Question

Difficulty: HardMonopolcü Rekabet Piyasası

Monopolcü rekabet piyasasında faaliyet gösteren temsilci bir firmanın uzun dönem dengesinde ortaya çıkan 'atıl kapasite' (excess capacity) olgusunun büyüklüğü; yani firmanın denge üretim düzeyi ile uzun dönem ortalama maliyet eğrisinin (LACLAC) minimum olduğu üretim düzeyi arasındaki fark, aşağıdakilerden hangisine doğrudan bağlıdır?

  1. Ürün farklılaştırmasının derecesine bağlı olarak firmanın karşı karşıya olduğu talep eğrisinin negatif eğiminin (fiyat esnekliğinin) düzeyineAnswer
  2. B
    Piyasaya giriş engellerinin yüksekliği nedeniyle ortaya çıkan ölçek ekonomilerinin ve firmanın sahip olduğu pazar gücünün mutlak büyüklüğüne
  3. C
    Uzun dönem dengesinde marjinal maliyetin (MCMC) her zaman ortalama maliyetin (ACAC) üzerinde seyretmesine ve verimli üretim bölgesinden uzaklaşılmasına
  4. D
    Tüketici tercihlerinin homojenleşmesi sonucu firmanın talep eğrisinin sonsuz esnek hale gelerek tam rekabet koşullarına yaklaşmasına
  5. E
    Reklam ve tanıtım harcamalarının toplam maliyetleri yukarı çekerek uzun dönemde aşırı kâr elde edilmesini imkansız kılan maliyet yapısına

Answer

Atıl kapasitenin büyüklüğü, ürün farklılaştırmasının derecesine bağlı olarak talep eğrisinin ne kadar dik (az esnek) olduğuna doğrudan bağlıdır.
Monopolcü rekabet piyasasında firmalar, ürün farklılaştırması sayesinde sınırlı da olsa bir monopol gücüne sahiptir ve bu durum negatif eğimli bir talep eğrisiyle karşılaşmalarına neden olur. Uzun dönemde yeni firmaların girişiyle kâr sıfırlanırken, talep eğrisi ortalama maliyet eğrisine (LACLAC) teğet hale gelir. Ancak talep eğrisi negatif eğimli olduğu için bu teğetlik noktası LACLAC'ın minimum noktasında değil, bu noktanın solundaki (azalan maliyetler bölgesindeki) bir noktada gerçekleşir. Ürünler ne kadar çok farklılaşırsa, talep eğrisi o kadar dikleşir ve teğet noktası minimum maliyet noktasından daha da uzaklaşarak 'atıl kapasite'yi büyütür.

Step-by-Step Solution

1
Uzun dönem denge koşullarını belirleme
Monopolcü rekabette uzun dönemde serbest giriş nedeniyle P=LACP = LAC (ekonomik kâr sıfır) ve kâr maksimizasyonu nedeniyle MR=LMCMR = LMC koşulları birlikte gerçekleşir.
Denge noktasının geometrik konumunu anlamak için kâr koşullarının bilinmesi gerekir.
2
Geometrik analizi yapma
Negatif eğimli talep eğrisi ile UU şeklindeki LACLAC eğrisinin teğet olduğu nokta, mutlaka LACLAC eğrisinin azalan kısmında yer alır.
Doğru fiyatlama ve üretim miktarının neden tam kapasite (minimum AC) düzeyinde olmadığını anlamak için gereklidir.
3
Atıl kapasiteyi tanımlama
Atıl Kapasite = Minimum LACLAC üretim miktarı (QminQ_{min}) - Denge üretim miktarı (QeQ_e).
Soru kökündeki kavramın matematiksel karşılığı budur.
4
Esneklik ve eğim ilişkisini kurma
Ürün farklılaştırması ne kadar güçlüyse talep eğrisi o kadar dikleşir. Eğri dikleştikçe teğet noktası LACLAC üzerinde daha yukarıya (ve sola) kayar, bu da QminQ_{min} ile QeQ_e arasındaki farkın açılmasına neden olur.
Atıl kapasitenin büyüklüğünü belirleyen ana değişkenin talep esnekliği olduğu sonucuna ulaşılır.

Key Concept

Ürün farklılaştırması, firmanın talep eğrisini negatif eğimli kılarak uzun dönem dengesinin ortalama maliyetin minimum olduğu noktanın solunda oluşmasına neden olur.

Hints

1
Uzun dönem dengesinde firmanın normal kâr elde ettiğini, yani fiyatın ortalama maliyete (P=ACP=AC) eşit olduğunu hatırlayın.
2
Talep eğrisi negatif eğimli olduğunda, UU şeklindeki bir maliyet eğrisine nerede teğet olabilir? Minimum noktasında mı yoksa solundaki azalan kısımda mı?
3
Talep eğrisinin eğimi (dikliği), ürünlerin birbirine ne kadar az benzediği (ikame edilebilirliğin düşüklüğü) ile ilgilidir. Eğri ne kadar dikse, teğet noktası minimum maliyet noktasından o kadar uzaklaşır.

Practice More

Monopolcü rekabet piyasasında reklam harcamalarının hem talep esnekliği hem de ortalama maliyetler üzerindeki çift yönlü etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Geometrik olarak düşünün: Eğer talep eğrisi tam esnek (yatay) olsaydı, ACAC eğrisine tam minimum noktasında teğet olurdu (Tam Rekabet). Talep eğrisi dikleştikçe teğet noktasının sola doğru kaydığını hayal edin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question