Question

Difficulty: MediumSatın Alma Gücü Paritesi (SGP)

İktisadi kalkınma literatüründe, ülkeler arası gelir karşılaştırmalarında kullanılan Satın Alma Gücü Paritesi (SGPSGP), piyasa döviz kurlarının sadece belirli bir mal grubunun fiyatlarını yansıtmasından kaynaklanan sapmaları gidermeyi hedefler. Nominal döviz kurları ülkeler arasında tam bir satın alma gücü eşitliği sağlamaktan uzaktır; çünkü kurların belirlenmesinde rol oynayan ekonomik kalemler ile bir hanehalkının tüketim sepetinde yer alan kalemler birebir örtüşmemektedir.

Buna göre, piyasa döviz kurlarının belirlenme süreci ile ülkelerin genel fiyat düzeyinin yapısı arasındaki hangi temel farklılık, uluslararası refah karşılaştırmalarında SGPSGP yönteminin kullanılmasını zorunlu kılmaktadır?

  1. A
    Uluslararası kısa vadeli sermaye hareketlerinin (sıcak para), döviz kurlarını reel mal ve hizmet ticaretinden bağımsız ve daha oynak bir şekilde belirlemesi
  2. B
    Gelişmekte olan ülkelerde sanayi sektöründeki işgücü verimliliği artışının hizmetler sektöründen daha düşük gerçekleşmesi
  3. Nominal döviz kurlarındaki dengenin esas olarak dış ticarete konu olan malların fiyatlarına göre oluşması, ancak genel fiyat düzeyinin ticarete konu olmayan yerel hizmetleri de kapsamasıAnswer
  4. D
    Ülkelerin yerli üretimi korumak amacıyla ithal ikamesi stratejisi kapsamında gümrük tarifeleri ve kotaları yaygın olarak kullanması
  5. E
    GSYH hesaplamalarında kullanılan üretim yönteminin, ekonomik büyüme ile kalkınma arasındaki kavramsal nitelik farkını yansıtmada yetersiz kalması

Answer

Nominal döviz kurlarının ağırlıklı olarak ticarete konu olan malların fiyatlarına göre belirlenmesi, ancak refahı belirleyen genel fiyat düzeyinde ticarete konu olmayan hizmetlerin de yer alması
Doğru cevap, piyasa döviz kurlarının temel olarak sadece uluslararası ticarete konu olan malların fiyatları üzerinden dengelenmesi, fakat bir ülkedeki yaşam maliyetini ve refahı belirleyen genel fiyat sepetinin içinde ticareti yapılamayan (hizmetler gibi) kalemlerin de yer almasıdır. Düşük gelirli ülkelerde işgücü ucuz olduğu için yerel hizmetler çok daha ucuzdur; bu durum nominal kurlarla yapılan hesaplamalarda o ülkenin gelirinin olduğundan daha düşük görünmesine (refah yanılsamasına) neden olur. SGPSGP bu sapmayı düzeltir.

Step-by-Step Solution

1
Döviz kurunun kapsamını belirleme
Piyasa döviz kurları, ülkeler arasında taşınabilen ve ticareti yapılabilen (otomobil, elektronik vb.) malların arz ve talebiyle belirlenir.
Tek Fiyat Kanunu gereği, bu malların fiyatlarının kur üzerinden eşitlenmesi beklenir.
2
Genel fiyat düzeyinin kapsamını inceleme
Genel fiyat düzeyi, sadece ticareti yapılan malları değil; berberlik, kira, eğitim gibi ticareti yapılamayan yerel hizmetleri de içerir.
Hanehalkı harcamalarının önemli bir kısmı bu 'ticarete konu olmayan' kalemlerden oluşur.
3
Ücret ve maliyet ilişkisini analiz etme
Düşük gelirli ülkelerde işgücü maliyetleri düşük olduğu için, emek-yoğun yerel hizmetler gelişmiş ülkelere göre çok daha ucuzdur.
Nominal kurlar bu ucuzluğu hesaba katmaz, bu yüzden gelişmekte olan ülkelerin geliri nominal kurlarla düşük görünür.
4
SGP'nin rolünü tanımlama
SGP, ortak bir mal sepeti kullanarak bu fiyat farklılıklarını ortadan kaldırır ve paranın gerçek satın alma gücünü eşitler.
Uluslararası refah karşılaştırmalarında 'gerçek' yaşam standardını görmek için bu düzeltme şarttır.

Key Concept

Ticarete Konu Olan ve Olmayan Mallar Ayrımı (Penn Etkisi)

Hints

1
Bir berberin verdiği hizmetin fiyatı ülkeler arasında neden döviz kuru üzerinden tam eşitlenemez? Bunu düşünün.
2
Döviz kurlarını belirleyen mal grubu ile hanehalkının ekmekten kiraya, saç kesiminden ulaşıma kadar uzanan tüketim sepeti arasındaki kapsam farkına odaklanın.

Practice More

Balassa-Samuelson etkisi ve Penn etkisinin SGP üzerindeki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question