Question

Difficulty: Very hard1990-2001 Dönemi: Krizler ve İstikrar Paketleri

Türkiye ekonomisinin 199020011990-2001 dönemini karakterize eden kriz döngüleri, uygulanan istikrar paketlerinin teknik tasarımları ve kur rejimi tercihleri dikkate alındığında; krizlerin temel tetikleyicileri ile çözüm stratejileri arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 19941994 krizi, kamu kesimi finansman ihtiyacının faiz baskılama politikası ve para basımı yoluyla karşılanmaya çalışılması sonucu ortaya çıkan döviz atağıyla tetiklenirken; 20012001 krizi, döviz çıpasına dayalı dezenflasyon programının bankacılık sektöründeki vade ve kur risklerini yönetememesi sonucu patlak vermiştir.Answer
  2. B
    55 Nisan 19941994 Kararları, 2424 Ocak 19801980 sonrası benimsenen dışa açık büyüme modelini terk ederek, kamu iktisadi teşebbüslerinin ekonomideki ağırlığını artıran ve ithal ikameci sanayileşmeye geri dönüşü öngören bir yapısal dönüşümü hedeflemiştir.
  3. C
    99 Aralık 19991999 tarihinde yürürlüğe giren Enflasyonla Mücadele Programı'nda "serbest dalgalı kur rejimi" temel çıpa olarak kullanılmış, ancak 20012001 yılındaki siyasi kriz sonrası kurun kontrol edilemez hale gelmesiyle "sürünen kur" (crawling peg) sistemine geçilmiştir.
  4. D
    19941994 krizinin temel nedeni bankacılık sektöründeki sermaye yeterlilik rasyolarının düşüklüğü ve denetim eksikliği iken; 20012001 krizi, bütçe disiplininin tam olarak sağlanmasına rağmen cari açıkta yaşanan ani duruş (sudden stop) nedeniyle ortaya çıkmıştır.
  5. E
    20012001 yılında ilan edilen Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı, döviz kurunun piyasadaki arz ve talebe göre belirlenmesini reddederek, enflasyon hedefleriyle uyumlu bir kur sepeti üzerinden sabit kur rejimini kalıcı hale getirmeyi amaçlamıştır.

Answer

1994 krizi yanlış faiz politikası ve kamu finansman dengesizliği (mali baskınlık) nedeniyle, 2001 krizi ise çıpalı kur rejiminin bankacılık sektöründeki kırılganlıklarla birleşmesi sonucu ortaya çıkmıştır.
Doğru seçenek, iki büyük krizin teknik ayrımını isabetli yapmaktadır. 1994 krizi, bütçe açıklarının finansmanında izlenen hatalı faiz politikası ve piyasa dengelerine müdahale (monetizasyon) kaynaklı bir ödemeler dengesi krizidir. 2001 krizi ise, 1999 Aralık ayında başlayan ve döviz kurunu önceden ilan edilen bir takvime bağlayan (sürünen kur) programın, bankacılık sektöründeki yapısal sorunlar ve likidite sıkışıklığı karşısında sürdürülebilirliğini kaybetmesiyle yaşanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
1994 krizinin kökenini analiz etme.
Hükümetin faizleri yapay olarak düşürmek için ihaleleri iptal etmesi ve monetizasyona (para basımı) gitmesi, sermaye kaçışına ve devalüasyona yol açmıştır.
1994 krizinin temelinde 'faizleri düşürmek enflasyonu düşürür' varsayımıyla yapılan yanlış müdahaleler vardır.
2
1999-2001 sürecindeki kur rejimi tasarımını değerlendirme.
1999 sonunda geçilen 'Sürünen Kur' (Crawling Peg) rejimi, döviz kurunu nominal çıpa olarak kullanarak enflasyonu kırmayı hedeflemiştir.
Bu rejim, MB'nin likidite yönetimi üzerindeki kısıtları ve çıkış stratejisinin belirsizliği nedeniyle kırılgan bir yapı oluşturmuştur.
3
2001 krizinin ve GEGP'nin niteliğini belirleme.
Kriz sonrası dalgalı kura geçilmiş ve 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı' ile sadece mali değil, kurumsal (MB bağımsızlığı, Bankacılık Yasası) reformlar yapılmıştır.
2001 reformları, önceki paketlerden farklı olarak sistemin kurumsal temellerini değiştirmeyi amaçlamıştır.

Key Concept

Mali Baskınlık vs. Finansal Kırılganlık ve Kur Rejimi Dönüşümü

Practice More

2001 krizinden sonra Merkez Bankası Kanunu'nda yapılan değişiklikle getirilen 'fiyat istikrarı' temel amacı ve araç bağımsızlığı konusunu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question