Question

Difficulty: HardBüyük İtiş (Big Push) Teorisi

Paul Rosenstein-Rodan tarafından geliştirilen Büyük İtiş (Big Push) Teorisi'nde, yatırımların belirli bir minimum büyüklükte ve çok sayıda sektörde eş anlı olarak yapılmasını gerektiren temel unsurlardan biri "talebin bölünemezliği" (indivisibility of demand) kavramıdır. Bu kavrama göre, az gelişmiş bir ekonomide münferit bir yatırımcının sadece bir sanayi dalında büyük ölçekli bir yatırım yapması durumunda karşı karşıya kalacağı temel kısıt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sektörde yaratılan ek gelirin o sektörün ürünlerine olan talebi tam olarak karşılayamaması ve diğer sektörlerde üretim olmadığı için karşılıklı pazarın oluşmamasıAnswer
  2. B
    Üretim sürecinde kullanılan sermaye mallarının teknik olarak parçalara ayrılamaması nedeniyle birim maliyetlerin ancak çok yüksek üretim hacimlerinde düşmesi
  3. C
    Sosyal altyapı yatırımlarının (yol, liman, enerji) yüksek sabit maliyetleri nedeniyle özel sektörün bu alanlarda kârlı yatırım yapamaması
  4. D
    Düşük gelir düzeyine bağlı olarak marjinal tasarruf eğiliminin düşük kalması nedeniyle yatırımların finansmanı için gerekli sermaye birikiminin sağlanamaması
  5. E
    Yatırımların ileri ve geri bağlantı etkilerinin zayıf olması sebebiyle sanayileşmenin diğer sektörleri uyaracak bir dinamizm yaratamaması

Answer

Sektörde yaratılan ek gelirin o sektörün ürünlerine olan talebi tam olarak karşılayamaması ve diğer sektörlerde üretim olmadığı için karşılıklı pazarın oluşmaması
Doğru cevap, Büyük İtiş Teorisi'nin talep yönlü temel argümanını açıklamaktadır. Rosenstein-Rodan'a göre, az gelişmiş ülkelerde pazar hacmi küçüktür. Tek bir sektöre yapılan yatırım, o sektörde çalışanlara gelir sağlar ancak bu işçiler gelirlerinin sadece bir kısmını kendi ürettikleri mala harcarlar. Diğer sektörlerde üretim artışı (yatırım) yoksa, bu yatırım talep yetersizliği nedeniyle başarısız olur. Bu yüzden 'talebin tamamlayıcılığı' ilkesi gereği, çok sayıda sektörde aynı anda yatırım yapılarak birbirlerine pazar yaratmaları sağlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Büyük İtiş Teorisi'ndeki 'talebin bölünemezliği', pazarın büyüklüğü ve talebin tamamlayıcılığı ile ilgilidir.
Sorunun talep yönlü bir pazar kısıtını sorduğu belirlenmelidir.
2
Rosenstein-Rodan'ın ayakkabı fabrikası örneğinin hatırlanması
Bir ayakkabı fabrikasında çalışan işçiler, kazandıkları gelirin tamamını ayakkabıya harcamazlar; gıda, giyim ve konut gibi farklı ihtiyaçlara yönelirler.
Tek bir sektöre yapılan yatırımın neden kendi kendine yeten bir pazar yaratamayacağı anlaşılmalıdır.
3
Karşılıklı pazar oluşumunun değerlendirilmesi
Eğer aynı anda 100 farklı sektörde yatırım yapılırsa, her sektörün işçisi diğer sektörlerin ürünlerine talep yaratır ve toplam pazar genişler.
Dengeli kalkınma stratejisinin altında yatan 'talebin tamamlayıcılığı' mantığı budur.

Key Concept

Talebin Tamamlayıcılığı ve Pazar Genişliği

Hints

1
Büyük İtiş Teorisi'nde yatırımların neden 'dengeli' ve 'çok sayıda' olması gerektiğini düşünün.
2
Münferit bir ayakkabı fabrikasının, ürünlerini satacak kimse bulamaması durumu hangi kısıtla ilgilidir?
3
Talebin bölünemezliği, işçilerin gelirlerini harcama kalıpları ve pazarın darlığı (market size) ile doğrudan bağlantılıdır.

Practice More

Nurkse'nin 'Dengeli Kalkınma' stratejisi ile Rosenstein-Rodan'ın 'Büyük İtiş' teorisi arasındaki benzerlikleri ve Hirschman'ın bu görüşlere yönelik 'kaynak yetersizliği' eleştirisini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question