Question

Difficulty: Very hardTicari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide Merkez Bankası, açık piyasa işlemleri kapsamında bankacılık sisteminden 500.000500.000 TL tutarında Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satın almıştır. Ekonomideki parasal oranlar ve bankaların davranışsal tercihleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreDeğer
Zorunlu Karşılık Oranı (rdr_d)%12\%12
Bankaların Atıl (Serbest) Rezerv Oranı (ee)%8\%8
Halkın Nakit Tercih Oranı (c=C/Dc = C/D)%30\%30

Bankaların tüm kredi taleplerini karşıladığı ve sistemde başka bir sızıntı (ithalat, vergi vb.) olmadığı varsayımı altında, gerçekleşen kaydi para yaratım süreci sonucunda **M1M_1 para arzında meydana gelecek toplam artış** kaç TL'dir?

  1. A
    800.000
  2. B
    1.000.000
  3. 1.300.000Answer
  4. D
    2.500.000
  5. E
    4.166.667

Answer

Para arzındaki (M1M_1) toplam artış 1.300.0001.300.000 TL'dir.
Merkez Bankası'nın yaptığı 500.000500.000 TL'lik açık piyasa alımı parasal tabanı aynı miktarda artırır. Ekonomide nakit tercihi (c=0,30c=0,30), zorunlu karşılık (rd=0,12r_d=0,12) ve atıl rezerv (e=0,08e=0,08) gibi sızıntılar mevcut olduğunda, para çarpanı m=(1+c)/(rd+e+c)m = (1+c)/(r_d+e+c) formülü ile hesaplanır. Değerler yerine konulduğunda 1,3/0,5=2,61,3 / 0,5 = 2,6 çarpanına ulaşılır. 500.000×2,6500.000 \times 2,6 işlemi sonucunda para arzındaki toplam artış 1.300.0001.300.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Parasal tabandaki değişimi (ΔH\Delta H) belirleyin.
ΔH=500.000\Delta H = 500.000 TL
Merkez Bankası'nın bankalardan tahvil alması (Açık Piyasa Alımı), banka rezervlerini ve dolayısıyla parasal tabanı doğrudan artırır.
2
Kompleks para çarpanını (mm) hesaplayın.
m=1+crd+e+c=1+0,300,12+0,08+0,30=1,300,50=2,6m = \frac{1 + c}{r_d + e + c} = \frac{1 + 0,30}{0,12 + 0,08 + 0,30} = \frac{1,30}{0,50} = 2,6
Para arzındaki değişimi hesaplamak için nakit sızıntısı, zorunlu karşılıklar ve atıl rezervleri kapsayan çarpan kullanılmalıdır.
3
Toplam para arzı değişimini (ΔM1\Delta M_1) hesaplayın.
ΔM1=m×ΔH=2,6×500.000=1.300.000\Delta M_1 = m \times \Delta H = 2,6 \times 500.000 = 1.300.000 TL
Parasal tabandaki her bir birimlik artışın ekonomi genelinde yaratacağı toplam genişleme, çarpan etkisiyle bulunur.

Key Concept

Para Çarpanı ve Kaydi Para Genişlemesi
Rate this question