Paul Rosenstein-Rodan tarafından ileri sürülen Büyük İtiş (Big Push) Teorisi'nde, az gelişmiş ülkelerin sanayileşme sürecinde karşılaştıkları en büyük engelin 'bölünmezlikler' (indivisibilities) olduğu savunulur. Teoride yer alan 'üretim fonksiyonundaki bölünmezlik' (sosyal sabit sermayenin bölünmezliği) kavramı, piyasa mekanizmasının tek başına kalkınmayı gerçekleştirememesini aşağıdakilerden hangisiyle gerekçelendirmektedir?
- Sosyal sabit sermaye yatırımlarının yüksek sabit maliyetli ve bölünemez yapısının yarattığı dışsal ekonomilerin piyasa fiyatlarına yansımaması nedeniyle özel girişimcilerin bu yatırımları kârlı görmeyerek gerçekleştirmemesiAnswer
- BSermaye-hasıla katsayısının sabit kabul edilmesi nedeniyle, teknolojik gelişmenin ancak sermaye birikimiyle dışsal olarak sağlanabileceği gerçeği
- CYatırımların tüm sektörlere yayılmak yerine, sadece ileri ve geri bağlantıları güçlü olan stratejik sektörlerde yoğunlaşarak diğer sektörleri sürükleme zorunluluğu
- DDüşük gelir düzeyinin tasarruf yetersizliğine, tasarruf yetersizliğinin ise yatırımların piyasa faiz oranında tıkanmasına yol açarak arz yönlü bir kısır döngü oluşturması
- EEkonomik büyümenin ancak beşeri sermaye yatırımları ve Ar-Ge faaliyetleri yoluyla teknolojik gelişmenin içselleştirilmesi sonucunda sürdürülebilir hale gelmesi
Answer
Sosyal sabit sermaye yatırımlarının yüksek sabit maliyetli ve bölünemez yapısının yarattığı dışsal ekonomilerin piyasa fiyatlarına yansımaması nedeniyle özel girişimcilerin bu yatırımları kârlı görmeyerek gerçekleştirmemesi
Büyük İtiş Teorisi'ne göre, sosyal sabit sermaye (altyapı) yatırımları üretim fonksiyonunda bir bölünmezlik sergiler. Bu yatırımlar çok büyük ölçeklidir ve ekonominin bütününe maliyet düşürücü 'dışsal ekonomiler' sağlar. Ancak, bu dışsal faydalar piyasada fiyatlanamadığı için (piyasa başarısızlığı), tek bir özel yatırımcı bu devasa maliyete katlanarak yatırımı kârlı bulmaz. Bu durum, devletin müdahalesini veya eş zamanlı çok sayıda sektörde yapılacak koordineli bir büyük yatırım paketini (Büyük İtiş) zorunlu kılar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sosyal Sabit Sermayenin Bölünmezliği ve Dışsal Ekonomiler
Hints
1
Sosyal sabit sermaye denildiğinde aklınıza yol, liman ve enerji santralleri gibi devasa altyapı yatırımları gelmelidir.
2
Bir yatırımın faydası başkalarına gidiyor ama yatırımcı bu faydadan para kazanamıyorsa, o yatırımı özel sektör neden yapmaz? 'Dışsallık' kavramına odaklanın.
3
Rodan'a göre altyapı yatırımları 'lumpy'dir, yani ya tam yapılır ya hiç yapılmaz; bu durum yüksek risk ve kâr belirsizliği yaratır.
Practice More
Büyük İtiş teorisinin diğer ayağı olan 'Talebin Tamamlayıcılığı' (Talepteki Bölünmezlik) kavramını Nurkse'nin görüşleriyle kıyaslayarak inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s