Examkin

Question

Difficulty: HardKaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide Merkez Bankası, açık piyasa işlemleri çerçevesinde banka dışı kesimden 140.000140.000 TL tutarında devlet tahvili satın almıştır. Ekonomide nakit tercih oranının 0,100,10, zorunlu karşılık oranının 0,150,15 ve bankaların atıl (serbest) rezerv oranının 0,100,10 olduğu varsayıldığında; bu işlem sonucunda bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kredi hacmindeki maksimum artış kaç TL'dir?

  1. A
    280.000280.000
  2. 300.000300.000Answer
  3. C
    340.000340.000
  4. D
    400.000400.000
  5. E
    440.000440.000

Answer

Bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kredi hacmindeki maksimum artış 300.000300.000 TL'dir.
Toplam kredi hacmi artışı hesaplanırken, parasal tabandaki artış (ΔHΔH) ile kredi çarpanı (mLm_L) çarpılır. Kredi çarpanı mL=(1−r−e)/(c+r+e)m_L = (1-r-e) / (c+r+e) formülü ile bulunur. Verilen değerler yerine konulduğunda 140.000×(0,75/0,35)=300.000140.000 \times (0,75 / 0,35) = 300.000 TL sonucuna ulaşılır. Bu tutar, bankaların topladıkları mevduatlardan zorunlu ve atıl rezervleri ayırdıktan sonra ekonomiye plasman olarak sundukları maksimum değeri ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Verilen değişkenlerin tanımlanması
ΔH=140.000ΔH = 140.000 TL (Parasal taban artışı), c=0,10c = 0,10 (Nakit tercih oranı), r=0,15r = 0,15 (Zorunlu karşılık oranı), e=0,10e = 0,10 (Atıl rezerv oranı)
Hesaplama için gerekli olan çarpan bileşenlerini belirlemek gerekir.
2
Kredi çarpanı (mLm_L) formülünün oluşturulması
mL=1−r−ec+r+em_L = \frac{1 - r - e}{c + r + e}
Kredi hacmindeki artış, toplam mevduat artışından rezervlerin çıkarılmasıyla bulunur; bu da pay kısmında 1−r−e1-r-e ifadesini gerektirir.
3
Çarpan değerinin hesaplanması
mL=1−0,15−0,100,10+0,15+0,10=0,750,35m_L = \frac{1 - 0,15 - 0,10}{0,10 + 0,15 + 0,10} = \frac{0,75}{0,35}
Sistemdeki tüm sızıntılar (nakit, zorunlu karşılık ve atıl rezerv) toplanarak paydaya yazılır.
4
Toplam kredi artışının (ΔLΔL) hesaplanması
0˘394L=0,750,35×140.000=0,75×400.000=300.000\u0394L = \frac{0,75}{0,35} \times 140.000 = 0,75 \times 400.000 = 300.000 TL
Parasal tabandaki değişim ile kredi çarpanı çarpılarak nihai sonuca ulaşılır.

Key Concept

Kaydi para yaratma sürecinde, bankacılık sisteminin toplam kredi yaratma kapasitesi; parasal taban artışına, nakit sızıntılarına ve bankaların tutmak zorunda oldukları veya tercih ettikleri rezerv oranlarına bağlıdır.

Hints

1
Soruda toplam para arzı veya mevduat artışı değil, sadece 'kredi hacmindeki' artış istenmektedir.
2
Kredi çarpanını hesaplarken pay kısmında bankanın elinde kredi olarak verebileceği oranı (1−r−e1 - r - e) kullanmalısınız.
3
Önce toplam mevduat artışını (400.000400.000 TL) bulun, ardından bu tutarın rezervlere gitmeyen kısmını (yani %75\%75'ini) hesaplayın.

Practice More

Zorunlu karşılık oranındaki bir değişikliğin kredi çarpanı üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Önce sistemdeki toplam mevduat artışını bulup (0˘394D=0˘394H/(c+r+e)\u0394D = \u0394H / (c+r+e)), ardından bu mevduattan zorunlu ve atıl rezervleri çıkararak (ΔL=ΔD−(r+e)ΔDΔL = ΔD - (r+e)ΔD) kredi miktarını bulabilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Kaydi Para Yaratma Süreci

More questions from this topic