Adi Şirket (Kuruluş, Yönetim, Temsil ve Sona Erme)

24 questions

Kaan, Levent ve Murat, bir e-ticaret platformu üzerinden el yapımı deri ürünleri satmak amacıyla aralarında bir adi şirket kurmuşlardır. Şirket faaliyetleri kapsamında, ürünlerin depolanması ve dağıtımı için çeşitli hukuki işlemler yapılması planlanmaktadır.

Bu adi şirket ve ortakların durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

E-ticaret faaliyetleri nedeniyle üçüncü kişilere karşı ortaya çıkan borçlardan ötürü ortakların sorumluluğu sınırsız, müteselsil ve ikinci derecedendir.

Ortaklar arasında önceden kararlaştırılmış bir devam kaydı mevcut olmasa dahi, ortaklardan herhangi birinin kısıtlanması veya iflas etmesi adi şirketi sona erdirmez.

Adi şirketin tüzel kişiliği bulunmadığından, faaliyetler kapsamında kullanılacak ticari aracın trafik siciline doğrudan şirketin adıyla tescil edilmesi mümkün değildir.

Kurulan bu şirket ticari bir işletme hüviyetinde faaliyet gösterdiğinden, ilgili ticaret siciline tescili yapıldığı andan itibaren bağımsız bir tüzel kişilik kazanır.

Kaan'ın bu ortaklıktaki payını ve paya bağlı haklarını dışarıdan üçüncü bir şahsa devredebilmesi için sadece şirketin yönetim işlerini üstlenen ortağın onay vermesi yeterlidir.

Show answer & explanation

Answer: Adi şirketin tüzel kişiliği bulunmadığından, faaliyetler kapsamında kullanılacak ticari aracın trafik siciline doğrudan şirketin adıyla tescil edilmesi mümkün değildir.

Answer

Adi şirketin tüzel kişiliği bulunmadığı için kendi adına sicillere tescil işlemi yapılamaz, malvarlığı edinimleri ortaklar adına elbirliği mülkiyeti şeklinde gerçekleşir.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) düzenlemelerine göre adi şirketlerin bağımsız bir tüzel kişiliği (hak ehliyeti) bulunmamaktadır. Bu durumun en temel hukuki sonucu, adi şirketin kendi unvanıyla taraf ehliyetine sahip olamamasıdır. Dolayısıyla, adi şirket kendi adına tapu sicilinde mülkiyet edinemez, trafik sicilinde kendi adına araç tescil ettiremez ve mahkemelerde kendi adına dava açamaz. Şirket faaliyetleri için alınan her türlü mal veya hak, kanun gereği ortakların tamamı üzerinde elbirliği (iştirak halinde) mülkiyeti hükümlerine tabi olur ve sicillere doğrudan ortakların isimleriyle tescil edilir. Bu sebeple, ticari aracın tüzel kişilik yokluğu nedeniyle adi şirket adıyla tescil edilemeyeceğini belirten ifade hukuken tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

Adi şirketin hukuki niteliğini belirlemek

Adi şirket, ortakların müşterek amacını gerçekleştirmek için kurulan ancak tüzel kişiliği (bağımsız bir varlığı) bulunmayan bir kişi topluluğudur.

Olaydaki şirketin hak edinebilme kapasitesini (hak ehliyetini) tespit etmek için temel ilkenin belirlenmesi zorunludur.

Tüzel kişilik yokluğunun sonuçlarını değerlendirmek

Şirket kendi adına hak edinemez, borç altına giremez ve sicillerde (trafik, tapu vb.) kendi unvanıyla taraf olamaz.

Ticari araç alımında tescil işleminin kimin adına yapılacağının yasal dayanağını ortaya koymak.

Seçenekleri TBK ve TTK hükümleri ışığında analiz etmek

Araç tescilinin şirket adına yapılamayacağı ifadesi doğru bulunurken; diğer seçeneklerde yer alan ikinci dereceden sorumluluk, tescille tüzel kişilik kazanma, pay devrinde oybirliği aranmaması ve kısıtlanmanın sona erme sebebi olmaması ifadelerinin kanuna aykırı olduğu saptandı.

Doğru seçeneği kesinleştirmek ve çeldiricileri çürütmek.

Key Concept

Adi Şirkette Tüzel Kişilik Yokluğu ve Hukuki Sonuçları

Question 22Question →

Dr. Kemal, Dr. Leyla ve Dr. Mesut, ortak bir poliklinik işletmek amacıyla aralarında yazılı veya sözlü özel bir şekil şartına tabi olmaksızın bir adi şirket kurmuşlardır. Şirket sözleşmesinde, ortaklığın yönetimi için yalnızca Dr. Kemal yetkilendirilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre, bu adi şirketin yapısı, işleyişi ve sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Satın alınan tıbbi cihazlar ve kiralanan mülkler, ortakların şahsi malvarlıklarından bağımsız olarak doğrudan "Poliklinik Adi Ortaklığı" tüzel kişiliği adına tescil edilir.

Ortaklık faaliyetlerinden doğan borçlardan dolayı alacaklıların öncelikle şirketin malvarlığına başvurması zorunlu olup, ortakların kişisel malvarlıklarına ancak ikinci derecede başvurulabilir.

Dr. Mesut, sermaye şirketlerinde olduğu gibi, diğer ortakların onayına ihtiyaç duymaksızın ortaklık payını üçüncü bir hekime serbestçe devrederek ortaklıktan ayrılabilir.

Sözleşmede yönetici olarak yalnızca Dr. Kemal atandığı için, olağan işlemlerde ortaklığı üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisinin de kural olarak ona ait olduğu kabul edilir.

Ortaklık sözleşmesinde aksine bir düzenleme bulunmasa bile, ortaklardan birinin vefat etmesi ortaklığı sona erdirmez; mirasçılar doğrudan merhum ortağın yerine geçer.

Show answer & explanation

Answer: Sözleşmede yönetici olarak yalnızca Dr. Kemal atandığı için, olağan işlemlerde ortaklığı üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisinin de kural olarak ona ait olduğu kabul edilir.

Answer

Sözleşmede yalnızca bir kişi yönetici atandığında, olağan işlemlerde temsil yetkisinin de karine olarak bu yöneticiye ait olduğunu belirten ifade doğrudur.

Doğru seçenek, adi şirketlerde iç ilişkideki yönetim yetkisinin dış ilişkideki temsil yetkisini de kapsadığına dair yasal karineyi doğru yansıtmaktadır. Türk Borçlar Kanunu'na göre, idare yetkisi kendisine bırakılan ortak veya ortakların, kural olarak olağan işlemlerde ortaklığı üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisine de sahip oldukları kabul edilir.

Step-by-Step Solution

Adi şirketin temel hukuki niteliğini (tüzel kişiliğinin olmadığını ve güven ilişkisine dayandığını) hatırla.

Tüzel kişilik olmadığı için şirket kendi adına tapu/sicil kaydı yapamaz ve ortaklar borçlardan dolayı birinci dereceden ve müteselsilen sorumludur.

Ticaret şirketleri (kolektif, anonim vb.) ile adi şirket arasındaki en temel ayrım noktalarını tespit etmek.

Ortaklık yapısındaki değişiklikler ve sona erme hallerini değerlendir.

Sermaye şirketlerinin aksine pay devri izne (oybirliğine) tabidir ve aksi kararlaştırılmadıkça ölüm ortaklığı sona erdirir.

Seçeneklerdeki yapısal değişiklik iddialarının (serbest pay devri, mirasçıların otomatik katılımı) adi şirket ruhuna aykırı olduğunu doğrulamak.

İç ilişkideki yönetim yetkisinin dış ilişkideki (üçüncü kişilerle) temsil yetkisine etkisini incele.

TBK m. 637'ye göre, yönetici olarak atanan ortağın aynı zamanda temsil yetkisine sahip olduğu karinesi geçerlidir.

Yönetim ve temsil arasındaki kanuni bağlayıcılığı uygulayarak doğru ifadeyi bulmak.

Key Concept

Adi Şirketlerde Yönetim ve Temsil Karinesi ile Tüzel Kişilik Yokluğunun Sonuçları

Estimated Time:1m 15s

Question 23Question →

Furkan, Gamze ve Hakan, bir yazılım projesi geliştirmek ve bu projeyi pazarlamak amacıyla aralarında sözlü olarak anlaşarak bir adi ortaklık kurmuşlardır. Ortaklık sözleşmesinde yönetime, temsile ve kâr-zarar paylaşımına ilişkin herhangi bir özel düzenleme yapılmamıştır. Projenin yürütülmesi sürecinde Furkan, ortaklık faaliyeti için gerekli olan donanım temini amacıyla toptancı bir şirketle bütün ortaklar adına alım sözleşmesi yapmıştır. Bir süre sonra Hakan, ortaklık payını üniversiteden arkadaşı olan İrem'e devretmek istediğini bildirmiş; ayrıca Gamze'nin şahsi ticari faaliyetlerinden kaynaklanan bir borcu nedeniyle iflas ettiği öğrenilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre, bu adi ortaklığın yapısı, işleyişi ve ortakların işlemleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ortaklardan birinin bütün ortaklar adına üçüncü kişiyle yaptığı işlemden dolayı diğerlerinin borçlu kılınabilmesi temsil hükümlerine tabidir ve yönetim hakkına sahip ortağın temsil yetkisini de haiz olduğu karine olarak kabul edilir.

Adi ortaklığın bağımsız bir hak ehliyeti bulunduğundan, satın alınan bilgisayar donanımlarının mülkiyetinin ortaklar yerine doğrudan doğruya ortaklık tüzel kişiliği adına kaydedilmesi hukuki bir zorunluluktur.

Ticaret şirketlerinin genel özelliklerine uygun olarak, alacaklıların ortaklık borçları için öncelikle ortaklığın malvarlığına başvurması zorunlu olup, ortakların şahsi malvarlığına ancak ikinci dereceden başvurulabilir.

Tüzel kişilerde tacir sıfatının ticaret siciline tescil ile kazanılması kuralı gereğince, bu ortaklık ticaret siciline tescil edilmediği sürece tacir sıfatını kazanamaz ve ticari nitelikteki işlemleri geçerli sonuç doğurmaz.

Sermaye şirketlerine hakim olan temel ilkeler gereğince, Hakan'ın payını İrem'e devretmesi diğer ortakların onayına tabi olmadığı gibi, Gamze'nin iflas etmesi de ortaklığın sona ermesine yol açmaz.

Show answer & explanation

Answer: Ortaklardan birinin bütün ortaklar adına üçüncü kişiyle yaptığı işlemden dolayı diğerlerinin borçlu kılınabilmesi temsil hükümlerine tabidir ve yönetim hakkına sahip ortağın temsil yetkisini de haiz olduğu karine olarak kabul edilir.

Answer

Doğru olan ifade, yönetim yetkisine sahip ortağın temsil yetkisine de sahip olduğunun karine olarak kabul edildiği ve bütün ortaklar adına yapılan işlemlerin temsil hükümlerine tabi olduğunu belirten ifadedir.

Türk Borçlar Kanunu madde 637'ye göre, ortaklardan birinin bütün ortaklar adına üçüncü kişi ile işlem yapması halinde, diğer ortakların alacaklı veya borçlu sıfatı kazanması kural olarak temsil hükümlerine tabidir. Aynı madde gereği, kendisine yönetim görevi verilen veya sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı için kanun gereği bu hakka sahip olan her ortağın, ortaklığı üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisine sahip olduğu karine olarak kabul edilir. Bu durum iç ilişki olan yönetim ile dış ilişki olan temsili birbirine bağlayan temel adi ortaklık kuralıdır.

Step-by-Step Solution

Olaydaki ortaklık yapısının hukuki niteliğinin tespiti

Üç kişinin bir araya gelerek kurduğu yazılım projesi ortaklığı, tüzel kişiliği bulunmayan bir adi ortaklıktır.

Sözlü anlaşma yapılması ve tüzel kişilik tescili olmaması nedeniyle ilişkileri Türk Borçlar Kanunu'nun adi şirket hükümlerine tabidir.

Yönetim ve temsil karinesinin analizi

Furkan'ın sözleşme yapması, yönetim ve temsil yetkisi kapsamında değerlendirilmelidir.

TBK m. 637 uyarınca kendisine yönetim görevi verilen ortağın ortaklığı temsil yetkisine sahip olduğu karine olarak kabul edilir.

Ortaklığın sona erme ve pay devri şartlarının değerlendirilmesi

Hakan'ın pay devri oybirliğine tabidir ve Gamze'nin iflası ortaklığı kendiliğinden sona erdiren sebepler arasındadır.

Adi ortaklıkta sermaye şirketlerinin aksine kişi faktörü (delectus personae) önemlidir; bu nedenle pay devri serbest değildir ve iflas dağılma sebebidir (TBK m. 632 ve 639).

Seçeneklerin doğruluk durumunun eşleştirilmesi

Sadece temsil karinesine ilişkin cümlenin Türk Borçlar Kanunu hükümlerini doğru yansıttığı tespit edilmiştir.

Diğer seçenekler tüzel kişilik atfetme veya ticaret şirketlerine özgü kuralları (ikinci derece sorumluluk vb.) adi ortaklığa hatalı uygulama içermektedir.

Key Concept

Adi Şirkette Yönetim, Temsil, Sorumluluk ve Sona Erme Esasları

Question 24Question →

Bora, Ceyda ve Doğan, bir rüzgâr enerjisi santrali projesi için teknik ölçüm ve analiz hizmetleri sunmak amacıyla aralarında bir adi şirket kurmuşlardır. Buna göre, ortaklığın işleyişi, yönetimi, ortakların sorumluluğu ve ortaklığın sona ermesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından, ortaklar şirket borçlarından dolayı üçüncü kişilere karşı ancak şirkete getirdikleri sermaye oranında ve ikinci dereceden sorumludur.

Ortaklık, faaliyetleri kapsamında kullanacağı ölçüm cihazlarını, ticaret siciline tescil ettirmek şartıyla kendi tüzel kişiliği ve ticaret unvanı adına satın alabilir.

Yönetim yetkisi kendisine verilmiş olan ortağın, kural olarak üçüncü kişilere karşı bütün ortakları temsil etme yetkisine sahip olduğu kanunen kabul edilir.

Adi ortaklık, fiilen faaliyete başladığı an itibarıyla ortakların kişiliğinden bağımsız bir tacir sıfatı kazanır ve kendi adına iflasa tabi tutulabilir.

Sözleşmede aksine bir hüküm olmasa dahi, ortaklardan birinin iflas etmesi veya kısıtlanması şirketi sona erdirmez, yalnızca o ortağın ortaklıktan çıkarılmasını gerektirir.

Show answer & explanation

Answer: Yönetim yetkisi kendisine verilmiş olan ortağın, kural olarak üçüncü kişilere karşı bütün ortakları temsil etme yetkisine sahip olduğu kanunen kabul edilir.

Answer

Yönetim yetkisi kendisine verilmiş olan ortağın, kural olarak üçüncü kişilere karşı bütün ortakları temsil etme yetkisine sahip olduğu kanunen kabul edilir.

Doğru seçenek, Türk Borçlar Kanunu'nun adi şirketlere ilişkin temel bir kuralını ifade etmektedir. Adi ortaklıkta dış ilişkide temsili düzenleyen kanun hükmüne (m. 637) göre, iç ilişkide yönetim yetkisi kendisine verilmiş olan bir ortağın, aksine bir düzenleme bildirilmedikçe dış ilişkide de bütün ortakları temsil etme yetkisine sahip olduğu bir yasal karine olarak kabul edilmiştir. Bu kural, 'temsil karinesi' olarak adlandırılır ve üçüncü kişilerin iyi niyetini korumaya yöneliktir.

Step-by-Step Solution

Adi şirketin hukuki niteliğinin ve tüzel kişiliğinin değerlendirilmesi.

Adi şirketin tüzel kişiliği, ticaret unvanı ve kendi başına tacir sıfatı yoktur.

Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 620) uyarınca adi şirket yalnızca bir sözleşme ilişkisidir; bağımsız bir hak süjesi değildir.

Dış ilişkide ortakların sorumluluğunun analiz edilmesi.

Ortaklar şirket borçlarından dolayı birinci dereceden, sınırsız ve müteselsil sorumludur.

Şirketin kendi bağımsız malvarlığı bulunmadığından, alacaklıların önce şirkete başvurması (ikinci dereceden sorumluluk) kuralı adi şirketlerde uygulanmaz.

Yönetim ve temsil ilişkisinin kanuni karinesinin incelenmesi.

İç ilişkide yönetime yetkili olan ortağın, dış ilişkide de temsile yetkili olduğu kabul edilir.

TBK m. 637 uyarınca kanun koyucu, ticari hayatın pratikliği açısından yönetim yetkisinin kural olarak temsil yetkisini de kapsadığını karine olarak düzenlemiştir.

Sona erme hallerinin tespit edilmesi.

Aksine anlaşma yoksa iflas, kısıtlanma ve ölüm şirketi sona erdirir.

Adi şirket, şahıs unsurunun (intuitu personae) en yoğun olduğu şirket türü olduğundan ortakların şahsi durumlarındaki değişiklikler doğrudan ortaklığın varlığını etkiler.

Key Concept

Adi Ortaklıkta Temsil Karinesi ve Tüzel Kişilik Yokluğunun Sonuçları

PreviousPage 2 / 2

Adi Şirket (Kuruluş, Yönetim, Temsil ve Sona Erme)

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes