Question

Difficulty: HardGüçlü Ekonomiye Geçiş Programı (2001)

20012001 yılında yaşanan ekonomik krizin ardından uygulamaya konulan 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı' (GEGP) kapsamında, ekonomi yönetiminde kurumsal ve yasal bir dönüşüm hedeflenmiştir. Bu doğrultuda 12111211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Kanunu'nda yapılan değişiklikle bankanın temel amacı 'fiyat istikrarını sağlamak' olarak yeniden tanımlanmıştır.

Söz konusu yasal düzenleme ile merkez bankasının 'araç bağımsızlığını' güvence altına almak ve kamu kesimi açıklarının para basılarak finanse edilmesini (monetizasyon) kesin olarak engellemek amacıyla getirilen kısıtlama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Merkez Bankasının Hazineye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına kısa vadeli avans vermesinin ve bu kurumların ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın almasının yasaklanmasıAnswer
  2. B
    Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) tüm denetim ve gözetim yetkilerinin, para politikası ile eşgüdüm sağlanması amacıyla Merkez Bankasına devredilmesi
  3. C
    Döviz kurlarının enflasyon hedefleriyle uyumlu bir bant içinde kalmasını öngören 'sürünen parite' (crawling peg) rejimine geçilerek TCMB'ye kur müdahale yetkisi verilmesi
  4. D
    Para Politikası Kurulu tarafından alınan faiz kararlarının, yürürlüğe girmesi için Bakanlar Kurulu (günümüzde Cumhurbaşkanlığı) onayına sunulması zorunluluğu
  5. E
    Kamu bankalarının birikmiş 'görev zararları' alacaklarının, piyasa dengesini bozmamak adına Merkez Bankası tarafından doğrudan emisyon yoluyla nakit olarak ödenmesi

Answer

Merkez Bankasının Hazineye kısa vadeli avans vermesinin ve kamu borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın almasının yasaklanmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 2525 Nisan 20012001 tarihli 46514651 sayılı kanun değişikliğini tam olarak açıklar. Bu değişiklik ile TCMB'nin Hazine ve diğer kamu kurumlarına kredi açması, kısa vadeli avans vermesi ve kamu borçlanma araçlarını birincil piyasadan (doğrudan Hazineden) alması yasaklanmıştır. Bu, merkez bankasının para politikası araçlarını kullanırken siyasi otoriteden bağımsız hareket edebilmesini sağlayan en önemli 'negatif' kısıtlamadır.

Step-by-Step Solution

1
20012001 GEGP kapsamında TCMB Kanunu'ndaki değişiklikleri analiz et.
Bankaya 'araç bağımsızlığı' verilmiş ve temel amacın 'fiyat istikrarı' olduğu yasallaşmıştır.
Para politikasının siyasi müdahalelerden arındırılması gerekir.
2
Kamu kesimi finansmanı ile para politikası arasındaki bağı incele.
TCMB'nin Hazineye doğrudan kredi açması (kısa vadeli avans) ve borç senedi alması yasaklanmıştır.
Merkez bankasının kamu açıklarını finanse etmek için para basması (monetizasyon) enflasyonun temel kaynağıdır.
3
Sonucu diğer reformlarla karşılaştır.
Bu kısıtlama, para otoritesinin mali otoriteden (Hazine) tam ayrımını sağlamıştır.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşulu mali disiplin ve bağımsız bir merkez bankasıdır.

Key Concept

TCMB Araç Bağımsızlığı ve Monetizasyonun Yasaklanması

Hints

1
Bu düzenleme, bütçe açıklarının Merkez Bankası kaynaklarıyla kapatılmasını engellemeyi hedefler.
2
Merkez bankasının 'araç bağımsızlığı' kavramı, para politikası araçlarını (faiz, emisyon vb.) kimseye sormadan kullanabilmesini ifade eder.

Practice More

20012001 reformları sonrası 'Örtük Enflasyon Hedeflemesi' ve 'Açık Enflasyon Hedeflemesi' dönemleri arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question