Examkin

Dış Yardımlar ve Kalkınma

9 questions

Question 1Question →

İktisadi kalkınma literatüründe Resmi Kalkınma Yardımları (ODA) ve Chenery-Strout tarafından geliştirilen "İki Açık Modeli" çerçevesinde dış kaynakların kalkınma üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Döviz açığının (M−XM - X) tasarruf açığından (I−SI - S) daha büyük ve ekonomi için "bağlayıcı kısıt" (binding constraint) olduğu bir az gelişmiş ülke senaryosunda, sağlanan dış yardımların (ODA) makroekonomik etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dış yardımlar, ikame edilemeyen ithal sermaye ve ara malı darboğazını aşarak üretim kapasitesinin tam kullanımını sağlar ve büyüme üzerindeki marjinal etkisi tasarruf açığının bağlayıcı olduğu duruma göre daha yüksektir.

Answer

Dış yardımların, döviz açığının bağlayıcı olduğu durumda ithal girdi darboğazını aşarak büyüme üzerinde tasarruf açığına kıyasla daha yüksek bir marjinal etki yaratmasıdır.
Doğru seçenek, döviz açığının (FX gap) bağlayıcı olduğu durumda dış yardımların 'ikili rolü' olduğunu ifade etmektedir. Chenery ve Strout'a göre, döviz açığı tasarruf açığından büyükse, büyüme ithalat kapasitesi tarafından kısıtlanır. Bu durumda sağlanan 1 dolarlık dış yardım, ülkede üretimde kullanılamayan atıl yerli işgücü ve hammaddelerin ithal makinelerle birleşmesini sağlayarak, hasılayı 1 dolardan fazla (yüksek çarpan etkisi) artırır.

Step-by-Step Solution

1
İki Açık Modeli varsayımlarını analiz etme
Ekonomide tasarruf açığı (I−SI - S) ve döviz açığı (M−XM - X) olmak üzere iki temel kısıt vardır.
Kalkınma için hangi kısıtın daha büyük olduğunu belirlemek, dış kaynağın etkisini anlamak için şarttır.
2
Döviz açığının bağlayıcı kısıt olduğu durumu yorumlama
Eğer M−X>I−SM - X > I - S ise, ülkenin yeterli yerli tasarrufu olsa bile ithal sermaye malı alamadığı için bu tasarrufları yatırıma dönüştürememektedir.
Bu durumda üretim kapasitesi ithal girdi yetersizliği nedeniyle atıl kalır.
3
Dış yardımın (ODA) etkisini değerlendirme
Dış yardım hem yatırım kaynağı (tasarruf) sağlar hem de doğrudan döviz sağlayarak ithalat darboğazını çözer.
Döviz kısıtı altında sağlanan 1 birimlik yardım, sadece 1 birimlik yatırımı değil, onunla beraber kullanılabilecek olan atıl yerli kaynakları da harekete geçirerek büyümeyi tasarruf kısıtı durumundan daha fazla artırır.

Key Concept

Chenery-Strout İki Açık Modeli ve Döviz Kısıtı Çarpanı
Question 2Question →

İktisadi kalkınma literatüründe Resmi Kalkınma Yardımları (ODA) ve Chenery-Strout tarafından geliştirilen İki Açık Modeli arasındaki ilişki dikkate alındığında, dış yardımların tanımı ve kalkınma sürecindeki temel işlevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bir kaynağın Resmi Kalkınma Yardımı (ODA) sayılabilmesi için ekonomik kalkınma amacı taşıması ve hibe unsuru içermesi gerekir; bu kaynaklar İki Açık Modeli'nde döviz açığı kısıtını aşarak sermaye malı ithalatını mümkün kılar.

Answer

Bir kaynağın ODA sayılabilmesi için ekonomik kalkınma amacı taşıması ve hibe unsuru içermesi gerektiğini belirten ve bu kaynakların döviz açığı kısıtını aşmada kullanıldığını ifade eden seçenek doğrudur.
Resmi Kalkınma Yardımları'nın (ODA) uluslararası kabul görmüş tanımı, bu yardımların mutlaka bir 'hibe unsuru' (yani piyasa koşullarından daha avantajlı olması) ve 'ekonomik kalkınma' amacı taşımasını gerektirir. Chenery-Strout tarafından geliştirilen İki Açık Modeli'nde ise, eğer bir ülke tasarrufları yeterli olsa bile gerekli makineleri ithal edecek dövize sahip değilse 'döviz açığı' kısıtı altındadır. Bu durumda dış yardımlar, bu döviz darboğazını aşarak kalkınmayı finanse eder.

Step-by-Step Solution

1
Resmi Kalkınma Yardımı (ODA) tanımını değerlendir.
OECD-DAC kriterlerine göre bir kaynağın ODA olması için: 1) Resmi sektör tarafından yapılması, 2) Temel amacın kalkınma olması, 3) Belirli bir hibe unsuru (concessionality) taşıması gerekir.
Yardımın ticari kredilerden veya askeri yardımlardan farkını belirlemek için bu kriterler şarttır.
2
Chenery-Strout İki Açık Modeli'ndeki döviz açığını analiz et.
Döviz açığı (Foreign Exchange Gap), hedeflenen büyüme için gereken sermaye malı ithalatının, mevcut ihracat gelirleri ve net sermaye girişleriyle karşılanamaması durumudur.
Az gelişmiş ülkelerde sermaye malı üretimi kısıtlı olduğundan ithalat kapasitesi büyümenin motorudur.
3
Dış yardımın bu modeldeki rolünü birleştir.
Dış yardımlar (ODA), tasarruf açığı olduğunda yatırım kapasitesini, döviz açığı olduğunda ise ithalat kapasitesini artırarak kısıtları gevşetir.
Hangi kısıt daha büyükse (bağlayıcı kısıt), yardım o açığı kapatmak için kullanılır.

Key Concept

İki Açık Modeli ve ODA Kriterleri
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

Az gelişmiş ülkelerde kalkınmanın finansmanında kritik bir rol oynayan dış yardımlar, bazen beklenen olumlu etkilerin aksine makroekonomik dengesizliklere yol açabilmektedir. Özellikle "Hollanda Hastalığı" (Dutch Disease) olarak adlandırılan fenomen, büyük montanlı dış yardım girişlerinin ekonominin yapısal dönüşümü üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerini analiz etmektedir. Buna göre, dış yardımların bir sonucu olarak ortaya çıkan "Hollanda Hastalığı" sürecinde, alıcı ülke ekonomisinde gerçekleşen temel dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Dış yardım girişlerinin yerli para birimine olan talebi artırarak reel döviz kurunun değer kazanmasına yol açması ve bu durumun ticaret edilebilir sektörlerin uluslararası rekabet gücünü zayıflatması

Answer

Dış yardım girişlerinin yerli para birimine olan talebi artırarak reel döviz kurunun değer kazanmasına (reel değerlenme) yol açması ve bunun sonucunda ticaret edilebilir (sanayi/tarım) sektörlerin uluslararası piyasalarda rekabet gücünü kaybetmesi.
Dış yardımlar, tıpkı doğal kaynak keşifleri gibi ülkeye yoğun döviz girişi sağlar. Bu dövizin yerel ekonomide harcanması, ticaret edilemeyen malların fiyatlarını yükselterek reel döviz kurunun değer kazanmasına neden olur. Sonuçta, uluslararası piyasada fiyat alıcı olan yerli üretim sektörleri (özellikle imalat sanayii), artan iç maliyetler ve değerli para birimi nedeniyle rekabet gücünü kaybeder ve daralır. Bu mekanizma 'Hollanda Hastalığı'nın özünü oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Dış yardım girişinin döviz piyasasına etkisini analiz etme
Dış yardımlar, ülkeye döviz girişini (arzını) artırır.
Yardımların harcanabilmesi için dövizin yerli paraya çevrilmesi veya doğrudan ithalat/kamu harcamalarında kullanılması gerekir.
2
Ticaret edilemeyen mallar üzerindeki talep etkisini değerlendirme
Yardım gelirlerinin bir kısmının yerli hizmetler ve ticaret edilemeyen (non-tradable) mallara harcanması, bu malların fiyatlarını (PNP_N) yükseltir.
Ticaret edilebilir malların fiyatları dünya piyasalarınca belirlenirken, ticaret edilemeyenlerin fiyatı yurt içi talebe bağlıdır.
3
Reel döviz kuru (REKREK) üzerindeki değişimi hesaplama
Reel döviz kuru formülü gereği (REK=e⋅P∗/PREK = e \cdot P^* / P), iç fiyat düzeyinin (PP) dünya fiyatlarına (P∗P^*) göre daha hızlı artması reel değerlenmeye yol açar.
Reel değerlenme, yerli paranın satın alma gücünün artması ama dış rekabet gücünün azalması anlamına gelir.
4
Sektörel üretim yapısındaki değişimi (Hollanda Hastalığı) yorumlama
İhracatçı sektörler (sanayi) artan maliyetler ve değerli para birimi nedeniyle daralırken, kaynaklar ticaret edilemeyen sektörlere kayar.
Bu durum, ekonominin üretim tabanının daralmasına ve dış yardımlara olan bağımlılığın artmasına neden olan temel mekanizmadır.

Key Concept

Hollanda Hastalığı ve Dış Yardım İlişkisi (Aid-Induced Dutch Disease)

Hints

1
Büyük miktarda döviz girişi olduğunda yerli paranın değeri ve ihracatçının rekabet gücü nasıl etkilenir?
2
Hollanda Hastalığı'nın merkezinde 'reel döviz kuru' yer alır. Reel döviz kurunun değer kazanması (REK↑REK \uparrow), yerli malların yabancı mallara göre pahalılaşması demektir.
3
Yardım parası iç piyasada (örneğin inşaat veya hizmetler) harcandığında, bu malların fiyatı artar. Bu durum sanayi üretimini nasıl etkiler?

Practice More

İki Açık Modeli (Chenery-Strout) çerçevesinde dış yardımın hangi durumda tasarruf, hangi durumda döviz açığını kapattığını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 4Question →

Chenery ve Strout tarafından geliştirilen 'İki Açık Modeli' (Two-Gap Model) çerçevesinde; ithal yatırım mallarına olan bağımlılığın yüksek olduğu ve yerli üretimin bu malları ikame edemediği bir ekonomide, döviz açığının (F<I−SF < I - S) temel kısıt olduğu varsayıldığında, dış yardımların (foreign aid) ekonomik büyümeye katkısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Dış yardımlar, ithal edilmesi zorunlu olan sermaye malları için gerekli döviz kısıtını gevşeterek, mevcut ancak atıl kalan yerli tasarrufların fiili yatırıma dönüşmesine olanak tanır.

Answer

Dış yardımların, ithal edilmesi gereken sermaye malları için gerekli döviz kısıtını gevşeterek, mevcut ancak atıl kalan yerli tasarrufların yatırıma dönüşmesini sağlamasıdır.
Döviz açığının bağlayıcı olduğu bir ekonomide, temel sorun tasarruf yetersizliği değil, tasarrufların yatırım mallarına dönüştürülebilmesi için gerekli olan ithal girdi ve makine-teçhizatın alınamamasıdır. Dış yardımlar bu noktada 'anahtar' görevi görerek döviz kısıtını kaldırır ve ekonominin sahip olduğu yerli tasarrufları verimli yatırımlara dönüştürmesine imkan tanıyarak büyümeyi hızlandırır.

Step-by-Step Solution

1
Modelin kısıtlarını tanımlayın.
İki Açık Modeli'nde büyüme; ya 'tasarruf açığı' (iç kaynak yetersizliği) ya da 'döviz açığı' (dış kaynak yetersizliği) tarafından sınırlanır.
Hangi kısıtın bağlayıcı (binding) olduğunu anlamak, yardımın etkisini analiz etmek için gereklidir.
2
Döviz açığı kısıtını (F<I−SF < I - S) analiz edin.
Ekonomide yeterli yerli tasarruf (SS) bulunsa dahi, üretim için gerekli olan sermaye malları ithal edilemediği sürece bu tasarruflar yatırıma (II) dönüşemez.
Az gelişmiş ülkelerde sermaye malı üretiminin olmaması, dövizi büyümeyi sınırlayan bağımsız bir faktör haline getirir.
3
Dış yardımın etkisini bu kısıt çerçevesinde değerlendirin.
Dış yardım (veya dış kaynak), ülkeye döviz girişi sağlayarak ithalat kısıtını gevşetir ve atıl duran yerli kaynakların (tasarrufların) yatırıma kanalize edilmesine yol açar.
Bu durumda yardımın büyümeye katkısı, sadece yardımın kendi miktarından değil, harekete geçirdiği yerli kaynaklardan da kaynaklanır.

Key Concept

İki Açık Modeli'nde Döviz Kısıtı ve Tamamlayıcılık

Hints

1
İki Açık Modeli'nde hangi kısıtın (tasarruf mu, döviz mi) bağlayıcı olduğu yardımın etkisini belirler.
2
Eğer ekonomi gerekli makineyi ithal edemiyorsa, elindeki parayı (tasarrufu) yatırıma dönüştürebilir mi?
3
Döviz kısıtı durumunda dış yardım, yerli tasarrufların 'önünü açan' bir faktör olarak işlev görür.

Practice More

Dış yardımların iç tasarrufları azaltıcı etkisi (crowding out) ve yardımın ikame edilebilirliği (fungibility) konularını inceleyin.
Estimated Time:2m 30s
Question 5Question →

Az gelişmiş ülkelerin kalkınma hedeflerine ulaşabilmek için ihtiyaç duydukları dış kaynak gereksinimini; sermaye birikimi yetersizliği ile dış ticaret dengesindeki finansman ihtiyacı (döviz noksanlığı) üzerinden açıklayan kuramsal çerçeve aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İki Açık Modeli

Answer

Dış kaynak ihtiyacını tasarruf ve döviz kısıtları ile açıklayan yaklaşım İki Açık Modeli'dir.
İki Açık Modeli, Chenery ve Strout tarafından geliştirilmiştir. Model, az gelişmiş ülkelerin kalkınması için dış yardımların önemini iki temel kısıt (tasarruf açığı ve döviz açığı) üzerinden açıklar. Bu ülkeler hem yeterli iç tasarrufa sahip değildir hem de kalkınma için gereken malları ithal edecek yeterli dövize ulaşamamaktadırlar. Dış yardımlar bu her iki kısıtı da eş anlı olarak esnetebilir.

Step-by-Step Solution

1
Kalkınmanın önündeki kaynak engellerini tanımla.
Gelişmekte olan ülkelerde hedeflenen büyüme için gerekli yatırımlar, yerli tasarruflardan fazladır (Tasarruf Açığı).
Sermaye birikiminin düşüklüğü ilk kısıtı oluşturur.
2
Dış ticaret boyutunu analiz et.
İthal edilmesi gereken sermaye malları için gereken döviz, ihracat gelirlerinden fazladır (Döviz Açığı).
Teknolojik bağımlılık ve düşük ihracat kapasitesi ikinci kısıtı oluşturur.
3
Dış yardımların rolünü belirle.
Dış yardımlar hem ek kaynak sağlayarak tasarruf açığını kapatır hem de döviz sağlayarak dış ödeme kısıtını giderir.
Modelin temel iddiası, dış kaynakların bu iki darboğazı aşarak kalkınmayı hızlandırdığıdır.

Key Concept

İki Açık Modeli (Two-Gap Model)

Hints

1
Bu model, az gelişmiş ülkelerin sadece paraya (tasarrufa) değil, aynı zamanda dış dünyadan mal alabilmek için dövize de ihtiyacı olduğunu vurgular.
2
Modelin ismi, kalkınmayı engelleyen 'iki temel boşluk' veya 'iki temel kısıt' ifadesinden gelmektedir.
3
Chenery ve Strout tarafından formüle edilen bu modelde, dış yardımlar hem iç kaynak açığını hem de dış ödeme açığını kapatan bir araçtır.

Practice More

İki Açık Modeli'nde hangi kısıtın (tasarruf mu döviz mi) daha bağlayıcı (binding) olduğunu belirleyen faktörleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:40s
Question 6Question →

Kalkınmanın finansmanında dış kaynak kullanımının, alıcı ülkede marjinal tüketim eğilimini artırarak içsel sermaye birikim çabasını zayıflatması ve hibe veya kredi şeklindeki fonların öz kaynakların yerini alması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Show answer & explanation

Answer: Dış yardımların yerli tasarrufları ikame etme etkisi

Answer

Dış yardımların yerli tasarrufları ikame etme etkisi
Dış yardımların yerli tasarrufları ikame etmesi, dışarıdan gelen hibe veya kredilerin alıcı ülkedeki tüketim harcamalarını artırarak yerli birikim gayretini gevşetmesidir. Bu durumda toplam yatırım, gelen yardım miktarı kadar artmaz; çünkü yardımın bir kısmı yerli tasarrufların azalmasıyla dengelenir.

Step-by-Step Solution

1
Dış yardımların temel varsayımını analiz edin.
Geleneksel görüşe göre, dış yardımlar yerli tasarruflara eklenerek toplam yatırımı artırır.
Kalkınmanın finansmanında dış kaynakların sermaye birikimini hızlandırması beklenir.
2
Tasarruf-yardım ilişkisindeki paradoksu değerlendirin.
Ampirik çalışmalar, bazı durumlarda yardımların kamu harcamalarını artırdığını veya vergileme gayretini azalttığını göstermektedir.
Hükümetler gelen yardımı zorunlu yatırımlar yerine tüketim harcamalarında kullanabilmektedir.
3
Literatürdeki tanımı eşleştirin.
Yardımın yerli birikim çabasının yerini alması 'ikame etkisi' (substitution effect) olarak tanımlanır.
Bu durum, dış kaynağın içsel tasarruf potansiyelini dışlaması anlamına gelir.

Key Concept

Dış Yardımların İkame Etkisi (Haavelmo Hipotezi)

Hints

1
Dışarıdan gelen paranın, ülkede halihazırda yapılan birikimlerin 'yerine' geçip geçmediğini düşünün.
2
Bu kavram, dış yardımların beklenen yatırım artışını neden sağlayamadığını açıklayan eleştirel bir görüştür.
3
Haavelmo tarafından ortaya atılan bu görüşe göre, I=S+AI = S + A denkleminde AA (yardım) artarken SS (tasarruf) azaldığı için II (yatırım) sabit kalabilir.

Practice More

Yardımların etkinliğini etkileyen 'kurumsal kalite' ve 'şartlılık' kavramlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 7Question →

İktisadi kalkınma literatüründe dış yardımların etkinliği üzerine yürütülen tartışmalarda Keith Griffin tarafından ileri sürülen hipotez, yardımların yerli kaynaklarla olan ilişkisine eleştirel bir perspektif sunmaktadır. Griffin'e göre; dış yardımlar alıcı ülkenin bütçe kısıtını genişleterek sadece yatırımları artırmakla kalmamakta, aynı zamanda hükümetin ve hanehalkının tüketim kalıplarını da değiştirmektedir.

Bu çerçevede, dış yardımların yerli tasarruflar üzerindeki 'ikame etkisi' (substitution effect) dikkate alındığında, dış yardım girişinin toplam sermaye birikimi üzerindeki net katkısının yardım miktarından daha düşük kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Dış yardım girişlerinin bütçe kısıtını gevşeterek hem kamu hem de özel tüketim harcamalarını artırması ve bu durumun yerli tasarrufları azaltarak net yatırım artışını kısıtlaması

Answer

Dış yardım girişlerinin bütçe kısıtını gevşeterek tüketim harcamalarını artırması ve yerli tasarrufları azaltarak toplam sermaye birikimini yardım miktarının altında bırakması
Griffin hipotezine göre, dış yardımlar alıcı ülke için bir ek gelir kaynağı niteliğindedir. Alıcı ülke hükümetleri, gelen yardımı tamamen yatırıma dönüştürmek yerine, bütçe üzerindeki baskının azalmasını fırsat bilerek vergi yüklerini hafifletebilir veya popülist tüketim harcamalarını artırabilir. Bu durum, yerli tasarrufların (S) azalmasına veya artış hızının düşmesine neden olur. Sonuç olarak, toplam yatırımlardaki (I) artış, dış yardım (A) miktarından daha düşük kalır (dI/dA<1dI/dA < 1), çünkü yardımın bir kısmı tüketim yoluyla 'sızıntıya' uğrar.

Step-by-Step Solution

1
Dış yardımların bütçe üzerindeki etkisini tanımlayın.
Dış yardım (A), alıcı ülkenin toplam rasat edilebilir gelirini (Y+AY + A) artırır.
Yardım, ülkenin harcayabileceği toplam kaynak miktarını genişleten bir dışsal gelir girişidir.
2
Griffin'in tasarruf fonksiyonu üzerindeki varsayımını analiz edin.
S=aY+bAS = aY + bA (burada b<0b < 0 veya b<1b < 1); yani yardım tasarrufu olumsuz etkileyebilir.
Hükümetler yardım aldığında, vergi toplama gayretini azaltabilir veya kamu harcamalarını (tüketim) artırabilir.
3
Yatırım denklemini oluşturun.
I=S+AI = S + A denkleminde, eğer ΔA\Delta A artarken ΔS\Delta S azalırsa, ΔI<ΔA\Delta I < \Delta A olur.
Yardım girişinin bir kısmı yerli tasarrufları ikame ettiği için yatırımdaki net artış yardım miktarından az kalır.
4
Nihai sonucu yorumlayın.
Yardım, tasarrufları aşağı çekerek (ikame etkisi) sermaye birikimi üzerindeki potansiyel etkisini zayıflatır.
Bu durum Griffin hipotezi olarak bilinir ve yardımların kalkınma üzerindeki sınırlı etkisini açıklar.

Key Concept

Griffin Hipotezi (Yardım-Tasarruf İkamesi)

Hints

1
Dış yardımların sadece yatırımı finanse eden bir araç değil, aynı zamanda bütçeyi rahatlatan bir gelir kaynağı olduğunu düşünün.
2
Griffin'e göre bir hükümet yardım aldığında, halkından vergi toplama zahmetine eskisi kadar katlanır mı?
3
Yardım girişinin bir kısmı tüketime (C) giderse, toplam yatırımdaki (I) artış yardım miktarından az mı olur çok mu?

Practice More

Griffin'in bu eleştirisinin ardından ortaya çıkan 'Mali Tepki Modelleri'ni (Fiscal Response Models) inceleyerek yardımların kamu maliyesi üzerindeki etkilerini derinleştirin.

Alternative Method

Matematiksel olarak I=S+AI = S + A ilişkisini kullanın. Eğer S=f(A)S = f(A) ve f′(A)<0f'(A) < 0 (negatif ilişki) ise, ΔA\Delta A artarken SS düşeceği için II beklenen seviyeye ulaşamaz.
Estimated Time:3m 0s
Question 8Question →

Az gelişmiş ülkelerde kalkınmanın finansmanı için başvurulan dış yardımların kapsamı, kurumsal tanımları ve iktisadi etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Dış yardımların alıcı ülke tarafından sadece donör (yardım veren) ülkeden yapılacak ithalatta kullanılması zorunluluğunu ifade eden 'bağlı yardım' (tied aid) uygulaması, RKY sınıflandırması için zorunlu bir kriterdir.

Answer

Dış yardımların alıcı ülke tarafından sadece yardım veren ülkeden yapılacak ithalatta kullanılması zorunluluğunu ifade eden bağlı yardım (tied aid) uygulamasının RKY sınıflandırması için zorunlu bir kriter olduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan bağlı yardımın (tied aid) RKY için bir ön şart olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü OECD bünyesindeki Kalkınma Yardımları Komitesi (DAC), yardımın serbest piyasa koşullarında kullanılmasını (bağsız yardım) teşvik eder. Bağlı yardım, alıcı ülkenin en ucuz maliyetli tedarikçiye gitmesini engellediği için yardımın reel değerini düşüren bir unsur olarak görülür ve bir sınıflandırma kriteri değildir.

Step-by-Step Solution

1
Resmi Kalkınma Yardımı (RKY) kriterlerini hatırla
RKY; resmi sektörden sağlanmalı, temel amacı kalkınma ve refah olmalı ve imtiyazlı (piyasa altı faiz/vade) olmalıdır.
Kurumsal tanımın sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Bağlı yardım (tied aid) kavramını analiz et
Bağlı yardım, yardımın belirli bir ülkeden alışveriş yapma şartına bağlanmasıdır ve bu durum genellikle yardımın etkinliğini düşürür.
Bu uygulamanın bir 'kriter' mi yoksa 'uygulama biçimi' mi olduğunu ayırt etmek için gereklidir.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında karşılaştır
Bağlı yardım bir zorunluluk değil, aksine OECD tarafından istenmeyen bir durumdur; bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Soruda istenen hatalı ifadeyi saptamak için gereklidir.

Key Concept

Resmi Kalkınma Yardımı (RKY) Kriterleri ve Bağlı Yardım (Tied Aid)
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question →

Kalkınmanın finansmanı kapsamında az gelişmiş ülkelere sağlanan dış yardımların, donör ülke tarafından belirli mal ve hizmetlerin satın alınması veya belirli projelerin yürütülmesi şartına bağlanması (bağlı yardımlar - tied aid) durumunda ortaya çıkan iktisadi etkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yardım alan ülkenin ithal edeceği mal ve hizmetleri en düşük maliyetli kaynaktan tedarik etmesini engelleyerek yardımın reel değerinin nominal değerinin altında kalmasına yol açar.

Answer

Yardım alan ülkenin ithal girdileri en düşük maliyetli kaynaktan almasını engelleyerek yardımın reel değerini düşüren ifade doğrudur.
Doğru yanıt, bağlı yardımların alıcı ülkenin serbestçe tedarikçi seçme hakkını elinden aldığını ve bu nedenle yardımın gerçek satın alma gücünü (reel değerini) azalttığını belirten ifadedir. Eğer donör ülkedeki mallar dünya piyasasından %20 daha pahalıysa, yardımın reel değeri nominal değerinden %20 daha düşük olacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlı yardım kavramını analiz etme
Bağlı yardımın, yardımın harcanacağı yerin veya malın donör ülke tarafından kısıtlanması olduğu belirlenir.
Kavramın kapsamını anlamak analizin temelidir.
2
Kısıtlamanın maliyet üzerindeki etkisini değerlendirme
Alıcı ülkenin dünya piyasalarındaki daha ucuz alternatiflere yönelemediği görülür.
Zorunlu satın alma şartı, donör ülkedeki fiyatlar dünya fiyatlarının üzerinde olsa bile alımı zorunlu kılar.
3
Nominal ve reel değer arasındaki farkı ortaya koyma
Kağıt üzerinde görünen tutarın (nominal), satın alınabilen mal miktarından (reel) daha fazla olduğu sonucuna varılır.
Fiyat farkları yardımın etkinliğini aşındıran gizli bir maliyettir.

Key Concept

Bağlı Yardımların İktisadi Maliyeti (Economic Cost of Tied Aid)

Hints

1
Bağlı yardımlar genellikle 'donör ülkenin ihracatını teşvik etmek' amacıyla uygulanır.

Practice More

Bağlı yardımların hibe bileşeni (grant element) üzerindeki etkisini OECD/DAC kriterleri çerçevesinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Dış Yardımlar ve Kalkınma Practice Questions — KPSS İktisat | Examkin