Question

Difficulty: MediumTacir Olmanın Hukuki Sonuçları

Tacir (A), bir ticari iş kapsamında Tacir (B) ile akdettiği sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın fahiş olduğunu, bu miktarın ödenmesinin ticari geleceğini tehlikeye sokacağını ve ekonomik mahvına yol açacağını ileri sürerek mahkemeden cezai şartın indirilmesini talep etmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, tacir olmanın hukuki sonuçları bağlamında bu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mahkeme, tacirin ekonomik olarak mahvolacağını tespit ederse dürüstlük kuralı ve hakkaniyet gereği cezai şartı uygun bir miktara indirebilir.
  2. B
    Söz konusu cezai şartın indirilmesi yasağı sadece ticaret şirketleri için geçerli olduğundan, gerçek kişi olan tacir (A) mahkemeden indirim talep edebilir.
  3. Tacir, her durumda basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlü olduğundan, kararlaştırılan cezai şartın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemez.Answer
  4. D
    Eğer tacir işletmesini esnaf işletmesi sınırları dahilinde bir hacimle yürütüyorsa, basiretli davranma yükümlülüğü ortadan kalkacağı için indirim talep edebilir.
  5. E
    Tacir, ticaret unvanını ticaret siciline tescil ettirmemişse basiretli iş adamı sayılmayacağı için cezai şartın indirilmesi davası açma hakkı saklıdır.

Answer

Tacir, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü altında olduğu için aşırı yüksek olsa dahi cezai şartın indirilmesini talep edemez.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 22. maddesi uyarınca, bir tacir, borçlandığı cezai şartın aşırı yüksek (fahiş) olduğu gerekçesiyle indirilmesini mahkemeden isteyemez. Bu kuralın temel dayanağı, TTK m. 18/2'de düzenlenen tacirin 'basiretli bir iş adamı gibi hareket etme' yükümlülüğüdür. Tacir, imzaladığı sözleşmenin ekonomik sonuçlarını öngörebilecek yetkinlikte kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Tarafların tacir sıfatının kontrol edilmesi
Olayda her iki tarafın da tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari bir işten kaynaklandığı tespit edilir.
Tacir olmanın özel sonuçlarının uygulanabilmesi için kişinin tacir sıfatına sahip olması gerekir.
2
Basiretli iş adamı ilkesinin uygulanması
Tacir (A), TTK m. 18/2 uyarınca kendi ticari faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlüdür.
Tacir, imzaladığı sözleşmedeki cezai şartın sonuçlarını önceden öngörmeli ve basiretli davranmalıdır.
3
TTK m. 22 hükmünün uygulanması
Kanun, tacirin fahiş olduğu gerekçesiyle ücret veya cezai şartın indirilmesini isteyemeyeceğini açıkça belirtir.
Bu hüküm, ticari hayatın güvenliğini ve sözleşmeye bağlılığı korumak amacıyla getirilmiş bir emredici kuraldır.

Key Concept

Tacirin Basiretli İş Adamı Gibi Davranma Yükümlülüğü ve Cezai Şartın İndirilememesi

Hints

1
Tacirin basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğünü hatırlayın.
2
Borçlar Kanunu'ndaki cezai şart indirimi kuralı ile Ticaret Kanunu m. 22 arasındaki ilişkiyi düşünün.

Practice More

Tacir olmanın diğer sonuçlarından olan 'iflasa tabi olma' ve 'ticari defter tutma' yükümlülüklerini de inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question