Examkin

Question

Difficulty: MediumArtı Değer Teorisi ve Sömürü Oranı

Karl Marx'ın artı değer analizine göre; iş günü süresi sabit tutulurken, toplumsal emek verimliliğindeki artış sonucu işçinin gerekli yaşam araçlarının değerinin düşmesi ve buna bağlı olarak gerekli emek zamanının kısalması yoluyla elde edilen artı değer türü ve bu sürecin sömürü oranı (s′s') üzerindeki etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Mutlak artı değer - Sömürü oranı artar
  2. Nispi artı değer - Sömürü oranı artarAnswer
  3. C
    Mutlak artı değer - Sömürü oranı azalır
  4. D
    Nispi artı değer - Sömürü oranı azalır
  5. E
    Diferansiyel artı değer - Sömürü oranı değişmez

Answer

Verimlilik artışı yoluyla gerekli emek zamanının kısaltılması 'Nispi artı değer' üretimidir ve bu durum sömürü oranının artmasına neden olur.
Doğru yanıt olan nispi artı değer ve sömürü oranının artması seçeneği, Marx'ın Das Kapital'deki analizine tam olarak uygundur. İş günü uzunluğu fiziksel bir sınıra (24 saat) veya yasal sınırlara takıldığında, sermaye sömürüyü artırmak için verimliliği artırarak gerekli emek zamanını (vv) daraltır. Bu durum hem mutlak artı değerden ayrılır hem de sömürü oranı formülündeki (s/vs/v) ss'yi artırıp vv'yi azalttığı için sömürü oranının yükselmesine neden olur.

Step-by-Step Solution

1
İş günü bileşenlerini tanımlama
İş günü = Gerekli Emek Zamanı (vv) + Artı Emek Zamanı (ss)
Marxist analize göre işçinin harcadığı toplam zaman bu iki kısımdan oluşur.
2
Verimlilik artışının etkisini analiz etme
Verimlilik ↑⇒\uparrow \Rightarrow Yaşam araçlarının değeri ↓⇒\downarrow \Rightarrow Gerekli emek zamanı (vv) ↓\downarrow
İşçinin kendi yaşamını sürdürmesi için gereken sürenin kısalması, üretimdeki teknolojik gelişimlerin bir sonucudur.
3
Artı emek zamanındaki değişimi belirleme
Toplam iş günü sabitken vv azalıyorsa, ss (artı emek) artmak zorundadır.
İş günü uzunluğu değişmediği için bir tarafın kısalması diğer tarafın genişlemesine yol açar; bu sürece 'Nispi Artı Değer' üretimi denir.
4
Sömürü oranını hesaplama
s′=svs' = \frac{s}{v} formülünde pay (ss) artıp payda (vv) azaldığı için s′s' değeri yükselir.
Sömürü oranı, artı değerin değişken sermayeye oranıdır ve bu senaryoda oran her iki yönden de artış eğilimindedir.

Key Concept

Nispi (Göreli) Artı Değer ve Sömürü Oranı İlişkisi

Hints

1
İş gününün toplam süresinin değişip değişmediğine dikkat edin.
2
Verimlilik artışı, işçinin kendi geçimini sağlaması için gereken süreyi (gerekli emek) nasıl etkiler?
3
Sömürü oranı formülünü (s/vs/v) hatırlayın; vv azalıp ss artarsa oran ne yönde değişir?

Practice More

Mutlak artı değer üretimi ile nispi artı değer üretimi arasındaki tarihsel ve teknik farkları karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Artı Değer Teorisi ve Sömürü Oranı

More questions from this topic