Question

Difficulty: MediumSanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Türkiye'nin sanayileşme tarihinde devletçilik politikasının somut uygulama araçları olan sanayi planları incelendiğinde; 193419381934-1938 yılları arasında başarıyla uygulanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (I.BYSPI. BYSP) ile 19381938 yılında hazırlanan İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı (II.BYSPII. BYSP) arasındaki temel sektörel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Birinci Plan temel tüketim mallarının (dokuma, şeker, kâğıt vb.) yerli üretimine odaklanırken; İkinci Plan ara malı ve sermaye malı (kimya, maden, makine vb.) üretimine yönelmiştir.Answer
  2. B
    Birinci Plan özel sektör yatırımlarını teşvik etmeyi birincil amaç edinirken; İkinci Plan tamamen devlet eliyle ağır sanayi kurmayı hedeflemiştir.
  3. C
    Birinci Plan Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından koordine edilirken; İkinci Plan İktisat Vekaleti tarafından hazırlanmıştır.
  4. D
    Birinci Plan ithal ikameci sanayileşmeyi savunurken; İkinci Plan 2424 Ocak Kararları'na benzer şekilde ihracata dayalı büyümeyi esas almıştır.
  5. E
    Birinci Plan'ın finansmanı Marshall Yardımları ile karşılanırken; İkinci Plan tamamen öz kaynaklarla finanse edilmiştir.

Answer

Birinci Plan'ın temel tüketim mallarına, İkinci Plan'ın ise ara ve sermaye mallarına odaklanması
Türkiye'nin ilk sanayileşme adımı olan I.BYSPI. BYSP, halkın dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla dokuma, şeker, kağıt, şişe-cam gibi temel tüketim mallarına odaklanmıştır. 19381938'de hazırlanan ancak savaş nedeniyle uygulanamayan II.BYSPII. BYSP ise daha ileri bir teknoloji gerektiren madencilik, kimya, makine ve enerji gibi ara malı ve sermaye malı üreten tesisleri kurmayı hedeflemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin iktisat politikasını belirle.
19301930'lu yıllar Türkiye'de 'Devletçilik' ve 'İthal İkameci Sanayileşme' dönemidir.
Bu dönemde özel sermaye yetersizliği nedeniyle devlet sanayi yatırımlarına doğrudan öncülük etmiştir.
2
Birinci ve İkinci Beş Yıllık Sanayi Planları'nın kapsamını karşılaştır.
I.BYSPI. BYSP halkın temel ihtiyaçlarını (üç beyazlar: un, şeker, pamuklu dokuma) karşılamayı hedeflerken, II.BYSPII. BYSP daha ileri bir aşama olan ağır sanayi ve hammadde üretimine odaklanmıştır.
Sanayileşme stratejisinin aşamalı bir yol izlemesi nedeniyle önce tüketim malları, ardından üretim malları hedeflenmiştir.

Key Concept

Sanayi Planlarının Sektörel Öncelikleri
Rate this question