Question

Difficulty: MediumSanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Türkiye’nin sanayileşme tarihinde, 193419381934-1938 yılları arasında başarıyla uygulanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’ndan farklı olarak; hazırlanan ancak İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla uygulamaya konulamayan İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel karakteristik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dokuma, şeker ve kağıt gibi temel tüketim malları yerine; makine, kimya ve maden gibi ara ve yatırım malları üretimine odaklanılmasıAnswer
  2. B
    Sanayi yatırımlarının devlet yerine tamamen özel teşebbüse bırakılması ve liberal politikaların benimsenmesi
  3. C
    İthal ikameci modelin yerini tamamen ihracata yönelik sanayileşme stratejisinin alması
  4. D
    Türkiye'nin ilk makroekonomik kalkınma planı olarak Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yürütülmesi
  5. E
    Ekonominin dışa açılmasını sağlayan yapısal reformlar ve serbest kur rejimine geçişi öngörmesi

Answer

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı, temel tüketim mallarından ara ve yatırım malları (makine, kimya, maden) üretimine geçişi hedefleyen bir stratejiye sahiptir.
Türkiye’de sanayileşme süreci aşamalı olarak planlanmıştır. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ile tekstil, gıda ve kağıt gibi temel tüketim maddelerinde dışa bağımlılık azaltılmıştır. Bunun devamı niteliğindeki İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı ise bu aşamayı geçerek demir-çelik, madencilik, kimya ve makine üretimi gibi ağır sanayi ve yatırım malları üretimine odaklanmayı hedeflemiş, ancak küresel savaş şartları nedeniyle kağıt üzerinde kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemlerin sanayi planları arasındaki farkı analiz et.
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (193419381934-1938) temel tüketim mallarının (dokuma, şeker, kağıt) ithalatını azaltmaya odaklanmıştır.
İlk aşama halkın temel ihtiyaçlarının yerli imkanlarla karşılanmasıdır.
2
İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın kapsamını değerlendir.
İkinci plan (19381938), sanayileşmede bir üst aşamaya geçmeyi ve ağır sanayi tesislerini (madencilik, kimya, elektrik sanayi) kurmayı hedeflemiştir.
Sanayinin sürdürülebilirliği için hammadde ve makine üreten tesislerin varlığı kritiktir.
3
Planın uygulama durumunu kontrol et.
Bu plan hazırlandığı halde İkinci Dünya Savaşı nedeniyle uygulanamamıştır.
Savaş ekonomisi şartları kaynakların sanayi yatırımları yerine savunmaya ayrılmasına neden olmuştur.

Key Concept

Birinci Sanayi Planı tüketim malları odaklıyken, İkinci Sanayi Planı yatırım ve ara malları odaklıdır.

Practice More

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanamaması üzerine 1946 yılında hazırlanan 'İvedili Sanayi Planı'nın içeriğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question