T)(T) almıştır. Yapılan bu kazandırmanın denkleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mirasçılık sıfatını kaybeden (A)(A)'nın yerine geçen (T)(T), kendisine doğrudan bir kazandırma yapılmamış olsa dahi, (A)(A)'ya yapılan 2.000.0002.000.000 TL'lik ödemeyi denkleştirmekle yükümlüdür.

Answer

Mirasçılık sıfatını kaybeden (mirası reddeden) kişinin yerine geçen halefi, kendisine bir kazandırma yapılmamış olsa bile, asıl mirasçının almış olduğu ve denkleştirmeye tabi olan kazandırmayı denkleştirmekle yükümlüdür.
Türk Medeni Kanunu'nun 673. maddesi, bir mirasçının mirasçılık sıfatını kaybetmesi (ret, yoksunluk, çıkarma) durumunda, onun yerine mirasçı olan kişilerin, o mirasçıya yapılmış olan denkleştirmeye tabi kazandırmaları geri vermekle yükümlü olduğunu belirtir. Olayda (A)'nın borçlarının (M) tarafından ödenmesi, altsoy lehine bir denkleştirme karinesi oluşturur (TMK m. 669/2) ve bu yükümlülük (A)'nın mirası reddetmesiyle halefi (T)'ye geçer.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliğinin belirlenmesi
Altsoy (A)'ya yapılan borçtan kurtarma işlemi sermaye niteliğindedir.
TMK m. 669/2 gereği altsoya borçtan kurtarma amacıyla yapılan kazandırmalar, denkleştirme karinesine tabidir.
2
Mirasın reddinin etkisinin incelenmesi
(A) mirası reddederek mirasçılık sıfatını kaybetmiştir.
Mirasın reddi, mirasçıyı miras dışı bırakır ve payı haleflerine geçer.
3
Haleflerin yükümlülüğünün değerlendirilmesi
(A)'nın yerine geçen (T), denkleştirme borcundan sorumlu olur.
TMK m. 673 uyarınca mirasçılık sıfatını kaybedenin yerine geçenler, onun aldığı kazandırmaları denkleştirmek zorundadır.

Key Concept

Mirasta Denkleştirmede Halefiyet (TMK m. 673)

Practice More

Mirasçılık sıfatının 'mirastan çıkarma' (ıskat) yoluyla kaybedilmesi durumunda da aynı kuralın uygulanıp uygulanmayacağını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question

Muris (M)(M), sağlığında bir teknoloji girişimi (startup) kurmak isteyen kızı (K)(K)’ya 4.000.0004.000.000 TL sermaye vermiş; aynı dönemde eşi (E)(E)’ye de bir hayır kurumu yararına düzenlenen müzayededen satın aldığı 2.000.0002.000.000 TL değerindeki bir tabloyu hediye etmiştir. (M)(M), vefat ettiğinde bu kazandırmaların miras payından mahsup edilip edilmeyeceğine dair herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Buna göre, Türk Medeni Kanunu’nun mirasta denkleştirmeye ilişkin hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kızı (K)(K), sermaye niteliğindeki bu kazandırmayı mirasta denkleştirmekle yükümlüdür; eş (E)(E) ise (M)(M)’nin bu yönde açık bir talimatı bulunmadığı için aldığı tabloyu denkleştirmekle yükümlü değildir.

Answer

Kızı (K)(K)'nın sermaye niteliğindeki kazandırma için denkleştirme ile yükümlü olması, eş (E)(E)'nin ise murisin açık bir arzusu olmadığı sürece yükümlü olmaması ifadesi doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, murisin altsoyuna (çocukları, torunları vb.) sağlığında verdiği kuruluş sermayesi, borçtan kurtarma veya benzeri amaçlı kazandırmalar, muris aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda kızı (K)(K)'ya verilen teknoloji girişimi sermayesi bu kapsama girer. Ancak aynı maddenin 1. fıkrası uyarınca, altsoy dışındaki diğer yasal mirasçılar (örneğin eş) sadece murisin denkleştirme yönünde açık bir arzusu olduğu ispat edilirse bu yükümlülük altına girer. Muris (M)(M) sessiz kaldığı için kızı yükümlü, eşi ise yükümlü değildir.

Step-by-Step Solution

1
Mirasçıların sıfatı ve kazandırmanın niteliği tespit edilir.
KK murisin altsoyu (kızı), EE ise murisin eşidir. KK'ya yapılan ödeme 'iş kurma sermayesi' niteliğindedir.
Mirasta denkleştirme kuralları, mirasçının altsoy olup olmamasına göre farklılık gösterir.
2
TMK m. 669/2 (Altsoy için denkleştirme karinesi) uygulanır.
KK, altsoy olduğu ve aldığı değer sermaye niteliği taşıdığı için aksi muris tarafından belirtilmedikçe denkleştirme ile yükümlüdür.
Kanun koyucu, altsoya yapılan büyük miktarlı ve sermaye niteliğindeki kazandırmaların diğer mirasçılardan mal kaçırmak için değil, miras payına mahsuben yapıldığını varsayar.
3
TMK m. 669/1 (Genel kural) diğer mirasçı (EE) için değerlendirilir.
(E)(E), altsoy dışındaki bir yasal mirasçıdır. Muris, bu tablonun denkleştirilmesini istediğine dair bir beyanda bulunmamıştır.
Altsoy dışındaki yasal mirasçılar, sadece murisin bu yönde bir iradesi (talimatı) olduğu kanıtlanırsa denkleştirme ile yükümlü olurlar.
4
Hukuki sonuçlar sentezlenir.
KK denkleştirme yükümlüsü, EE ise yükümlü değildir.
Olayda murisin sessiz kalması, altsoy için yükümlülüğü (karine gereği) doğururken, eş için yükümlülüğü (karine eksikliği nedeniyle) engeller.

Key Concept

Altsoy lehine mirasta denkleştirme karinesi ve diğer yasal mirasçıların durumu
Question 15Question

Muris (M)(M), sağlığında yasal mirasçıları olan kızı (K)(K) ve eşi (E)(E) lehine bazı karşılıksız kazandırmalar yapmıştır. (M)(M), kızı (K)(K)’nın yurt dışındaki prestijli bir sanat akademisinde aldığı ve ailenin mali gücü ile alışılmış yaşam standartlarını önemli ölçüde aşan yüksek lisans eğitim giderleri için 3.000.0003.000.000 TL harcamıştır. Eşi (E)(E)’ye ise yatırım amaçlı bir taşınmaz bağışlamıştır. (M)(M) vefat ettiğinde mirasta denkleştirme konusunda herhangi bir beyanda bulunmamıştır.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kızı (K)(K)’ya yapılan olağanüstü eğitim harcaması, muris tarafından aksi belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir; eşi (E)(E)’ye yapılan bağışta ise denkleştirme ancak murisin bu yöndeki iradesinin ispatlanmasıyla mümkündür.

Answer

Kızı (K)’ya yapılan olağanüstü eğitim harcaması, muris tarafından aksi belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir; eşi (E)’ye yapılan bağışta ise denkleştirme ancak murisin bu yöndeki iradesinin ispatlanmasıyla mümkündür.
Türk Medeni Kanunu'nun 671. maddesi uyarınca, altsoyun (çocukların) eğitim giderleri kural olarak denkleştirmeye tabi değildir; ancak bu giderler ailenin mali durumuna göre 'olağan sınırları' aşıyorsa, murisin aksi yönde bir iradesi bulunmadığı sürece denkleştirmeye (iadeye) tabi olur. Öte yandan, TMK 669. maddesi altsoy lehine bir denkleştirme karinesi öngörmüştür. Eş, altsoy olmadığı için, ona yapılan kazandırmaların denkleştirilebilmesi murisin bu yöndeki iradesinin ispatlanmasına bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kızın (Altsoy) eğitim harcamasını analiz et.
Olağanüstü eğitim gideri (3.000.000 TL).
TMK 671/2'ye göre, çocukların alışılmış sınırları aşan eğitim giderleri, muris aksi bir arzu açıklamadıkça denkleştirmeye tabidir.
2
Eşin (Altsoy olmayan mirasçı) bağışını analiz et.
Taşınmaz bağışı.
TMK 669/1 uyarınca yasal mirasçılar denkleştirme ile yükümlüdür ancak 669/2'deki iade karinesi sadece altsoy içindir. Eş için murisin denkleştirme iradesi gerekir.
3
Denkleştirme değerini kontrol et.
Mirasın açıldığı andaki değer esas alınır.
TMK 673 uyarınca hesaplama mirasın açıldığı anki değer üzerinden yapılır.

Key Concept

Altsoyun olağanüstü eğitim giderlerinde denkleştirme karinesi ve altsoy dışındaki mirasçıların denkleştirme statüsü.

Practice More

Mirasta denkleştirme ve tenkis davalarının farklarını, özellikle iade yükümlülüğü ve hak düşürücü süreler bakımından karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 16Question

Mirasbırakan (M), kızı (K)'ye bir lojistik şirketi kurarak ticari hayata atılması amacıyla mülkiyetindeki bir depoyu ve 33 adet tırı sağlığında bedelsiz olarak devretmiştir. (M), bu devir işlemi sırasında söz konusu malların miras payına mahsup edilmeyeceği yönünde herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. (M)'nin ölümünden sonra diğer yasal mirasçısı olan oğlu (O), terekenin paylaşımı sırasında bu kazandırmanın dikkate alınmasını talep etmektedir.

Buna göre, somut olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu kazandırma kanun gereği denkleştirmeye tabidir ve iade yükümlüsü olan (K), dilerse malları aynen terekeye iade etme dilerse de değerlerini miras payından indirme seçimlik hakkına sahiptir.

Answer

Altsoya verilen ticari işletme/kuruluş sermayesinin yasal karine gereği denkleştirmeye (iadeye) tabi olduğu ve yükümlünün aynen iade veya değerden mahsup etme seçimlik hakkının bulunduğu ifade eden seçenektir.
Doğru ifade, altsoya yapılan söz konusu kazandırmanın TMK'nın 669. maddesinin 2. fıkrasındaki yasal karine uyarınca kendiliğinden denkleştirmeye tabi olduğunu ve TMK'nın 671. maddesine göre iade yükümlüsüne aynen iade veya bedelini miras payından indirme konusunda seçimlik hak tanındığını tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın türünü ve tarafların sıfatını belirlemek
Mirasbırakan (M), yasal mirasçısı ve altsoyu olan kızı (K)'ye bedelsiz olarak kuruluş sermayesi (lojistik şirketi için depo ve tır) vermiştir.
Mirasta denkleştirme kurallarının (özellikle altsoy lehine olan yasal karinenin) uygulanıp uygulanmayacağının tespiti için zorunludur.
2
Denkleştirme karinesinin şartlarını kontrol etmek
Türk Medeni Kanunu m. 669/2 uyarınca, altsoya çeyiz, kuruluş sermayesi veya malvarlığı devri gibi karşılıksız kazandırmalar, muris aksini belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda M'nin aksi yönde bir beyanı yoktur.
Kazandırmanın ihtiyari mi yoksa zorunlu mu iade edileceğini netleştirmek.
3
İade yöntemini ve seçimlik hakkı tespit etmek
TMK m. 671 gereğince geri vermekle yükümlü olan mirasçı (K), dilerse aldığı malı aynen iade eder, dilerse payından fazla olsa da değerini mahsup ettirir. Bu hak talep eden (O)'ya değil, iade yükümlüsü (K)'ye aittir.
Olayın ikinci boyutu olan iade biçiminin hukuki dayanağını bulmak.

Key Concept

Altsoy için Yasal Denkleştirme Karinesi ve İadede Seçimlik Hak
Question 17Question

Mirasbırakan (M), sağlığında sahip olduğu donanımlı sera işletmesini, ziraat mühendisi olan oğlu (O)'ya mesleki faaliyetini yürütmesi ve kendi işini kurması amacıyla bedelsiz olarak devretmiştir. (M)'nin vefatı sonrasında, geride yasal mirasçı olarak (O) ile birlikte kızı (K) ve eşi (E) kalmıştır. (M), söz konusu devri yaparken işlemin miras payından mahsup edilmeyeceğine veya denkleştirmeden muaf tutulduğuna dair herhangi bir irade açıklamasında bulunmamıştır.

Buna göre, (O)'ya yapılan bu kazandırmanın miras paylaşımındaki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu kazandırma bir altsoya kuruluş sermayesi olarak yapıldığı için kanun gereği denkleştirmeye tabidir; geri verme yükümlüsü olan (O) dilerse serayı aynen terekeye iade eder, dilerse değerini miras payından mahsup ettirir.

Answer

Kazandırmanın kanun gereği denkleştirmeye tabi olduğu ve geri verme yükümlüsünün aynen iade veya değerinden mahsup ettirme konusunda seçimlik hakkı bulunduğu ifade edilen seçenektir.
Türk Medeni Kanunu madde 669 uyarınca; mirasbırakanın kuruluş sermayesi vermek veya bir malvarlığını devretmek gibi karşılık almaksızın altsoyuna yapmış olduğu kazandırmalar, aksi açıkça belirtilmiş olmadıkça yasal karine gereği denkleştirmeye (iadeye) tabidir. İadenin nasıl yapılacağı ise TMK madde 671'de düzenlenmiş olup, kanun bu hakkı iade yükümlüsüne vermiştir: Denkleştirme yükümlüsü dilerse malı aynen terekeye iade eder, dilerse payından fazla olsa bile değerini öder.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliğini ve kime yapıldığını belirleme
Kazandırma, altsoy olan oğula (O) 'kuruluş sermayesi' (sera işletmesi) niteliğinde yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'na göre altsoya yapılan çeyiz, kuruluş sermayesi veya malvarlığı devirlerinde yasal denkleştirme karinesi uygulanır.
2
Mirasbırakanın iade yükümlülüğüne dair iradesini inceleme
Mirasbırakan (M), işlemin mahsup edilmeyeceğine dair açık bir beyanda bulunmamıştır.
Açık bir muafiyet beyanı olmadığı için TMK md. 669/2 uyarınca kazandırma zorunlu olarak denkleştirmeye tabidir.
3
Denkleştirmenin nasıl yapılacağını (iade usulünü) tespit etme
TMK md. 671 uyarınca denkleştirme yükümlüsü olan (O), serayı dilerse aynen iade edebilir, dilerse miras payından mahsup edilmek üzere değerini verebilir.
Kanun koyucu, iade yöntemini doğrudan kazandırmayı alan mirasçının (yükümlünün) seçimine bırakmıştır.

Key Concept

Altsoya Yapılan Kazandırmalarda Denkleştirme Karinesi ve İade Usulü
Question 18Question

Varlıklı bir iş insanı olan (K), sağlığında bilgisayar mühendisi oğlu (Y)'nin bir siber güvenlik firması kurabilmesi için ona geniş çaplı sunucu sistemleri satın almış ve işletme sermayesi olarak 4.500.0004.500.000 TL tutarında karşılıksız ödeme yapmıştır. (K)'nin vefatı üzerine mirasçı sıfatıyla sadece oğulları (Y) ve (Z) hayatta kalmıştır. Terekede yapılan incelemelerde (K)'nin, söz konusu ödemelerin ve sunucu sistemlerinin iadesine ilişkin herhangi bir irade açıklamasında bulunmadığı saptanmıştır. Mirasın paylaştırılması aşamasında (Y), bu malvarlığı değerlerinin diğer mirasçı (Z)'nin saklı payını ihlal etmediğini, bu nedenle miras paylaşımında herhangi bir hesaplaşmaya konu edilemeyeceğini savunmaktadır.

Bu olayla ilgili miras hukuku kuralları çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (Y)'ye sağlanan bu imkânlar kuruluş sermayesi niteliği taşıdığından altsoy için öngörülen kanuni karine uyarınca denkleştirmeye tabidir; (Y), sunucuları aynen terekeye dâhil etme veya bedelini kendi miras payından mahsup ettirme hususunda seçimlik hakka sahiptir.

Answer

Kuruluş sermayesi niteliğindeki bu kazandırma altsoya yapıldığı için aksi belirtilmediğinden kanuni karine gereği denkleştirmeye tabidir ve iade yükümlüsü olan (Y)'nin aynen iade ile mahsup arasında seçimlik hakkı vardır.
Doğru seçenek, Türk Medeni Kanunu'nun 669. ve 673. maddelerini tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır. Bir altsoy olan (Y)'ye şirket kurması için sağlanan sermaye ve donanım desteği 'kuruluş sermayesi' kapsamındadır. Altsoya yapılan bu tür kazandırmalar, mirasbırakan tarafından 'denkleştirmeye tabi tutulmayacağı' açıkça ifade edilmedikçe yasal karine gereği denkleştirmeye tabidir. İade yükümlülüğünün yerine getirilmesinde ise TMK 673 uyarınca yükümlü mirasçıya seçimlik hak tanınmıştır; mirasçı malı aynen iade etmeyi veya bedelini miras payından indirtmeyi (mahsup) bizzat kendisi seçer.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliği ve kime yapıldığını tespit et
Siber güvenlik firması kurmak için verilen sunucu ve sermaye 'kuruluş sermayesi' niteliğindedir. Kazandırma 'altsoya' (oğula) yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nda denkleştirme kuralları, kazandırmanın niteliğine ve hangi mirasçı grubuna yapıldığına göre farklı karinelere bağlanmıştır.
2
TMK 669 altsoy karinesini uygula
Mirasbırakan iade edilmeyeceğini açıkça belirtmediği sürece, altsoya yapılan bu tür kazandırmalar yasa gereği doğrudan denkleştirmeye tabidir.
Altsoy dışındaki mirasçılarda denkleştirme iradesi aranırken, altsoyda denkleştirme asıldır (kanuni karine).
3
Denkleştirmede iade usulünü (TMK 673) belirle
Kazandırmayı alan mirasçı (Y), dilerse aldığını aynen terekeye iade edebilir, dilerse değerinin miras payından mahsup edilmesini tercih edebilir.
Kanun koyucu, iade yöntemini belirleme konusunda seçimlik hakkı kazandırmayı elinde bulunduran (iade yükümlüsü) mirasçıya vermiştir.

Key Concept

Mirasta Denkleştirme ve Altsoy Karinesi
Estimated Time:1m 30s