1947-1960 dönemi Türkiye ekonomisinde, devletçi modelden liberal iktisat politikalarına ge… — KPSS İktisat

$1947$ - $1960$ dönemi Türkiye ekonomisinde, devletçi modelden liberal iktisat politikalarına geçiş sürecinde hazırlanan kalkınma planları, uluslararası raporlar ve kurumsal dönüşümler dikkate alındığında; bu dönemin iktisadi tercihleri ve stratejik belgeleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

A
$1946$ yılında hazırlanan 'İvegen (Acele) Sanayi Planı', $1930$ 'ların devletçi sanayileşme geleneğini sürdürme çabasıyken; $1947$ Vaner Planı, dış yardımlara uyum sağlamak amacıyla hazırlanan ancak bünyesinde hâlâ kamu yatırımlarını barındıran bir geçiş belgesidir.
B
$1951$ tarihli Barker Raporu, Vaner Planı'nda öngörülen demir-çelik ve makine üretimi gibi ağır sanayi projelerini 'Türkiye'nin kaynakları için fazla iddialı' bularak reddetmiş ve tarım ile tarıma dayalı sanayiye odaklanılmasını önermiştir.
C
$1948$ Hilts Raporu, Türkiye'nin ulaşım altyapısında demir yollarının verimsizliğini savunarak kara yolları ağının genişletilmesini tavsiye etmiş ve bu durum $1950$ sonrası ulaşım stratejisinin temelini oluşturmuştur.
D
$4$ Ağustos $1958$ İstikrar Kararları, $24$ Ocak $1980$ Kararları ile benzer şekilde yüksek oranlı devalüasyon ve dış ticaretin serbestleştirilmesini içermesine rağmen, yapısal bir dönüşümden ziyade kısa vadeli döviz darboğazını aşmayı hedeflemiştir.
$1950$ 'li yıllarda Dünya Bankası tarafından hazırlanan Barker Raporu, $1947$ Vaner Planı'ndaki ağır sanayi hedeflerini onaylayarak, Türkiye'nin sanayileşmiş ülkeler safına geçmesi için kamu yatırımlarının artırılmasını ve uçak fabrikası gibi projelerin tamamlanmasını tavsiye etmiştir.Answer

Answer

Barker Raporu'nun Vaner Planı'ndaki ağır sanayi yatırımlarını desteklediği ve kamu yatırımlarının artırılmasını önerdiği ifadesi yanlıştır.

1951

yılında Dünya Bankası tarafından hazırlanan Barker Raporu, Türkiye'nin kalkınma stratejisinde ağır sanayileşmeye (demir-çelik, makine vb.) öncelik verilmesini şiddetle eleştirmiştir. Rapor, devletin ekonomideki rolünün azaltılmasını, özel teşebbüsün önünün açılmasını ve yatırımların Türkiye'nin rekabetçi olduğu tarım, enerji ve ulaşım alanlarına kaydırılmasını önermiştir. Dolayısıyla, raporun Vaner Planı'ndaki sanayi hedeflerini onayladığı ve kamu eliyle ağır sanayiyi desteklediği ifadesi tarihsel gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1947

Vaner Planı (Türkiye İktisadi Kalkınma Planı) ve Barker Raporu'nun (

1951

) içerikleri karşılaştırılır.

Vaner Planı, Marshall Yardımı için hazırlansa da demir-çelik ve ağır sanayi gibi devletçi dönemden kalan sanayi projelerini içermekteydi.

İki belge arasındaki sanayileşme vizyonu farkını tespit etmek için.

Barker Raporu'nun (Dünya Bankası) Türkiye'nin sanayileşme stratejisine bakışı analiz edilir.

Barker Raporu, Türkiye'nin 'karşılaştırmalı üstünlüklere' göre tarım, enerji ve ulaşım (karayolu) alanlarına odaklanması gerektiğini, ağır sanayinin Türkiye için pahalı ve verimsiz olduğunu belirtmiştir.

Dönemin uluslararası ekonomi kuruluşlarının Türkiye'ye biçtiği rolü anlamak için.

Yanlış olan önermedeki hatayı saptayın.

Önerme, Barker Raporu'nun sanayileşmeyi ve kamu eliyle ağır sanayiyi desteklediğini iddia etmektedir; oysa rapor bu yatırımlara karşı çıkmış ve liberal tarımsal genişlemeyi savunmuştur.

Sorunun kökünde yatan iktisadi tarih bilgisini doğrulamak için.

Key Concept

1947

1960

dönemi dış raporların (Barker, Hilts) sanayileşme yerine tarım ve altyapı odaklı kalkınmayı dayatması.

Practice More

Demokrat Parti döneminde tarımsal makineleşmenin (traktör sayısındaki artış) dış ticaret dengesi ve ekilen arazi miktarı üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic