Question

Difficulty: Very hardTicari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide parasal taban 600.000600.000 TL iken; hanehalkının nakit tercih oranı (cc) 0,250,25, bankaların zorunlu karşılık oranı (rrrr) 0,100,10 ve atıl rezerv oranı (ee) 0,050,05 düzeyindedir. Merkez Bankası'nın zorunlu karşılık oranını 55 yüzdelik puan artırması ve aynı dönemde ekonomik belirsizlikler nedeniyle hanehalkının nakit tercih oranının 0,300,30 seviyesine yükselmesi durumunda, bankacılık sisteminin yarattığı toplam kaydi para (vadesiz mevduat) hacmindeki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 300.000300.000 TL azalırAnswer
  2. B
    315.000315.000 TL azalır
  3. C
    300.000300.000 TL artar
  4. D
    150.000150.000 TL azalır
  5. E
    450.000450.000 TL azalır

Answer

Ekonomideki toplam kaydi para hacmi 300.000300.000 TL azalır.
Doğru cevap, kaydi para hacminin başlangıçta 1.500.0001.500.000 TL iken parametrelerdeki değişimler sonrası 1.200.0001.200.000 TL'ye düşmesiyle oluşan 300.000300.000 TL'lik azalıştır. Mevduat çarpanı formülü D=[1/(c+rr+e)]×HD = [1 / (c + rr + e)] \times H şeklinde ifade edilir. İlk durumda çarpan 2,52,5 iken, ikinci durumda sızıntı oranlarının toplamının 0,400,40'tan 0,500,50'ye çıkmasıyla çarpan 22'ye gerilemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki toplam kaydi para hacmini hesaplayınız.
D1=10,25+0,10+0,05×600.000=10,40×600.000=1.500.000D_1 = \frac{1}{0,25 + 0,10 + 0,05} \times 600.000 = \frac{1}{0,40} \times 600.000 = 1.500.000 TL
Kaydi para (mevduat) hacmi, parasal tabanın mevduat çarpanı ile çarpılmasıyla bulunur.
2
Parametrelerdeki değişiklikleri belirleyiniz.
rryeni=0,10+0,05=0,15rr_{yeni} = 0,10 + 0,05 = 0,15; cyeni=0,30c_{yeni} = 0,30; ee sabit kalmıştır.
Zorunlu karşılık oranındaki 5 yüzdelik puanlık artış ve nakit tercih oranındaki değişim yeni sızıntı oranlarını belirler.
3
Yeni durumdaki toplam kaydi para hacmini hesaplayınız.
D2=10,30+0,15+0,05×600.000=10,50×600.000=1.200.000D_2 = \frac{1}{0,30 + 0,15 + 0,05} \times 600.000 = \frac{1}{0,50} \times 600.000 = 1.200.000 TL
Yeni oranlar toplam sızıntıyı artırarak çarpanın değerini düşürmüştür.
4
İki durum arasındaki farkı bulunuz.
ΔD=1.200.0001.500.000=300.000\Delta D = 1.200.000 - 1.500.000 = -300.000 TL
Değişim miktarı, son hacimden ilk hacmin çıkarılmasıyla elde edilir; sonuç negatif olduğu için azalışı ifade eder.

Key Concept

Mevduat Çarpanı ve Sızıntılar (Nakit, Zorunlu Karşılık, Atıl Rezerv)
Rate this question