Question

Difficulty: MediumOligopolde Anlaşmalı Modeller

Oligopol piyasasında faaliyet gösteren firmaların kârlarını maksimize etmek amacıyla oluşturdukları merkezi kartel (centralized cartel) yapıları, teorik olarak bir monopol gibi davranarak endüstri kârını maksimize etseler de çoğu zaman istikrarsız bir nitelik sergilerler.

Buna göre, kartel anlaşmasına katılan bir firmanın, belirlenen üretim kotasının dışına çıkarak anlaşmayı gizlice bozmaya (hile yapmaya) yönelmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kartel tarafından belirlenen satış fiyatının firmanın marjinal maliyetinden yüksek olması nedeniyle, firmanın gizlice satacağı ek birimlerin marjinal kâr yaratmasıAnswer
  2. B
    Piyasa toplam talebinin fiyat esnekliğinin, kartelin kâr maksimizasyonu sağladığı üretim düzeyinde birden küçük olması
  3. C
    Kartel yönetiminin toplam üretimi, anlaşmaya katılan firmalar arasında ortalama maliyetleri eşitleyecek şekilde paylaştırması
  4. D
    Tüketici artığının, kartel tarafından belirlenen yüksek fiyat düzeyi nedeniyle minimum seviyeye inmiş olması
  5. E
    Düşük maliyetli fiyat liderliği modelinde olduğu gibi, en düşük maliyete sahip firmanın piyasa fiyatını tek başına belirleme yetkisine sahip olması

Answer

Kartel fiyatının firmanın marjinal maliyetinden yüksek olması nedeniyle ek üretimin kâr yaratması
Merkezi bir kartel yapısında, toplam kârı maksimize eden fiyat seviyesi (PP), anlaşmaya katılan her bir firmanın marjinal maliyetinden (MCMC) yüksektir. Eğer bir firma, diğerleri anlaşmaya sadık kalarak fiyatı sabit tutarken gizlice üretimini artırırsa, sattığı her ek birimden 'Fiyat - Marjinal Maliyet' (PMCP - MC) kadar ek kâr elde eder. Bu bireysel kâr artırma güdüsü, kartel anlaşmalarının içsel olarak istikrarsız olmasına ve bozulmasına yol açan temel iktisadi faktördür.

Step-by-Step Solution

1
Kartelin kâr maksimizasyonu koşulunu belirleme
Merkezi kartel, toplam marjinal hasılatın toplam marjinal maliyete eşit olduğu noktada (MRtoplam=MCMR_{toplam} = \sum MC) üretim yapar.
Kartel, tek bir monopol gibi davranarak endüstri kârını en üst düzeye çıkarmayı amaçlar.
2
Fiyat ve marjinal maliyet ilişkisini analiz etme
Eksik rekabet koşullarında fiyat daima marjinal hasılattan büyüktür (P>MRP > MR). Bu durumda, denge noktasında P>MCP > MC ilişkisi ortaya çıkar.
Negatif eğimli talep eğrisi nedeniyle fiyat, marjinal hasılatın üzerindedir.
3
Bireysel firma davranışını değerlendirme
Anlaşmaya sadık kalan diğer firmalar sayesinde piyasa fiyatı sabitken, bir firma gizlice üretimini artırırsa her ek birimden PMCP - MC kadar kâr elde eder.
Firmanın marjinal maliyeti kartel fiyatının altında olduğu sürece, üretim artışı firmanın toplam kârını artıracaktır.

Key Concept

Kartel İstikrarsızlığı ve Hile Güdüsü

Hints

1
Kartelin bir monopol gibi hareket ettiğini ve fiyatı marjinal maliyetin üzerinde belirlediğini düşünün.
2
Bir firmanın üretimini gizlice artırması durumunda, elde edeceği ek hasılat ile katlanacağı ek maliyet arasındaki farkı (marjinal kârı) değerlendirin.

Practice More

Pazar paylaşımı kartellerinde kotaların belirlenme kriterlerini ve barometrik fiyat liderliğinin özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question