Question

Difficulty: HardDış Yardımlar ve Kalkınma

Chenery ve Strout tarafından geliştirilen 'İki Açık Modeli' (Two-Gap Model) çerçevesinde; ithal yatırım mallarına olan bağımlılığın yüksek olduğu ve yerli üretimin bu malları ikame edemediği bir ekonomide, döviz açığının (F<ISF < I - S) temel kısıt olduğu varsayıldığında, dış yardımların (foreign aid) ekonomik büyümeye katkısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Dış yardımlar, ithal edilmesi zorunlu olan sermaye malları için gerekli döviz kısıtını gevşeterek, mevcut ancak atıl kalan yerli tasarrufların fiili yatırıma dönüşmesine olanak tanır.Answer
  2. B
    Dış yardımlar, yerli tasarrufları doğrudan ikame ederek tasarruf açığını kapatır ve bu yolla büyüme oranını tasarruf-hasıla katsayısına bağlı olarak artırır.
  3. C
    Dış yardımlar, yerli paranın değerini düşürerek ihracatın rekabet gücünü artırır ve döviz açığının yapısal bir ihracat artışıyla kendiliğinden kapanmasını sağlar.
  4. D
    Dış yardımlar sadece niceliksel hasıla artışına (büyüme) odaklandığı için, yapısal dönüşüm gerektiren kalkınma süreci üzerinde herhangi bir etki yaratmaz.
  5. E
    Dış yardımlar, tarım sektöründeki gizli işsizliği finanse ederek sanayiye işgücü transferi için gerekli olan ücret fonunu oluşturur ve dual yapıyı ortadan kaldırır.

Answer

Dış yardımların, ithal edilmesi gereken sermaye malları için gerekli döviz kısıtını gevşeterek, mevcut ancak atıl kalan yerli tasarrufların yatırıma dönüşmesini sağlamasıdır.
Döviz açığının bağlayıcı olduğu bir ekonomide, temel sorun tasarruf yetersizliği değil, tasarrufların yatırım mallarına dönüştürülebilmesi için gerekli olan ithal girdi ve makine-teçhizatın alınamamasıdır. Dış yardımlar bu noktada 'anahtar' görevi görerek döviz kısıtını kaldırır ve ekonominin sahip olduğu yerli tasarrufları verimli yatırımlara dönüştürmesine imkan tanıyarak büyümeyi hızlandırır.

Step-by-Step Solution

1
Modelin kısıtlarını tanımlayın.
İki Açık Modeli'nde büyüme; ya 'tasarruf açığı' (iç kaynak yetersizliği) ya da 'döviz açığı' (dış kaynak yetersizliği) tarafından sınırlanır.
Hangi kısıtın bağlayıcı (binding) olduğunu anlamak, yardımın etkisini analiz etmek için gereklidir.
2
Döviz açığı kısıtını (F<ISF < I - S) analiz edin.
Ekonomide yeterli yerli tasarruf (SS) bulunsa dahi, üretim için gerekli olan sermaye malları ithal edilemediği sürece bu tasarruflar yatırıma (II) dönüşemez.
Az gelişmiş ülkelerde sermaye malı üretiminin olmaması, dövizi büyümeyi sınırlayan bağımsız bir faktör haline getirir.
3
Dış yardımın etkisini bu kısıt çerçevesinde değerlendirin.
Dış yardım (veya dış kaynak), ülkeye döviz girişi sağlayarak ithalat kısıtını gevşetir ve atıl duran yerli kaynakların (tasarrufların) yatırıma kanalize edilmesine yol açar.
Bu durumda yardımın büyümeye katkısı, sadece yardımın kendi miktarından değil, harekete geçirdiği yerli kaynaklardan da kaynaklanır.

Key Concept

İki Açık Modeli'nde Döviz Kısıtı ve Tamamlayıcılık

Hints

1
İki Açık Modeli'nde hangi kısıtın (tasarruf mu, döviz mi) bağlayıcı olduğu yardımın etkisini belirler.
2
Eğer ekonomi gerekli makineyi ithal edemiyorsa, elindeki parayı (tasarrufu) yatırıma dönüştürebilir mi?
3
Döviz kısıtı durumunda dış yardım, yerli tasarrufların 'önünü açan' bir faktör olarak işlev görür.

Practice More

Dış yardımların iç tasarrufları azaltıcı etkisi (crowding out) ve yardımın ikame edilebilirliği (fungibility) konularını inceleyin.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question