Question

Difficulty: HardOsmanlı'dan Günümüze Para ve Bankacılığın Gelişimi

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye, kendi merkez bankasını kurana kadar para basma ve hazine işlemlerini yürütme konularında ciddi kurumsal eksikliklerle karşı karşıya kalmıştır. Bu süreçte, Osmanlı Devleti’nden devralınan kağıt para basma (banknot ihraç) imtiyazı ve bu imtiyazın kullanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hükûmet, kendi milli bankasını kurana kadar Bank-ı Osmani-i Şahane ile yeni protokoller imzalayarak bu bankanın imtiyaz süresini uzatmak durumunda kalmıştır.Answer
  2. B
    19241924 yılında kurulan Türkiye İş Bankası, kuruluş tüzüğü gereği para basma imtiyazına sahip ilk milli banka olarak yetkilendirilmiştir.
  3. C
    Lozan Antlaşması hükümleri uyarınca, Türkiye'nin kendi merkez bankasını kurması 19301930 yılına kadar ertelenmiş ve para basma yetkisi Düyun-u Umumiye'ye bırakılmıştır.
  4. D
    Cumhuriyet döneminin ilk banknotları (19271927), yeni kurulan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından bağımsızlık ilkesi doğrultusunda tedavüle çıkarılmıştır.
  5. E
    Osmanlı'dan devralınan para basma yetkisi 19231923 yılında doğrudan Ziraat Bankası'na devredilmiş ve bu kurum 19301930'a kadar merkez bankası olarak görev yapmıştır.

Answer

Cumhuriyet'in ilk yıllarında ulusal bir merkez bankası henüz kurulmadığı için, hükûmet yabancı sermayeli Bank-ı Osmani-i Şahane (Osmanlı Bankası) ile protokoller yaparak bankanın para basma imtiyazını uzatmak zorunda kalmıştır.
Doğru seçenek, Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki finansal mecburiyetleri yansıtmaktadır. Türkiye, kendi merkez bankasını kuracak imkanlara ulaşana kadar, Osmanlı'dan devraldığı Bank-ı Osmani-i Şahane'nin (Osmanlı Bankası) imtiyazını 19241924 ve 19251925 protokolleriyle uzatmak ve hazine işlemlerinde bu bankayı kullanmak zorunda kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin kurumsal yapısını analiz etme
Cumhuriyet ilan edildiğinde para basma yetkisi hâlâ Osmanlı döneminden kalan bir imtiyazla İngiliz-Fransız sermayeli Osmanlı Bankası'ndaydı.
Genç cumhuriyetin kendi bankasını kuracak sermaye birikimine sahip olup olmadığını belirlemek için.
2
Geçiş dönemi uygulamalarını değerlendirme
Hükûmet, 19241924 ve 19251925 yıllarında Osmanlı Bankası ile imtiyaz süresini uzatan protokoller imzalayarak 'para otoritesi boşluğunu' engellemiştir.
TCMB kurulana kadar para basma ve hazine işlemlerinin hukuki zeminini anlamak için.
3
TCMB'nin kuruluş tarihini teyit etme
TCMB 19301930 yılında çıkarılan 17151715 sayılı kanunla kurulmuş ve ancak 19311931 yılında faaliyete geçerek emisyon yetkisini devralmıştır.
Diğer seçeneklerdeki kronolojik hataları elemek için.

Key Concept

Cumhuriyetin ilk döneminde para otoritesinin yabancı sermaye bağımlılığından ulusal yapıya (TCMB) geçiş süreci.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question